Lundaveišar

Ķ gęr hlóš ég nišur Scratch  en žaš er forrit fyrir krakka frį 8. įra aldri ętlaš til aš kenna žeim forritun. Žaš er ókeypis og aušvelt aš setja žaš upp. Žetta forrit minnir töluvert į forritunarmįliš Lógó. Ég varši nokkrum tķmum ķ aš kynna mér žetta forrit og möguleika žess ķ nįmi og skólastarfi. Fyrsta sem ég gerši var aš ég bjó til leik um lundaveišar sem ég skķrši Puffin Hunt (smelliš į slóšina til aš komast ķ leikinn og smella į SPACE til aš byrja). Hér er skjįmynd af leiknum mķnum.

Ég forritaši nś ekki mikiš sjįlf ķ žessum leik žvķ ég byggši hann į gömlum Ninento leik Duck Hunt 

Ég breytti bara öndunum ķ lunda og breytti um bakgrunn og svo ķ stašinn fyrir veišihund žį setti ég kerlingu ķ upphlut sem safnar upp lundunum, enda engir lundahundar į Ķslandi. 

 
Žetta er nś ekki mjög lķkt veruleikanum ķ lundaveišum, mér skilst aš lundi sé fyrst og fremst veiddur meš hįf, ekki skotinn į lofti. En kosturinn er aš žaš žarf engin veišikort fyrir žennan lundaveišileik og žannig hentar hann t.d. vel fyrir sjįvarśtvegsrįšherraGrin.  En žaš er įgętt aš rifja upp żmis konar fróšleik um lundaveišar og lunda. hér eru žrķr vefir meš upplżsingum:

 Hér er lżsinga į lundaveišum hjį Bergžóru:

Fęreyingar fundu upp veišar ķ hįf, sem mišušu aš žvķ aš nį geldfuglinum, žegar hann var aš sveima yfir hring eftir hring ķ svoköllušu uppflogi. Hįfurinn er um 4 metra skaft meš netpoka framan į. Vestmannaeyingar tóku upp veišiešferšir Fęreyinga um 1875 og er henni nś beitt hvarvetna til lundaveiša. Ungfuglinn er furšu heimskur og heldur įfram aš hringsóla og lįta hįfa sig, žó hann sjįi hrannirnar af daušum fuglum į böršunum. 

 Ķ žessu skjali um Vestmannaeyjar fann ég žetta um lundaveišar:

Lundaveišar hafa veriš stundašar frį upphafi byggšar ķ Vestmannaeyjum. Veišiašferširnar hafa veriš meš žrennum hętti ķ gegnum aldirnar; greflaveišar, netjaveišar og veišar ķ hįf. Um mišjan įgśst tóku veišimenn pysjur śr holum og notušu til žess grefil. Grefli mį lżsa sem priki meš krók į endanum og var pysjan hśkkuš śt śr holunni meš greflinum. Į Breišafjaršareyjunum notušu menn veišiašferš sem gaf um 30 žśsund fugla į įri. Ašferšin var sś aš leggja net yfir holurnar og nį žannig varpfugli er hann hljóp śr holunni. Žessi veišiašferš hafši žaš ķ för meš sér aš pysjurnar drįpust śr hungri žvķ foreldrarnir voru daušir. Bįšar žessar veišiašferšir eru bannašar ķ dag. Žaš  var um įriš 1875 sem fyrsti hįfurinn kom til Vestmannaeyja frį Fęreyjum og eru veišar ķ hįf stundašar enn žann dag ķ dag. Hįfurinn, sem er langt prik meš neti į endanum, er lagšur į jöršina og lundinn hįfašur er hann hringsólar į flugi yfir eyjunni. Žessi veišiašferš gerir mönnum kleift aš snišganga fugl meš sķli žannig aš meirihluti veišinnar er geldfugl. Ķ  dag er lundaveiši stunduš meira sem tómstundagaman en af lķfsnaušsyn og er sterk hefš ķ Eyjum. Menn hafa stofnaš sérstök śteyjafélög ķ helstu veišieyjunum. Mestu veišieyjarnar eru Sušurey, Įlsey, Bjarnarey og Ellišaey. Eins veišist vel ķ Ystakletti sem og minni eyjum s.s. Brandinum og Hellisey. Į sķšustu įrum hefur lundaveiši minnkaš stórlega į Ķslandi eša śr um 500 žśs. fuglum ķ um 200 žśs. fugla įrlega. Įętlaš er aš um 80.000 til 110.000 lundar séu veiddir įr hvert ķ Vestmannaeyjum einum saman. Veišistjóraembęttiš ber įbyrgš į aš fylgjast meš veišunum og innheimta veišiskżrslur
Lundaveiši hefur lengi tķškast ķ Vestmannaeyjum og viršist stofninn žola žį veiši nokkuš vel. Ljóst er žó aš ekki er hęgt aš fylgjast nęgilega vel meš veišinni ef ekki er unniš betur aš innheimtu veišiskżrslna og śrvinnslu žeirra.

Lundi og kanķnur eru ķ samkeppni um bśsvęši ķ Vestmannaeyjum. Magnśs Žór Hafsteinsson sagši žetta į žingi ķ fyrra:

Lundaveišar eru heimilašar į tķmabilinu frį 1. september til 10. maķ į hverju įri. Lundaveiši hefur veriš stunduš ķ Vestmannaeyjum frį örófi alda af manninum og er į vissan hįtt aušlind fyrir eyjabśa sem skapar bęši įnęgju og tekjur og į sér djśpar rętur ķ menningu eyjanna og mannlķfi.

Sķšustu įrin hefur nż ógn stešjaš aš lundanum ķ Vestmannaeyjum žvķ kanķnurnar sem hafa sloppiš žar śt hafa nįš aš mynda stofn og hafa ašlagast umhverfinu į Heimaey. Žaš er sżnt meš vķsindarannsóknum aš kanķnurnar hafa nįš aš nżta lundaholurnar til hķbżlis. Žęr hafa sest žar aš. Žęr breyta holunum, grafa žęr śt og stękka žęr og sameina. Žęr fara śt ķ miklar framkvęmdir ef svo mį segja. Rannsóknir hafa sżnt aš žetta fęlir lundann ķ burtu. Hann hrekst burtu śr holunum ef kanķnur setjast žar aš. Holurnar eru naušsynlegar fyrir lundann, bęši til varps en lķka til aš ala žar upp unga žannig aš žetta er mjög alvarlegt vandamįl. Žessi gröftur kanķnanna, sś mikla elja og vinnusemi sem žęr sżna viš aš koma sér upp bśsvęši, hefur aftur neikvęš įhrif į gróšuržekju og jaršveg. Kanķnurnar naga rętur grassins sem eru inni ķ lundaholunum og žaš dregur śr jaršvegsbindingu og getur įsamt venjulegri beit į yfirborši jaršar haft žęr afleišingar aš festan ķ jaršveginum hverfur eša minnkar og žar meš eykst hęttan į jaršskriši. Žeir sem hafa komiš śt ķ Heimaey vita aš mörg bśsvęši lundanna eru einmitt ķ mjög bröttum brekkum, grasigrónum brekkum, og ekki žarf mikiš aš eiga sér staš žar til aš jaršvegurinn hreinlega fari į skriš, til dęmis ķ leysingum į vorin, og steypist žar meš ķ sjó fram og žį eru žessi bśsvęši fuglanna glötuš og tekur jafnvel aldir aš vinna žaš aftur upp.

Tališ er aš heildarstofnstęrš lunda sé um 15 millj. fugla en ķslenski stofninn er um 60% eša um 9 millj. fugla. Žar af eru um 2–3 millj. varpfugla og 1,5 millj. fugla ķ Vestmanneyjum. Lundinn er mikil aušlind žvķ hann er einn stęrsti fuglastofn Ķslands, sjófugl sem lifir ašallega į sandsķli og lošnu. Žetta er farfugl sem kemur į vorin eftir vetrarlanga dvöl śti į hafi og į sér mjög merkilegt lķf. Hann verpir einu eggi um mišjan maķ sem klekst śt eftir 40 daga og unginn er fleygur og fer śr holunni um mišjan įgśst.

Mér lķst afar vel į scratch.mit.edu verkefniš, žaš er hęgt aš hlaša žar nišur forriti sem kennir krökkum aš forrita og reyndar lķka aš hugsa og spį ķ żmsa hluti. Į Scratch vefnum er ekki bara hęgt aš nįlgast forritiš heldur er žar lķka hęgt aš sękja alls konar tilbśin verkefni ķ Scratch (project) eins og ég gerši til aš bśa til lundaveišileikinn. Svo getur mašur sjįlfur mjög aušveldlega hlašiš inn sķnum verkefnum. Ég bjó mér til verkefnasķšu: http://scratch.mit.edu/users/salvor

Verkefnin getur hver sem er hlašiš nišur og notaš įfram til aš bśa til sķn eigin verkefni.

Fyrir kennara og foreldra sem vilja kynna sér Scratch:

 

Nokkur vķdeó eru sem kenna Scratch į Youtube, žar į mešal žetta:


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: www.zordis.com

Burt séš frį mörgu og aš lundaleikurinn sé flottur žį er Lundi góšur, ohhhh ...... aš vera ķ śtlandinu žegar eyjahįtķšin er haldin er hluti af söknuši lundans!  Lundaklóin ętti aš hanga į gķtar Įrna Johnsen og brekkan ljómar!

www.zordis.com, 24.7.2007 kl. 22:16

2 Smįmynd: Jón Pétur Kristjįnsson

Žetta er žó nokkuš  skemmtilegur pakki hjį žér Salvör.

Upgrade your email with 1000's of cool animations

Jón Pétur Kristjįnsson, 25.7.2007 kl. 02:24

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband