Frsluflokkur: Stjrnml og samflag

Presturinn sem fkk enga greiningu

prestur1

Ntminn er tmi greininga. Margar frsagnir birtast blum og milum um flk sem er ruvsi og gengur gegnum margs konar lfsreynslu og erfileika ess vegna en fr svo greiningu, oftast annig srfringur a undangreindum margs konar rannsknum setur frilega yfirskrift a sem hrjir vikomandi.

En heimurinn fortar og ntmar lka er fullur af greindu flki. Hr er saga af einum eirra, slenska prestinum Hallgrmi. Hann hefur margar skrtnar venjur sem sumar tengast mat og msum ritulum og a hafa allt fstum skorum, ganga um allt og tkka llu, sanka a sr mat inn kirkjuna og bora ar laumi og egar hann messai lei honum best egar sfnuurinn fylgdi llum rituolum messunni, sng egar hann tti a syngja, st upp egar standa tti upp og sat svo kyrr egar hann tti a sitja. Hallgrmi lei svo illa egar flk fylgdi ekki ritulunum og var a stjkla til og fr um kirkjuna og t r kirkjunni a hann greip til rrifars. Hann lsti flki inni kirkjunni.

Hr er sagan af Hallgrmi presti. Sem kallaur er "einn af essum undarlegu mnnum". Hvaa stimpil hefi ntminn sett Hallgrm?

Sra Hallgrmur var einn af essum undarlegu mnnum. Hann geymdi stundum peninga sna veggjarholum bnum. Vildi hann helzt ekki mjlk, nema rvissri k, er hann tti og svo framvegis. Siavandur var hann me afbrigum, og var svo mlt, a stundum gengi hann me ljs um fram bastofuna til a ganga r skugga um, a engin sisemi vri frammi hf af vinnuflki hans, sem jafnan var margt.

Hi sama var um ll embttisverk hans. Fylgdi hann ar gmlum venjumm og sium, og mtti ar engu breyta. Var a einhverju sinni, a hann rddi vi mehjlpara sinn Hlum um a, a ekki sndi sfnuurinn sr tilhlilega viringu, vri flki rpa t og inn mean messu sti og skipai svo fyrir a kirkjunni yri ist um lei og messa hfist.

Sagi hann mehjlpara a flk vri svo purrkunarlaust" ori af essu rpi, a htt vri a a hneigja sig og heykjast hnjliunum, er a gengi hj sr, mean hann vri stlnum en slkt vri mesta mta vtavert. Vri v bezt a a sti kyrrt stum snum. ori mehjlpari ekki anna en fara a skipan prests og lsti kirkjunni er messa fr nst fram.

Svo hefur veri sagt, a sra Hallgrmur hafi veri matmaur mikill og a svo, a oft yrfti hann a f sr bita milli mlta. en borai flk jafnan rmlt. Af essum skum lt prestur flytja dlitla kistu fram a Hlum. Lt hann kistuna standa krbekk kirkjunni og geymdi henni soi hangikjt, magla, og fleira hnossgti; fkk hann sr jafnan bita r kistunni eftir messuger og lt mehjlpara sinn, sem var trnaarmaur hans, standa vr mean hann snddi, v ekki vildi hann lta sfnuinn vita a hann vri matgrugur.


Maurinn sem smai peninga

a hafa margir reynt a ba tilpeninga. Einfld og nokku brigul ntma afer til a ba til peninga er a komast yfir banka me v a kaupa hann skuldum og lna svo sjlfum sr fyrir bankaskuldunum og lna rum gr og erg. v a er me skuldum sem bankar ba til peninga eaba til sjnhverfingar um a einhver raunveruleg vermti su til staar.

En slandssagan geymir nokkrar sgur af hagleiksmnnum sem voru svo heppnir a fast vitlausri ld og stainn fyrir a vera dir hugvitsmenn og vldundarsmiir voru eir sakfelldir fyrir sjlfsbjargarvileitni sna - a steypa peninga. Einn eirra var Tindala-mi sem smai eins og nafni bendir til ekki spesudali r silfri heldur steypti sna tindali sem ttu frekar ljtir litinn og lttvgir. Annarmyntslttumaur var hann Jn Andrsson Fremra Skgkoti og g rakst frsgn af honum blai og lt flakka hrna me. Peningarnir hans Jns voru dldi stkkir og brotnuu sundur.

Christian_VII_AR_Speciedaler_79001450-artal-1777

Hr eftir er frsgn af Jni sem birtist Frjls j, 27. Tlubla (20.07.1967)

"J6n Andrsson ht maur. Hann var jhagi mikill flesta mlma, sem tka hefur veri a sma hr landi, og sumum essum smum var hann eftir v viburasamur, sem hann var hugvitssamur og olinmur. Hann bj fyrst alllengi Breiafjarardlum, Fremra-Skgskoti, en sast xl upp undan Bakaupsta Snfellsnesi. Hann komst mlaferli 1817 vestur Dlum, vegna falsara peninga, er tali var a hann hefi steypt. Var hann tekinn hndum og dmdur ungum dmi undirrtti Komu ml hans til Landsyfirrttar, og vegna skorts fullgildum snnunum slapp Jn furuvel fr v bralli llu. Um myntflsunarml etta m lesa Landsyfirrttardmum, II. bindi, bls. 6774 og 93105.

Af smum Jns Andrssonar ganga msar sgur, ar meal essar:

egar Jn var lgsttur fyrir a hafa sma peninga, er ekki ekktust fr hinum algengu, en reyndust vera r einhverri stkkri samsetningu og brotnuu sumir, egar eir duttu glf, var hahn tekinn fastur og hafur haldi. Um skei er sagt hann vri fangi hj Magnsi Stephensen Viey, sem var hyfirdmari. Magns tti kki, sem urfti agerar, og hann tlai a senda utan, en me v a hann hafi margt heyrt um hagleik Jns, hugsai hann sr a sna fyrst Jni og vita, hvort hann gti ekki gert a honum.

kikir

egar Jn skoai kkinn, segir hann ekkert um hann, en biur a mega fara t smiju me hann og vera ar einn. a var egar.lti eftir Jni. Magns vildi vita, hverjar tilraunir Jn hefi frammi til a gera a kkinum. Sendi hann v stlku t a smiju, til ess a taka eftir og segja sr san, hva Jn hefist a. egar Jn, sem ekki vildi lta neinn vita, hva hann tti vi kkinn, s stlkuna, sem var a vinkra kringum hann, ba hann hana a fara inn hus Magnsar og tvega sr slu, til ess a strjka af kkisglerjunum. Hn fer og kemur brum aftur me sluna. En mean hafi Jn tt vi kkinn, a er honum sndist og egar stlkan kom, st Jn upp, fr inn og fri Magnsi kkinn. egar Magns n fer a reyna kkinn, hvort hann hafi nokku batna, er sagt, a honum hafi tt hann miklu betri en nokkurn tma ur.

Hafi hann mjg dst a essu viviki og sagt, a ekki hfi a slkur maur sti varhaldi. Hafi Magns v orka, me viturleik snum, a Jni var sleppt r varhaldinu, og a ml hans, t af peningunum datt brlega niur. Hva sem hft er essu, er a vist, a dmurinn yfir Jni var mjg vgur, eftir v sem mlsefni stu til, fbtur svo lgar, a austt var Jni a lka.

Margir vildu oft vita, hvernig Jn hefi fari a ba til fyrrnefnda peninga. En fyrir v var t ls hj Jni, enda jtai hann aldrei peningasminni. Einhverju sinni, egar Jn var hress af vni, sem honum tti gott, tt sjaldan vanrkti hann smar snar ar vi, hugsuu menn sr til hreyfings a veia smaaferina upp r honum, en a vannst ekki, heldur en fyrri. Hann kvast alls ekki vita, hvernig tti a fara a ba til peninga. Og hi frekasta, er hann sagi hr um, var etta: "i geti, piltar, reyna a mta krt og sj, hvernig a tekst."

1024px-Frommer_M1910_parts

egar Jn bj Fremra-Skgskoti, vildi hann sma byssu me koparhlaupi, er skarai fram r algengum byssum. Hann reyndi fyrst a steypa hlaupi utan um jrnsvalning einu lagi, en a misheppnaist, v a egar hann hellti brnum koparnum ofan me jrninu flskurnar, kom vindur , sptti koparnum upp og t um smijuna, svo a ln var, a Jn sakai ekki. Jn htti ekki sminni, heldur steypti hlaupi einlgum btum, lai san saman, geri svo hlaupi a utan rbeint og svalt og borai loks ppuna a. Byssulsinn var honum ekkert fyrir a sma. egar byssan var fullger, flutti hn afarlangt og vel, og seldi Jn hana seinna mrgum byssuverum.

reizlaegar Jn bj xl efri rum snum, brotnai Barverzlun reizluteinn r stli, sem boginn var og rtta tti vi kn sr. essi reizla var snd Jni og hann beinn a setja hana saman. Hann tk ltt undir etta, en fr heim me reizluna tvennu lagi, sau hann legginn san saman, svo a vart var unnt a sj suustainn og fri hana svo eigandanum. Var reizlan jafnviss sem ur. Er hn enn til snis hj mr. (Fyrrgreindar sgur af Jni xl eru skrar 1884 af sra Helga Sigurssyni presti Melum).

Gsli Konrssn segir allmargt af Jni syrpum snm. einum sta kemst hann svo a ori: Dmaftt var smavit Jns, manns ess, er ekkert hefur slkt af rum numi og enginn verkfri, efni n tma hefur fr bhnauki; hefur hann sma stundaklukku a llu og fleira ess httar. Oft var Jn jrnum mli snu, en gat alltaf losa sig r eim. Aldrei reyndi hann a strjka. Jn var gespektarmaur mikill, en kona hans svarri, tk hn fram hj Jni, en ekki hafi hann or v. Nokkru sar henti hi sama Jn sjlfan. Var hann spurur, hvort honum hefi ori a a vilja. Kva hann v fjarri fara. Hitt kva hann veri hafa vana sinn feralagi, ef hallaist, a hengja ktkolu sna lttara baggann. Ekki hafi hann fleiri or um a."

Hr eru fleiri tenglar um Jn og Tindala-ma:


Hverjir eru frir um a vera sjlfstri bsetu? eir sem fylla sskpinn?

a hefur veri umra fjlmilum sustu daga um aldraa sem hafa fari inn sptala, komi t, eru enn veikir og farlama og staulast um heima hj sr af litlum mtti og eiga erfitt me a f nringarmikinn og gan mat. etta er kjlfar rannsknar sem byggir flki sem allt er haldra og hefur flest lent sptala vegna byltu ea falls og er svo lasi a ekkert eirra getur fari t b. etta er hpur sem verur a reia sig asto annarra og a er frlegt a sj hvernig hn er veitt af nrjnustunni og lka hvernig umfjllun fjlmila er um ennan takanlega heilsufarsvanda. sta ess a rast a rtum vandans, a v a skoa hva veldur v a veikt flk fr ekki asto sem a arf hefur nna nokkrum fjlmilavitlum veri sagt oftast en einu sinni a etta s flk sem s ekki frt um a ba sjlfstri bsetu, a urfi a reisa fleiri hjkrunarheimili til a skella flki ar inn.

Hr er rklippa r fyrsta vitalinu sem snir tninn og skilningsleysi og fjlmilaumfjllun ar sem frttamaur virist vera fyrirfram sannfrur um a lausnin s a roski flk htti a ba heima hj sr.

a er athyglisvert a flk sem ekki hefur tk a fara t b virist ekki f asto og eina astoin sem flki bst virist vera rif einu sinni ea tvisvar mnui. Hvort er hagkvmara og eykur lfsgi eldri borgara meira a byggja fleiri hjkrunarheimili ea a veita meiri asto heimilum?

Hr er vital vi formannlandsambandseldri borgaraar sem etta er sagt:

""Flk sem rur ekki vi a fylla sskpinn sinn og n sr mat ekki a ba eitt heldur flytja hjkrunarheimili"

a er skrti a slkt oralag s haft er eftir formannilandssambands eldri borgara.

fylla-isskapinn

g bara tri v ekki upp formann landssambands eldri borgara a hn hafi sagt a flk sem ekki fyllir sskpinn sinn eigi ekki rtt a vera sjlfs sns, ba sjlfstri bsetu. essari frtt RV kemur fram kaflega einkennilegt vihorf til aldras flks sem ekki borar ngu mikinn og nringarrkan mat. Eftir formanni eldri borgara eru hf essi or "Flk sem rur ekki vi a fylla sskpinn sinn og n sr mat ekki a ba eitt heldur flytja hjkrunarheimili, a sgn formanns Flags eldri borgara."

etta er alveg frnlegt. Ef a eru nringarvandaml hj eldra flki sem er nkomi af sptala eftir a hafa veri flest lagt ar inn vegna byltu og falls, nringarvandaml sem stafa af v a flk erfitt me a ganga um, veigrar sr vi a fara klsett og fram eldhs og glmir vi msa ldrunarsjkdma.

Lausnin er ALLS; ALLS EKKI a sparka gamalt flk og segja a a eigi ekki rtt a vera sjlfs sn og n urfi a byggja fleiri hjkrunarheimili til a pakka flki ar saman. Vandamli er ekki a flk s farlama og eigi erfitt me hreyfingar og adrtti. Vandamli er samflag og flagskerfi og hjlparkerfi vi flk sem br heima hj sr. Lausnin er ekki fleiri hjkrunarheimili sem eru rndr rekstri og taka sjlfskvrunarrtt fr eim sem ar dvelja. a er engin rf fleiri stofnunum. a er rf meiri asto eim vettvangi sem aldrair kjsa sem g hugsa a s oftast heimilum.

eir aldrair sem vilja ttu a eiga kost v a f inn hjkrunarheimili en g held a flestir eir veri lasnir og eigi erfitt me hreyfingar kjsi a ba sem lengst heimilum snum. a er mikilvgt a greina hva a er sem veldur v a flk getur a ekki lengur og lka hva arf til a flk geti a. Af hverju leyfir flk sr a tala um aldra flk eins og bggla sem eigi a vista stofnunum?

Sj vitlin hr:
http://www.ruv.is/spila/ruv/kastljos/20180314-0
http://www.ruv.is/frett/eldra-folk-byr-eitt-en-raedur-ekki-vid-thad


A drepa tr og trista


Can_Silfra,_Parque_Nacional_de_ingvellir,_Suurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_055

a er undarlegt a ingvallanefnd grpi ekki strax til ess rris a banna alla kfun Silfru jgarinum ingvllum. a virist strhttulegt a kafa arna og banaslys og alvarleg slys eru t. g hlustai sjnvarpsfrttum gr vital starfsmann jgarsins og mr skildist a rri og vibrg vi essum slysum tti a vera a takmarka fjlda sem fengi a kafa. g get ekki s hvernig a getur veri lausn svona alvarlegu mli, uru essi slys sem sum voru banaslys vegna ess a flk vi kfun vldist hvert fyrir ru?

a verur lka a benda a jgarurinn er hagsmunaaili sem hefur umtalsverar tekjur af essari kfun og fjldi flks ferajnustu hefur tekjur og lfsafkomu af v a feramenn kafi arna. En a m ekki leggja flk rfu lfshttu vegna ess a einhverjir gri v. a er athyglisvert a skoa etta me hlisjn af rum lokunum og takmrkunum af agengi. Ef enginn slendingur og engin slensk stofnun hefi tekjur af essari kfun myndi ekki fyrir lngu veri bi a banna etta?

Hr er frttavitali RV:

Feramaur lst Silfru

g vildi a ingvallanefnd hefi meiri huga a passa a flk drepi sig ekki heldur en a drepa tr. grein Bndablainu kemur fram a ingvallanefnd hefur kvei a fella og upprta ratuga gmul grenitr nst Valhallarreitnum. Helstu rkin fyrir v a fella trn eru a au hafi slm sjnrn hrif snd jgarsins.

a er lka athyglisvert a a er beinlnis satt a sem frt er til sem sta fyrir a essi tr su fellt. v er haldi fram a a tengist eitthva v a ingvllur s nna heimsminjaskr UNESCO og s stofnun mun ekki hafa gert neinar krfur um trfellingar.

Bndablainu er essari trjfellingu lkt vi sguflsun og a er nokku til v. greininni segir:

S rtta a fjarlgja ll barrtr og tr sem teljast geta veri innflutt ingvllum er strfuruleg og lkist einna helst sguflsun nttruminja. Barrtrn ingvllum voru snum tma grursett gri tr og hafa um ratugi glatt augu jgarsgesta og af og fr a au hafi nokkurn htt haft slm sjnrn hrif snd garsins. Slkt er firra.

Tengill beint grein eftir Vilmund Hansen Bndablainu 8. febrar 2017

ratuga gamall greniskgur upprttur

Myndi er r Commons myndasafninu
ar eru grarlega margar myndir af ingvllum, allar um opnum hfundarleyfum
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:ingvellir


Simpson tekur fyrir flagsmila og forritun "The Girl Code"

Marge pstar mynd af Homer  FaceLook

Simpsonttir draga samtma okkar sundur og saman hi en skopast lka a framt og tkni.Nlegur ttur (season 27, Episode 10 ) teiknimyndasguheimi Simpsons fjallar um samflagsmila, grska efnahagsharmleikinn og lka um stelpur sem forrita og gervigreind.

Sgururinn er essi:
Homer gleymir nestinu snu heima og Marge fer me a til hans kjarnorkuveri og au f sr s fyrir framan verksmijuna og Marge pstar glabeitta mynd af Homer me s sem er a brna Facelook undir titlinum "Meltdown at the Nuclear Plant". Homer er rekinn r vinnunni vegna essa facelook statusar og hann rur sig vinnu vi uppvott grskum veitingasta.

Lsa forritun, a ra appi Conrad

Lisa er a lra forritun sklanum og kennarinn sem er konan Quinn sem hvetur Lsu fram. Hn spir nna afleiingar af tjningu samflagsmilum vegna ess a fair hennar missti vinnuna t af brandaratexta me mynd sem psta var FaceLook. Lsa rar samt Quinn og CBG (token male coder) app sem getur sp fyrir um hvaa hrif status flagsmili muni hafa. En Lsa er lka hvtt til a breyta mynd sinni, taka upp staalmynd punky coder girl ea eins og Quinn segir: Being tough comes from the inside. First stepchange your outside. Stelpugengi kennir vl a sp fyrir framtina og fyrir Homer er etta skiljanlega blanda af vsindaskldsgu og vsindaekkingu. Nja appi fr heiti Connsequences Eradicator ea Conrad og talar me breskri karlmannsrdd sem fengin er fengin me upptkum BBC.

Appi Conrad er tilbieftir 97 stunda kun. Bart er s fyrsti sem valinn er til a prfa Conrad vegna ess hve hvatvs hann er. Conrad virkar og a rennur upp fyrir Lsu a Conrad lifir, hann veit af tilveru sinni, hann er lifandi vlvera. Quinn hugsa eingngu um vera rk og Conrad talar ekki vi hana.

Homer dansar grska dansa og ntur lfsins og kemur me grska vini sna barinn hj Moe ar sem eir famast og kyssast og dansa og eru ktir. Moe tekur heimskninni flega, barir su ekki staur gleinnar heldur stair ar sem hamingjan rur rkjum og flk drekkir sorgum fengi.

Conrad er a fara lofti samkomunni AppCrush Expo(Where Dreams Are Monetized) rstefnumist Springfield en ar eru lka nnur pp snd eins og God Guide, app sem maur frar greindarvsitlu sinni og a finnur fyrir mann heppileg trarbrg og PaidPal sem segir manni hvort greisla hafi borist Paypal og lka RIPCORD ar sem sminn hringir egar rtt er a htta samtali og Zip Crayon til a leigja vaxliti, ekki kaupa og fleiri eim dr. Conrad gengur rosalega vel a sp fyrir beta prfunum snum.

Conrad er taugastyrkurog vill ekki gleymast og endaeins og hver nnur uppfrsla Adobe hugbnai. Conrad er hrddur vi a vera sluvara App Store og urfa a sla gegnum alla vitleysuna Internetinu. Hann er hrddur um a bugast ef hann verur gefinn t ar. Conrad hefur lka hyggjur af msu, svo sem a hann s of feitur. Appi hennar Lsu vinnur verlaunin "Crush Crunch Epic Hack Disruptor Dynamic Convergence Disrupting Award for Achievement in Disruption."

Lsa kemur veg fyrira Conrad veri gefinn t, nokkur nnur pp hjlpa henni og Conrad fltta fr rstefnunni en a eru ppinHere to There, Daze, Gulp, og Aviato. au eru stvu flttanum af englafjrfestum og Lsa fr val um a setja hann t ski ea sanna a kvenkyns forritarar geti gert meistaraverk. Lsa velur a bjarga hinum vikvma vini snum sem veit af tilveru sinni. Conrad svfur braut inn ski og kvejuor hans eru "that Humanity is on the precipice of turning into complete and utter wankers. Its not the technology that needs an upgrade. Its you.

Homer kemst a v a hann fr diskavottinn tborgaar me grskum drkmum ea algjrlega verlausum gjaldmili. En Conrad beitir fjrkgun og kemur Homer aftur gamla starfi.

essi ttur er snrp samflagsdeila en lka grn sem fjallar um samflagsmila, uppvaskara, miskiptingu aus og vinnu, kynjavdd heimi forritunar og um gervigreind, um vlveru sem sleppt er lausu t ski og hva er lf og hva er vitsmunalf.

Sj nnar:


Bleikur bankadagur

Bankarnir voru auglstir nlega til slu smauglsingum svo lti bar . Frestur til a skila inn tilboum rennur t dag. Hr er auglsingin.

opid-soluferli

a er bleikur dagur dag. En g held a a s frekar dagur til a skjta upp bleikum neyarblysum en dagur til a kla sig bleik ft.

3153244001_765d5c58cc

Flest atvinnufyrirtki slandi eru greipum bankanna og s sem skuldirnar rur raun rekstrinum og hefur rlg eirra sem vinna hj fyrirtkjunum hendi sr. slensk athafnalf er hndum banka og fjrmlastofnana og held a framleislutkin su flestum tilvikum eign fjrmlafyrirtkja reksturinn yfirborinu virist vera gamalgrin fyrirtki. Fyrirsgnin auglsingunni er grbrosleg, etta er ekki "Opi sluferli", etta er mjg loin og skrtin auglsing, svona eins veri vri a fullngja einhverjum formkrfum svo hgt vri a gefa bankanna til krfuhafanna. J eirra. eirra sem vi vitum ekki hverjir eru en vitum a eru flestir ramlega flktir neti aflandsfyrirtkja sem eru ekki undantekningin heldur reglan hinum vestrna heimi. a getur lka veri a a hafi veri makka bak vi tjldin a meal bjenda veri slenskir lfeyrissjir, eir voru byggilega strir krfuhafar bankanna.

Sennilega er smauglsingunni laumulegu birt nna vegna ess a nverandi fjrmlarherra tlar a ganga fr slunni mean hann er enn embtti. a er frekar einkennilegt a uppljstrun Panamaskjalanna veri til ess a rkisstjrn hrkklast fr og fjrmlarherra sem var einn eirra sem fjalla var um Panamaskjlun og sem hefur tengst bi sjlfur og gegnum ttingja sna msum vafasmum aljlegum fjrmlavefningum s s aili sem nna fr sjlfdmi um a selja lfsbjrg slendinga.


Grindhvalaveiar Laugarnesfjrunni fyrir fimmtu rum

a gerist ekki oft a bar skustvum mnum Laugarnesi fru ar grindhvalaveiar a freyskum si. En a gerist einmitt fyrir fimmtu rum ea 30. gst 1966. rku tvr trillur grindhvalavu inn sundin og eltust vi hana. fjrunni Laugarnesi greip drpseli einhverja sem ar sfnuust saman og voru rr hvalir drepnir. Vi bjuggum Laugarnesvegi og g man a yngribrir minn sem hefur veri 8 ra kom hrugur heim me kjt af hval. Yfirvld bnnuu hvalskurinn og a kjti vri hirt. Hr er frsgn og ljsmynd sem var Alublainudaginn eftir. Arar myndir af grindhvalaveium eru r Wikipedia.

Hr er slenska wikipediagreinin um grindhval

Hr er slenska wikipediagreinin um grindadrp. ar er listi yfir au skipti ar sem marsvnavaa hefur gengi land slandi.

Frsgn r Alublainu 31. gst 1966

althydubladid-31august1966-grind-i-reykjavik

"Gfurlegur mannfjldi var saman kominn inn Laugarnesi um hlftu leyti grkvldi egar veri var a reyna a reka grindhvalavuna ar land. Aeins tkst a drepa rj hvali, enda lgu yfirvld bann vi hvaldrpinu borgarlandinu."

LF_Pilot_Whales_Goban_Spur

Reykjavk, EG.

" ljsaskiptunum grkveldi fylgdust hundru, ef ekki sundir Reykvkinga me v, er reynt var a reka grindhvalavu land smvk Laugarnestanga. rr hvalir voru skornir fjrunni, me smkutum, en hinir sennilega um 100 talsins sluppu og eiga Draverndunarflaginu, hafnarstjra og lgreglunni Reykjavk lf a launa.

Um tta leyti grkveldi veittu menn v athygli, a rjr trillur voru ytri hfninni Reykjavk og rku undan sr allstra grindhvalavu. Barst leikurinn brtt inn Rauarrvkina og olli etta nr umferarstvun Sklagtunni, en hundru manna sfnuust saman Stni og fylgdust aan me viureigninni. Voru myndavlar og sjnaukar va lofti. Btunum sem rku v una fjlgai brtt og sama mtti segja um forvitna horfendur, sem flykktust a. Um nu leyti var vaan komin inn undir Laugarnestanga, og ekki tti vistddum Freyingum slendingum farast reksturinn kunnttusamlega r hendi v lengi var svo, ahvorki gekk n rak. Vaan var stundum 100-200 metra fr landi og stundum fjr, og ltu drin frilega og voru stygg.

GrindadrapVestmanna17-06-1854

egar klukkan fr a halla tu var vaan undan Laugarnestanga. Voru btarnir ornir fjrtn, sumt trillur, sumt hraskreiir plastbtar. horfendur sennilega 1-2 sund og Laugarnesi var ein blaks. Um hlf tuleyti voru btarnir komnir me vuna nr v upp land smvk yzt Laugarnesinu. Var ar mikill bgslagangur. rj dr festust fjruborinu og var bndum brugi spor hvers eftir ru og leitast vi a draga au upp fjruna. Var murlegt a sj umbrot dranna sjvarborinu, en nokkrum sem nrri virtust komin land, tkst a rfa sig laus. Nokkur hraust heljarmenni u sjinn mitti me smkuta a vopni og skru vert bak hvalanna rtt fyrir aftan haus. Bl hnfanna munu hafa veri 10 sm. lng, en Freyingar stinga sna grind me lngum svejum, Vr sjr brtt bli litaur vkinni. Kvenflk tiplai hhla fjrugrjtinu og foreldrar hldu smbrnum hhesti til ess a enginn missti af neinu. Leyndi sr ekki manngrinn fjrunni kom stygg vuna,sem hlt n fr landi. Var san elzt vi hvalinn um skei en lti gekk.

kom hafnsgubtur me tvo lgreglujna innanbors og var skoti rstefnu. Lgreglan taldi sig ekki hafa beina heimild ti a banma grindadrpi, en ba mennina a lta etta gott heita. Munu eir ekki hafa teki illa au tilmli en ekki allir veri ngir. Nokkru sar kom lgreglujnn bti r landi um bor hafnsgubtinn me au skilabo a hafnarstjri, legibltt bann vi vi a grindadrpi fri fram landi Revkjavkurhafnar. hfu lgreglunni borizt mjg eindregin tilmli fr Draverndunarflagi slands um a komi yri veg fvrir grindadrpi Var b eltingaleiknum htt enda mvrkur a skella og vaan a tvstrast.

eir borsteinn Einarson rttafulltri og orbjrn Jhannesson kaupmaur sem bir eru stjrn Draverndunarflag slands komu vettvanginn inn Laugarnes. orsteinn tji Aluhlainu a grindadrp yri banna hr landi. Eina hvalveiin sem hr vri levf vri fr hvalstinni Hvalfri. Gmul lg vru til um hvalveii. en egar n lg voru sett hefi gleymst a taka gmlu lgin me og v vru au ekki gildi. orsteinn hva fjlda flks hafa hringt til sn til a bija Draverndunarflagi um a skerast leikinn og fora nausynlegu blbai og drpi engum til gagns.

MARIA_(CRUISE-1854)_TRADITIONAL_WHALE_HANTING

Auheyrt var fjrunni Laugarnesi grkveldi, a flestir voru fegnir a bann var lagt vi grindardrpinu. Mialdra konu heyri g segja. Ekkert m n lengur! Nokkrar freyskar konur stu hnapp hj einum hvalnum sem bi var a skera og ttu vart or til a lsa hneykslun sinni drpinu, en almennt virtist flk ekkert fj a drepa essa fallegu strfiska. Reynslan fr Vopnafiri og Vestmannaeyjum var msum fersku minni; ar voru tugir hvalanna skornir, kjti lti ntt og ldin hrin lgu lengi fjrunni og voru san dregin haf t me rnum tilkostnai. Var stulaust a lta slkt endurtaka sig Reykjavk, og enn minni sta til a breyta borgarlandinu blvll algjrlega a nausynjalausu, og aeins til a svala frumstri drpsfsn.

au su vuna

Vestur vi gisgar hittum vi grkvld au Geirar Jnsson og Kartas Bjarnadttur, en au fundu grindhvalavuna um sj leyti gkvld vi rrarbaujuna.

Fyrst rkum vi hana ein, sagi Geirarur, og svo bttist nnur trilla vi. S rija kom ekki fyrr en ytri hfninni. Okkur gekk reksturinn prilega anga til a btunum fjlgai.

etta er s tmi rsins sem hvalirnir vera nr algjrlega blindir, hlt Geirarur fram, a vaxa einhverjir fitukleprar fyrir augun eim. a var gaman a heyra eim, a er greinilegt a eir tala alveg saman.

Vi skruppum hrna t Fla til a reyna a n okkur lu soi og kannski fugl, og vorum lei land, egar vi sum vuna. a var mgulegt a reka land arna Laugarnesi, a var allt of grtt, eir vera helzt a fara land slttri sand ea leirfjru. gengur allt eins og sgu. Ekki var a heyra eim Geirari og Kartas a eim srnai srstaklega, a ekki skyldi hafa ori r grindadrpinu."

essi frtt birtist Alublainu , 195. Tlubla (31.08.1966), Blasa 1

http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2402695

Sj lka hrna http://timarit.is/files/31125321.jpgog hrnahttp://timarit.is/files/7668826.pdf

Frsgn Morgunblainu 30. gst 1966.

"HTT anna hundra marsvn u ytri hfninni Reykjavk grkvldi, rekin af fjlmrg- um hrabtum og trillubtum, sem geru margtrekaar og silegar tilraunir til a reka au land vk vi Laugarnestanga. Meal eirra, sem tt tku eltingarleiknum vi marsvnin voru tveir blaamenn Mbl., litlum hrabt, sem eigandinn Sigfs Sveinsson stri. Sjmenn tveimur trillubtum fundu marsvnin vaandi Sundunum og rku au tt til lands, en ar bttust hugasamir trillu- og hrabtaeigendur hpinn og hu eltingarleik vi marsvnin tvr klukkustundir samfleytt. Eftirtekjan var heldur rr: rj marsvn nust land Laugarnestanga, en marsvnsvaan skipti sr tvo hpa, til hafs og komst undan skjli myrkurs.

Um kl. 8:30 brust ritstjrn Mbl. r fregnir, a trillubtar rkju undan sr geysimikla marsvnsvu, er stefndi ytri hfnina. Tveir frttamenn blasins fru egar stfana og uru sr ti um hrabta, sem var riggja manna hfn. Fer frsgn eirra hr eftir:Er okkur bar a vunni var hn 200 metra undan Hinshfa og virtist harla dsu,
tt sar kmi daginn a marsvnin hfu ngilegan rtt til a stinga af" 12 bta, sem reyndu a hrekja au land. Eftir klukkutma f voru marsvnin komin aeins um 20 metra undan Hinshfa og stefndu enn land. Hljmuu herp mikil fr hfnum smbtanna, sem ustu hver um annan veran.

Hva eftir anna stefndu btarnir sr beinan hska. M ar til nefna ,a um 20 marsvn stungu sr upp vi landi og komu undir hrabtinn sem dansai hrygg eins marsvnsins og slapp naumlega vi a hvolfa.

egar snt var, a dpi var of miki vi Hinshfa til a unnt vri a reka marsvnin ar land, voru trekaar og misheppnaar tilraunir gerar til a koma eim t fyrir Laugarnestanga og inn Vatnagara.

Tku marsvnin upp v, sem engan hafi ra fyrir: au skiptu sr rj hpa, og stefndu sitt hverja ttina, og barst leikurinn t um 300 metra undan landi. Sameinuust tveir hparnir og tku stefnu me miklum hraa til hafs. var snt a gerlegt var a sna eim aftur til lands. Var og mjg fari a brega birtu. ess utan tk a kula og gaf yfir btinn. Voru skipsmenn bt Sigfsar ornir rennvotir, einkum blaamennirnir, en annar eirra fri sig bjrgunarvesti og bjst vi hinu versta, enda var Sigfs spar benzninngjfina og fr oft skyggilega nlgt blsandi marsvnsvunni.

Gfurlegur mannfjldi hafi safnast saman Hinshfa til a fylgjast me bardaganum svo einstur atburur sem etta var Reykjavkurhfn. Umferarngveiti skapaist Stni og hundru manna ustu niur fjruna til a taka mti marsvnunum svipaan htt og frndur okkar Freyjum gera.

ur en marsvnin sluppu, hafi tekizt a flma fimm erra a landi vi Laugarnes. Byltust au grynningum ar. Nokkrir vaskir Reykvkingar tku mti eim me svejur lofti og barefli, eir uru fr a hverfa vegna adpisins, sem er vi nesi. Nokkur marsvnanna nu a brjtast af grynningunum og geystust t ytri hfn- ina, frelsinu fegin. Mikils spennings gtti hj horfendum, ekki sur en hj eim sem eltingarleikinn reyttu.

Heyrum vi glgglega sigurp horfenda, er tekizt hafi a hrekja hvalina a Iandi, auk ess mtti heyra einstaka menn syngja vi raust Hfanum, hra af lognhfgi haustnturkyrrarinnar og ef til vill einhverju ru.

Eftirfr btanna 12 vi grindhvalina var fr upphafi illa skipulg og stundum skipulagslaus, enda var eftirtekjan bg hsta mta. 3 marsvn nust vi Laugarnesi, en hin hurfu t Flann mt frelsinu og eiga vonandi langa lfdaga framundan. a voru v ekki sigurglair menn, sem stigu r hrabt Sigfsar Rvkurhfn, kl. laust gengin 11, en kaflega hsrma og heldur rekair. Einu athugasemdina, sem ger var btnum heimleiinni tti 11 ra gamall sni, sem komst svo vitanlega a ori: "Gui s lof a ekki var verra sjinn"."

Hr er frttin sem birtist baksu Morgunblasins:http://timarit.is/files/16196936.pdf


Riddarinn hugumpri

Sagan af Don Kkta er yfir 400 ra en samt er hn lka tmalaus.
Sonur rakarans og saga
um mann sem las yfir sig
Barbier-1568Rithfundurinn Cervantes sem samdi sguna af riddaranum Kkta fddist ri 1547. Fair hans var rakari og eins konar skurlknir v etta var tma ar sem rakarar nnuust skuragerir. Cervantes fr spnska herinn og barist talu. heimlei var rist skipi af sjrningum og var hann hnepptur nau. egar hann sleppur reynir hann fyrir sr sem skldsagnahfundur og sem skattheimtumaur en tekst illa a hafa reiur fjrsslu og lendir fangelsum. ar hlustar hann sgur samfanga sinna og sagan af riddaranum hugumpra.

Sagan er af mialda manni riddaranum Don Kkta fr La Mancha sem hefur misst viti af v hann las yfir sigaf sgum um hina hugpru riddara. Hann fer n leiangra hesti snum Rsant (Rocinante) og me skjaldsveini snum Sancho Panza. Don Quixote er barinn og vegfarandifer me hann heim. Vinir hans rakari og prestur kvea a brenna allar bkurnar sem sviptu hann vitinu. Don Quixote fer stj a leita a skudlgnum er aftur barinn. Sancho fer me hann kr nokkra til a hann jafni sig. En Quioxe sr ekki krna heldur kastala og telur dttur krareigandans prinsessu. Hann barist vi vindmyllur og breytti eigin umhverfi sagnaheim riddarasagna.

Raksklin. Ea hjlmurinn

zpage114

"a er nefnilega ekkert vst heimi hr: ekki hverjar persnurnar eru, ekki einu sinni hverjir hlutirnir eru, sem tti a liggja augum uppi. Don Kkti hirti rakskl af rakara vegna ess a hann hlt a hn vri hjlmur. Sar rekst rakarinn fyrir hreina tilviljun inn kr ar sem Don Kkti er staddur samt fleira flki, hann kemur auga sklina og vill f hana til baka. En Don Kkti verur strhneykslaur og vertekur fyrir a hjlmurinn hans s rakskl. annig snst vera einfalds hlutar skyndilega upp spurningu. Hvernig er annars hgt a sanna a rakskl sem sett er hfui manni s ekki hjlmur? Glahlakkalegir krargestirnir hafa strgaman af essu og finna einu raunhfu leiina til a f botn etta ml: efna til leynilegrar atkvagreislu. Allir vistaddir taka tt henni og niurstaan er afdrttarlaus: hluturinn er hjlmur."
r grein eftirMilan KunderaTfrar hins vnta Tmarit Mls og menningar, 3. tlubla (01.09.1999)

Hvernig sagan var til

Hr er grein sem birtist Timanum ri 1955 um hfund Don Kkta og tilur sgunnar.

640px-Don_Quixote_Style_Windmills_Tembleque_JD22032008" mijum Spni, eim hluta landsins, sem kallaur er La Mancha, liggur hslttan eins og skrifa bla undir opnum himni. Vttan virist au og tm, egar fr eru skildir nokkrir fjrhirar me hjarir snar og nokkur lgeist sveitaorp. En ef hefir lesi langekktasta skldverk veraldarsgunnar, hltur etta land a breyta um svip augum num, og er ekki lengur tmlegt um a litast essum slum, v a essum slum lifu r rmlega 600 persnur, sem um er geti Don Kkta (Don Quixote).

arna gefur a lta vindmyllurnar, sem hinn aldni riddari skoai sem fndur sna og taldi a vru risar. Fullur af heilagri vandltingu hvatti hann drg sna sporum til ess a berjast vi , til ess eins a detta ,af baki. Enn dag kllum vi a a berjast vi vindmyllur, egar einhver tekur a hamast snilegum, mynduum vini. Einnig hefir nafn essarar mialdahetju fengi virulegan sess flestum tungumlum heimsins.

Sagan um vindmyllurnar er aeins ein af hundruum sagna, sumum
sorglega snnum og sumum sannarlega sorglegum, er fylla essa biblu manngzkunnar. Og gegnum ll essi vintri liggur eins og rauur rur s heimspeki, er var einu laun heimsins til hfundarins, Miguel de Cervantes.

getur heyrt hlturinn rdd hans, egar hann var a skrifar essa sjlfslsingu: Svipurinn minnti rn. Hri var brnt, enni vel laga og hrukktt og augun glaleg. Nefi bjgt og strt. Skeggi ori silfurgrtt, en var raugulli fyrir meira en tuttugu rum san. Yfirskeggi strt og miki, en munnurinn ltill. Tennurnar voru ekki nema sex og allar ljtar, en vel hirtar. Litarhtturinn var bjartur. Maurinn var mikill vexti, en frekar seinn fti.

Hfundurinn var borinn ennan heim 1547 snotrum, gmlum hsklab, Alcal de Henares, ekki langt fr Madrid. Fjlskyldan lagi fljtlega land undir ft til Valladolid, Seville og Madrid. Fair hans tti nafnspjald, en lti anna. Hann var lknir, en fkk
fa sjklinga, sem borguu. Ein af fyrstu minningum Cervantes var, a hann s fur sinn bera hsmuni fjlskyldunnar til velnara. v nst minnist hann ess, egar sslumaurinn kom til a hneppa furinn skuldafangelsi.

Me einhverjum htti tkst drengnum samt a afla sr menntunar. a ltur t fyrir, a hann hafi stunda nm vi hsklann Salamanca, og hltur hann a hafa unni fyrir sr sem herbergisjnn hj auugum stdentum. Skldsagnahfundur lrir ekki list sna af neinu nema lfinu sjlfu. Og borgargtunum kynntist Miguel lfinu eins og a er raun og veru, harneskjulegt og ri, en rkt af reynslu. leikhsinu, ar sem hann eyddi hverjum skildingi, sem honum skotnaist, komst hann aftur mti a vi, hvernig lfi ltur t, egar bi er a skapa r v list. Hann uppgtvai mtt lfslyginnar, og hann kom auga hvernig hn getur skapa sannindi, sem enga sto eiga veruleikanum.


a eina, sem hann tti rmlega tvtugur voru hans eigin draumar, og allir voru eir um frg. Hann lagi lei sna til talu, ar sem Spnn t tti mikil virki. arna gekk hann herinn. Loks kom a v, a hann vri vel til fara. arna var hann litrkum einkennisbningi, og fyrsta skipti vinni snddi hann raunverulega mlt. essi talur varpa ljma margar blasur verkum hans sar, er hinn aldni strsmaur minnist me sknui hinna glstu ldurhsa, Ijffengu tlsku vna og allra hinna fgru kvenna.

Battle_of_LepantoEinnig kynntist hann strinu af eigin raun. a voru Tyrkir, sem upptkin ttu, og gjrvallt kristi mannkyn st ndinni. ri 1571 sigldi voldugur tyrkneskur floti vestur Mijararhaf. Tyrkneski soldninn Selmi II. hugist rfa krossinn af Pturskirkjunni Rm og reisa ar tkn Mhamestrarmanna. Spnn kva a veita Pfarkinu og Feneyjum og sendi af sta mikinn flota undir stjrn Don Juans hlfbrur konungsins, Filippusar II. einu skipinu sigldi hinn ungi Miruel de Cervantes. Vi Lepanto undan strndum Grikklands mttu flotar bandamannanna flota Tyrkja blugustu sjorustu, sem enn hefir veri h.

tta sund kristnir frust og tuttugu og fimm sund Tyrkir, og hvert skipi eftir anna hn brur hafsins, mean hermenninir slgust me sxum iljum uppi.

Er orrustan hfst, l Cerantes hitastt undir iljum. En er gnrinn x, aut hann upp til a berast. Hann fkk fljtlega tv skot brjsti cg a rija hitti hann handlegginn. Engu a sir var hann fyrsti maur, sem rst til uppgngu nstu tyrknesku freigtu. Er slin s blstokkinn sinn hru Spnverjar lifa einn stoltasta dag sgu sinnar, og sjaldan gat Cervantes veri hreyknari.

640px-Old_algiers_16th_centuryEr Miguel fr fr talu 1575, hlt hann af sta til Spnar fullur af bjrtum vonum. vasa snum hafi hann memlabrf miki fr Don Juan til Filippusar kngs, ar sem hann mltist til, a hans htign veitti essum unga fullhuga og strshetju smilega launaa stu hj stjrninni. essari sjfer lauk annig, a skipi var teki af mrskum sjrningjum og Cervantes var fluttur i nau til Alsr.

Vegna ess, a s handleggurinn, sem skotsri hlaut sjorrustunni, var honum ntur, losnai Cervantes vi a sitja vi rahlunnana galeium sjrningjanna. Hann var seldur Dali Mami sem var trningur og rningj. egar hfingi s las memlabrfi tti honum einsnt, a Cervantes vri hreint ekki merkileg persna og skipai svo fyrir, a maur skyldi sendur til Spnar, ar sem heimta skyldi fyrir hann miki lausnargjald.

640px-Debarquement_et_maltraitement_de_prisonniers_a_algerMnuir liu og Miguel horfi flaga sna trast upp fangelsunum. Hann var vitni a hstrkingum cg holdflettingum og horfi daglega lk eirra, sem hengdir voru fyrir tilraunir til undankomu. Engu a sur var hann leitogi og hjlparhella samfanga sinna. Hann reyndi a vinna bug rvntingu eirra, og hva eftir anna skipulagi hann uppot v skyni a afla eim frelsis. Hann bei jafnan lgri hlut, en egar a v kom, a hann var dmdur til daua, barg hugrekki hans honum. a essir sjrningjar vru grimmir, du eir engu a sur karlmannlegt hugrekki andstinga sinna, og egar Cervantes gekk fyrir hsbnda sinn og tk sig einan alla byrg af fangauppreisninni, tti eim svo til slks eallyndis koma, a honum var gefi lf.

a var ekki fyrr en eftir fimm ra fangelsisvist, a ttingjum hans hafi tekizt a aura saman fyrir lausnargjaldinu. egar hann loks var ltinn laus, var a viurkennt, jafnt af Mrum sem kristnum l, a aldrei hefi nokkur maur bugari ola fangelsun.

ri 1580 st Cervantes aftur spnska mold og komst n brtt a v, hve fljtt menn gleyma hetjuskap gamalla hermanna. Mean hann bei rangurslaust eftir frama hj stjrnarvldunum, tk hann a dunda vi skriftir. Bkin var hvorki fugl n fiskur, Galatea ht hn og fjallai um hraustbygga hjarmenn og lttugar hjarstelpur.

essi bk fri hfundi snum ngileg fjrr til a kaupa brkaupskli og leggja bri sinni 100 dkata bi. Stlkan Catalina de Palacios Salazar y Vozmediano var bi ung og falleg og hn hlaut heimanmund nokkur lfutr, vngar, nokkrar bkpur og dltinn skika af landi fjlskyldu sinnar. etta hefi ekki veri svo afleit byrjun fyrir ungan bnda. En eiginmaurinn var nrri helmingi eldri en hn var sjlf, og hann hafi meiri huga skriftum en bskap. Hann flutti hana me sr til Madrid, ar sem hn lifi hamingjusmu hjnabandi meal heimsglara leikara, rithfunda og sklda.

Er hjnaband eirra rann annig t sandinn, tk Cervantes aftur a halla sr a leikhsunum, en honum tkst aldrei a skrifa neitt a leikrit, sem gfi honum nokkra frg. kom allt einu fram sjnarsvii ungur rithfundur, Lope de Vega, sem 24 klukkustundum samdi leikrit, sem geri hann frgan augabragi. hvarf Cervantes fr leikritager og lagi ritstrf hilluna. N sneri hann sr a skattheimtu, og ennfremur tti hann a sj um a afla flotanum sigrandi vista, en Filippus kngur hugist senda hann til a berja Englendingum, sem n voru teknir a gerast allbaldnir vi spnska heimsveldi.

Gjrvallur Spnn kveur egar vi af sigursngvum, skrifai Cervantes um essar mundir, er hann hamaist vi a safna kjtlrum og vnmum orpunum umhverfis Seville. En ekki lei lngu unz Cervantes var bak vi ls og loku fangelsi. Strfri hafi aldrei veri hans sterka hli, og bkhaldi yfir vistasfnunina tti meira lagi tortryggilegt. Honum var a vsu fljtlega sleppt r haldi, en var dmdur yngstu sektir. Hann sneri sr n aftur a skattheimtunni, og lagi skatta inn banka Seville.

Cervantes In Prison001 copyBankinn fr fljtlega hausinn, og aftur var Cervantes kasta fangelsi. arna gafst honum fri a hlusta hetjusgur alrmdra jfa, og hann hlddi jtningar gamalla moringja. Mean hann l arna geymdur bak vi slagbranda fangelsisins, lt hann hugann reika t yfir hvtar hir Andalsu. Fyrstu blasurnar Don Kikta voru a skapast huga hans.

egar Cervantes var sleppt r haldi, var hann loks fullfr a flytja boskap sinn, og n loks voru Spnverjar standi til a hlusta hann. Flotinn sigrandi l n hafsbotni, og sigurinn hafi kennt Spnverjum lexu, a sennilega myndu eir aldrei vera til a bjarga heiminum einir sr. N var einmitt tminn fyrir riddarann gamla a birtast ti vi sjndeildarhringinn La Mancha, me sinn gamla jn, Sancho Panza randi mlasna eftir sr.

Don Kkti er gmul hetja. Reyndar ekki orinn anna en skinni og beinin og orinn gjrsamlega ruglaur af lestri riddarasagna. Hann tekur a lokum a tra vi, a hann s sjlfur hinn sasti riddari kristinna ja og s til ess kallaur a ra fkl snum til a rtta hlut ltilmagnans, frelsa fagrar meyjar og berja trllum.

Bkin um Don Kkta var fyrst gefin t 1605, egar Cervantes var
58 ra, og frg hfundarins var brtt kunn um allt furland hans.
Lti batnai fjrhagur Cervantes, og egar franskir stjrnarerindrekar komu til Madrid og spuru eftir hfundi essarar
frgu bkar, rak rogastanz, er eim var sagt, a hann vri
ftkur gamall hermaur og vri ekktur af fum persnulega. eir fundu hann loksins gmlu hsi Calla del Leon ar sem hann kom til dyranna til a taka mti hinum tignu gestum snum gamaldags bndakufli fr Kastilu.

Hinn 23. aprl var a dauinn sem bari a dyrum hans, og Cervanters var lagur grf sen enginn veit lengur hvar er. En allir ekkja riddarann gamla, sem enn mundar lensu sna gegn llu v, sem raunhft er og skugga hans ber vi loft, ekki aeins spnskri grund, heldur um gjrvallan heim."

Tenglar

Bkur og myndir um Don Quijote

Don Quixote (sagan ensku)

Riddarinn hvatvsi


Einfrur og langan

vinnukona-student

"a var ekkert sldarbrau a stunda vistir Reykjavk essum rum. Va var hreinlega fari illa me vinnukonurnar. r fengu lgt kaup og slma ahlynningu. eim var rla t. r voru jafnvel seldar nau. ess voru dmi, a r voru ltnar stunda fiskvinnu. Hsbndinn tk af eim kaupi, en greiddi eim aftur vinnukonukaup, sem var mun lgra. etta munu hafa veri leifar af gamla vinnuhjahaldinu til sveita.

g var heppin me vistina. g fkk aldrei fr. g mtti ekki heimskja unnusta minn og hann ekki mig. Ef hann urfti a hafa tal af mr, var hann a standa forstofunni mean. ar rddum vi saman, en ekki lengi, alls ekki lengi. g byrjai a vinna klukkan tta morganna og htti ekki fyrr en um mintti. Frin talai eins lti vi mig og hn gat. Yfirleitt yrti hn ekki mig nema til a segja mr fyrir verkum hrkulegum fyrirlitningartn. Aeins einu sinni sagi hn, a g mtti eiga fr. a var klukkan ellefu a kvldi annars pskadags!

rtt fyrir etta lei mr ekki illa. a var eingngu mur hsbndans a akka. Hn hjlpai mr eftir fngum og reyndi a gera mr vistina brilega. Mr tti vnt um konu. egar g kva a htta 1. ma um vori, tvegai hn mr fiskvinnu hj Kveldlfi, en mjg erfitt var a f slka vinnu essum rum. Frin kvast vera ng me mig, egar g hafi kvei a htta. Lklega hefur hn aeins veri full rvntingar, v a hn hafi haft sj vinnukonur fr hausti til ramta. Hn greiddi mr hrra kaup en hn hafi lofa og ba mig a vera fram. En g var bin a f ng.

fiskur1925
Konur fiskvinnslu um 1925 vi Sklagtu Reykjavk (Wikipedia)

Ekki tk betra vi Kveldlfi. g ekkti varla orsk fr su. En g var djrf og strlt og vildi reyna sem flest. Verkstjrinn hafi spurt mig, hvort g kynni a vaska fisk. g svarai v jtandi af tta vi, a ella fengi g ekki vinnuna. Mr leist ekki blikuna, egar g kom fyrsta morguninn. g hafi ekki haft vit a ba mig annig a g gti stai vi kari. g hafi til dmis enga vaxdkssvuntu, en fkk lnaa einhverja tusku framan mig. g var svo heppin a lenda vi hliina gtri stku, sem leibeindi mr. Hn ht Sigrur Gumundsdttir, og me okkur tkst egar vintta. Og arna vann lka Rannveig orsteinsdttir, sem sar var lgfringur og sat ingi fyrir Framsknarflokkinn. Hn var lgvaxin, en ekki fisja saman - og alltaf kt og fjrug.

Karlmenn ku fiskinum hjlbrum til okkar, en Rannveig var svo hardugleg, a hn var lka ltin gera a stundum. g var eins og lfur t r hl fyrstu dagana. En Sigrur kenndi mr handtkin, og brtt lri g au. Veri var a vaska haran togarafisk. Verkstjrinn hafi banna okkur a leggja hann bleyti. g tlai a sjlfsgu a fara eftir fyrirmlum hans. En Sigrur avarai mig og sagi, a r gtu etta ekki og fru ekki eftir v. g var lka egar bin a f stengi handleggina. g htti v a hla og fr a eins og hinar stlkurnar.

En g hafi dlti samviskubit t af essu. g ttaist, a vi gerum fiskinn verminni erlendum markai en tlast var til. Vi stlkurnar urum a keppast vi, v a vi vskuum kvisvinnu. Greiddar voru 2.10 fyrir hundrai af orskinum en 1.10 fyrir hundrai af smfiski. g ni ekki miklum hraa fyrstu, og kaupi mitt var v lgra en hinna stlknanna. a tti mr srt broti, v a g vildi ekki vera eftirbturr annarra. Viunandi tti a vaska 400 orska dag, og egar fram stti tkst mr a f smileg daglaun. Best gekk mr a vaska labra, en fyrir hann fengum vi 75 aura hundrai. Eina vikuna vaskai g 3500 stykki dag til jafnaar og fkk v yfir 150 kr. en tmakaup var um 41 kr. viku.

Ein stka var langafkastamest. Hn ht Einfrur og vaskai um 1200 fiska dag. Af essum skum maut hn srstakrar hylli hsbnda sinna. Henni leyfist sitthva, sem vi hinar hefum fengi bgt fyrir. Stundum komu synir Thors Jensen heimskn. Einn eirra hafi ann si a heilsa aldrei flkinu. lafur Thors kom stku sinnum, en hann heilsai alltaf og gaf sig tal vi flki - enda strbrotinn persnuleiki og allegur besta mta eins og allir vita. v var hins vegar ekki a heilsa um ennan brur hans.

Dag nokkurn kemur hann, klddur ljsum sumarftum og spnskir gestir fylgd me honum. Hann gengur um og snir eim frystihsi. a tti vst hi fullkomnasta dag, tt abnaur starfsflks vri fyrir nean allar hellur. Hann kemur til Einfrar, stansar fyrir aftan hana og snir gestunum, hva hn er dugleg. Hn heldur fram vinnu sinni fullri fer, eins og hn hafi ekki ori hans vr. Allt einu slengir hn grarstrri lngu beint baki honum, ar sem hann bograr yfir krfunni. "Hvernig skpunum tti g a vita, a maur vri arna - fyrst ekki var heilsa?" sagi Einfrur."

etta er frsgn bkinni slenskar konur visgur, Helga Marn Nelsdttir (1903-1986) lsir hr kjrum snum Reykjavk sem ung stlka um 1920.


Heilbrigisjnusta, brjstapar og lfsstll

slendingar og Evrpubar sem hr hafa veri bsettir kvei marga mnui eru sjkratryggir. eir njta ahlynningar hj lknum og sjkrahsum ef meti er af heilbrigistarflki a ess urfi. Flk sem hefur veri vinnumarkai og hloti slys ea rkuml vegna mengunar ea slmra astna vinnustum ntur sjkratrygginga og flk sem veiklast af eigin vldum t.d me reykingum og drykkjuskap fr lka jnustu hj sjkrastofnunum.
a er rf flks fyrir heilbrigisjnustu og mat v hvaa rangri hn skilar og mguleikar a veita jnustu sem rur v hverjir f hvaa jnustu. a er mr vitanlega ekki rk slenskri heilbrigisjnustu a veikum manni s vsa fr vegna ess a hann hafi sjlfur me breytni sinni stula a veikindum snum ea me v a vera annig vinnu a hann var tsettur fyrir einhvers konar geislun ea eitrun. Flk sem er limlest ryskingum veitingastum og flk sem er nauga klsettum veitingahsum fr asto heilbrigiskerfi, v er ekki sagt a a veri bara a sna sr til veitingasalans, hann hafi veri a selja v jnustu og beri byrg v sem fer fram snum sta. Ef fjldi flks yri fyrir matareitrun af v a hefi keypt mat einhvers staar tti a flk lka rtt heilbrigisjnustu og brajnustu ef stand vri tali httulegt heilsu ess.

Sjkratryggingar hafa hins vegar ekki greitt nausynlegar fegrunaragerir. Nna nlega kom upp a str hpur kvenna hefur fengi grdda brjstapa og kom ljs a framleiandi silikonfyllinga hafi nota r anna efni en var gavotta og essar fyllingar bi falsaar og gallaar. Hva sem okkur kann a finnast um ann lfsstl og tsku a bta silikoni brjst er ljst a hpur kvenna er hugsanlega brri httu a ba heilsutjn vegna gallara fyllinga.

Stjrnvld hafa brugist vi og bja essum hpi skimun og ef tkoma r eirri skimun snir lekar fyllingar veri r fjarlgar kostna slenska rkisins. a er ekkert elilegt vi a, ekki nema a ekki s gengi lengra, a vri ryggisatrii a bja llum eim konum sem hr eru sjkratryggar upp a essi hugsanlega glluu askotaefni lkama eirra veri fjarlg - alveg n tillits til hvort skimun snir leka ea ekki.

En a sorglegt a lesa nna t.d. hj bloggurum rtna, niurlgjandi og hlfklmna umru um bran heilsuvanda essa hps og er ekki a sj anna en sumir sem tj sig telji a r konur sem ltu setja sig brjstapa hafi me v sjlfkrafa gengi bjrg og t r slensku velferarkerfi og eigi engan rtt a f ahlynningu kerfinu.

Bloggpistlar Jns Magnssonar og Ls rnasonar stua mjg miki. Bir eru eir kafamenn um slensk stjrnml og mis samflagsml og ungaviktarmenn opinberri umru. ess vegna skil g ekki orru eirra, af hverju kallar lknirinn Lur hp kvenna sem hugsanlega br vi heilsuvanda "tttustelpur" og brjst eirra "tttur"? Lur segist vona a heilbrigisrherra fori rkiskassanum fr eirri vitleysu a borga essum agerum. Af hverju segir Lur etta? Hva er a v a rkissjur borgi lknisager sem felur sr a fjarlgja httulega mengandi askotahluti r lkama flks?
Og hvers vegna sr Jn Magnsson akallandi heilsuvandaml sem enginn veit hversu str er sem pjattskap og segir: "Hva svo me r sem hafa flata ea feita rassinn, kartflunefi, appelsnuh og litlu brjstin. Fyrst velferarrherra telur elilegt a borga kostna vegna gallara lta- og fegrunaragera eiga r sem kvea a ola tlit sitt ekkert a f? ... og telur Jn frleitt a bta konunum neitt sem r eiga ekki rtt samkvmt lgum fr seljendum vegna gallarar vru ea jnustu. Jn telur a hr s sjkratryggingakerfi a borga fyrir mistk markaarins gallari sluvru.
g spyr L og Jn hvort eir noti sama kvara etta bra eitrunarml strs hps flks eins og nnur eitrunarml ea heilsuml sem koma t af lfsstl. a taka srefniskta fr lungnasjklingum og neita eim um krabbameinsmefer af v eir ullu veikindum snum me snum lfsstl og segja eim bara a lta reykingafyrirtki borga? Af hverju er rtt um eina ger heilsufarsvanda ennan htt, er a vegna ess a etta er vandi kvenna sem voru me breytni sinni a knast tsku samflagi ar sem karlar ra og ar sem konur eru til snis, kvengerar sem undirgefin valdatkn og eins konar styttur, svo miklar styttur a lkama eirra er sprauta askotaefni sem enur t kvena tknrna stai sem merkja hva er kona og hva er karl.

Hr eru bloggpistar eirra Ls og Jns:

http://www.dv.is/blogg/lydur-arnason/2012/1/10/tuttur/
Lur rnason 10. janar 2011:

TTTUR.
Fegrunaragerir eru mjg tzku og ftt sem ekki m bta. Strar tttur virast eftirsttari en smrri og varir sumra ungmeyja lkjast ori sogsklum ea drullusokkum. Lknar svara essari eftirspurn og haldi flk a einhver lti sr segjast er a sjaldnast svo: Flestir vilja sitt og neiti einn er fari anna. tlits- og zkudrkun samflagsins er gegndarlaus og rur gildismati allt of margra. Bezta ri er a stta sig vi Skaparann og fara reglulega ba, a tryggir ngsamlega vellan. tlit er nefnilega lkt glluu kvoupokunum, endist stutt og leiir til mlaferla vi gu. Vona auvita a allar tttustelpurnar fi bt sinna brjstverkja og hafi vit a hafna annarri fyllingu. Smuleiis vona g a heilbrigisrherra fori rkiskassanum fr essari vitleysu v borgi hann brsann m bast vi holskeflu ltilla typpa.

http://jonmagnusson.blog.is/blog/jonmagnusson/entry/1215933/
Jn Magnsson 8. jan. 2012:
Gutti borgar bilu brjst
Gutti velferarrherra lofar a borga konum sem hafa leka bjstastkkunarpa kostna vi lagfringar eim.
Yfirlsingin um greislur vegna gallara fegrunar- og ltaagera vekur upp msar spurningar.
Hva me mistk vegna rass- og magalagfringar ea tatveringa.
Hva svo me r sem hafa flata ea feita rassinn, kartflunefi, appelsnuh og litlu brjstin. Fyrst velferarrherra telur elilegt a borga kostna vegna gallara lta- og fegrunaragera eiga r sem kvea a ola tlit sitt ekkert a f?

Er ekki rtt a Rki taki byrg llum mistkum markanum og bti neytendum allar gallaar vrur hverju nafni sem nefnast.

Hvar er byrg neytandans vi val vru og jnustu? Hver er byrg seljenda?

Me greislum eins og eim sem velferarrherra lofar, er hann ekki a bta konunum neitt sem r eiga ekki rtt samkvmt lgum fr seljendum vegna gallarar vru ea jnustu. Velferarrherra tlar raun a borga fyrir mistk markaarins gallari sluvru.

verur lka allt lagi a f sr drustu jnustuna v Rki borgar ef eitthva verur a.

egar rkissjur tekur 20 krnur af hverjum hundra sem a eyir a lni fr framtinni er ekkir rtt a skoa hvar setja mrkin greisluttku rkisins. Eiga brjstastkkanir a vera ar forgangsr?

Arir skrifa af miklu meira innsi og visku um etta ml og vil g ar srstaklega nefna pistil lknisins Vilhjlms Ara Arasonar

http://blog.eyjan.is/vilhjalmurari/2012/01/09/oasaettanleg-ahaetta-fyrir-flestar-konur/
sttanleg htta fyrir flestar konur
9. janar 2011

og pistil lfheiar Ingadttur
http://blogg.smugan.is/alfheidur/2012/01/10/pip-hneysklid-a-islandi/
PIP-hneyskli slandi

g hef ekki skoun hvort einhver yfirlknir a vkja, g ekki a ml ekki ngu vel en a sem g hef lesi og heyrt um essar leku fyllingar bendir til ess a a s eina skynsamlega a bja llum sem fengu essa glluu pa lkama sinn upp a eir su fjarlgir, ekki mia eingngu vi ar sem sst a eir leka.

ra Kristn skrifar gta grein Smuguna, PIP-hneyskli slandi http://blogg.smugan.is/alfheidur/2012/01/10/pip-hneysklid-a-islandi/

Eftirfarandi finnst mr hins vegar afar einkennilegt hj ru Kristnu:
"Umran snst rum ri um hvort rki eigi ekki a bja konum upp a lta fjarlgja slka pa sr a kostnaarlausu. Samt er agerin kvein og framkvmd af lkni einkastofu og flestum tilfellum greitt fyrir hana alfari n akomu rkisins."

g get ekki lesi essi or ruvsi en ra Kristn telji a rk ea litaml fyrir a essi hpur kvenna fi EKKI lgbundna sjkrajnustu slandi a r hafi greitt sjlfar fyrir gallaa vru sem olli eim heilsutjni. a felst essum orum s sn a a skipti mli hvernig heilsuvanda essa hps bar a og hver borgai fyrir a hann yri hvernig jnustu essi hpur eigi a f hj slenska velferarkerfinu.

mbl.is 440 konur me PIP-slikonpa
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband