Skrýtin umsvif Skúla .... og sérbankaţjónustan

Í mörgum löndum sem sem bóla fjármagns hefur sprungiđ eins og gerđist á Íslandi ţá er slagnum milli alţýđu (99 % fólksins) og fjármálaelítu (1% fólksins) ekki lokiđ viđ ţađ heldur verđur í kjölfariđ gífurleg eignatilfćrsla og ţađ myndast ástand hamfarakapítalisma. Viđ á Íslandi ćttum ađ skođa hvađ gerist annars stađar viđ svipađ galopiđ kapítalískt aflandseyjuhagkerfi og einnig ađ lćra af hvađ gerđist á Íslandi ţegar Björgólfur kom frá Pétursborg međ sitt fé inn í íslenskt bankakerfi og hvađ skamman tíma tók ađ setja hér allt á hvolf og breyta samfélaginu, atvinnulífinu, stjórnmálalífinu og fjölmiđlum í skopparakringlur sem skoppuđu í kringum hans hagsmuni og sog afar fárra manna á auđlegđ Íslands. Í ţessu sogi voru bankarnir eins og háţrýstiryksugur. Í ljósi ţessa ţá er eđlilegt ađ viđ spyrjum spurninga um ađkomu og umsvif Skúla Mogesens núna í íslensku athafnalífi. Hann er skrifađur fyrir félagi, Títan en hrein eign ţess mun ekki vera nema 35 milljónir en félagiđ hefur samt haft mikil umsvif, keypt hér upp eignir. Skúli hefur líka keypt sig inn í MP banka og keypt hús og jarđir og sitt hvađ smálegt og stórt. Ţađ er engin ástćđa til annars en skođa ađkomu manna eins og Skúla og ráđa í hver greiđir leiđ ţeirra og hvort ţeir eru ađ vinna ađ uppkaupum í ástandi hamfarakapítalisma og tryggja hagsmuni fjárfesta, hugsanlega sín sjálfs en hugsanlega líka annarra sem  eru ekki í sviđsljósinu en eru    vinir Íslands eđa úlfar í sauđagćru?

Viđ vitum ađ erlendir fjárfestar eins og Endre Rřsjř  og Joe Lewis  http://en.wikipedia.org/wiki/Joe_Lewis_(British_businessman)    hafa tengst MP banka og ţađ er fróđlegt ađ fara yfir feril ţeirra og velta fyrir sér hvort slíkir menn  og fjárfestingar ţeirra eru ţađ sem viđ viljum á Íslandi. Viljum viđ keppast  viđ ađ búa í haginn fyrir slíka fjárfesta, fjárfesta sem hafa sópađ til sín fé međ gjaldeyrisbraski eins og Joe Lewis eđa fjárfesta sem hafa veriđ í vafasömu samkrulli til ađ komast yfir orkulindir í fjarlćgum löndum eins o og Endre Rosjo. 

Kannski er besta leiđin til ađ komast yfir eignir á Íslandi í dag ađ vera tengdur í banka og ekki skađar ađ hafa ýmis samband til ađ fá sérfyrirgreiđslu í bönkum. Bestu sérfyrirgreiđsluna fá ţeir sem eiga bankana, ţannig var ţađ á björgólfatímanum og ţannig virđist ţađ vera núna. Ţađ er margt sem bendir til ađ Skúli Mogesen hafi fengiđ sérstaka fyrirgreiđslu í  björgólfsbankanaum  fyrir hrun, afar sérstaka.

Ég vil hér benda á pistil Sigrúnar Davíđsdóttur  um sérbankaţjónustunaŢ

MP og endursýningin http://www.ruv.is/pistlar/sigrun-davidsdottir/mp-og-endursyningin

Ég lími hann hér inn:

MP og endursýningin

20.04.2011

 

Skúli Mogensen fer fyrir hópi fjárfesta sem eru ađ endurfjármagna og ná undirtökunum í MP banka. Spegillinn kannar viđskipti Skúla viđ Landsbankann 2003. Oz virtist framsćkiđ fyrirtćki en draumarnir rćttust ekki. Í kjölfariđ lá svo skuldaslóđ. Margir trúđu á ađ fyrirtćkiđ ćtti mikla möguleika, keyptu hlutabréf í Oz á gráa markađnum og fóru illa út úr ţví. Landsbankinn hafđi lánađ Skúla Mogensen einn milljarđ. Af ţví voru rúmlega 400 milljónir afskrifađar, samkvćmt gögnum sem Spegillinn hefur undir höndum.

                                         ***

Margt af ţví sem gerđist í íslensku viđskiptalífi á 10. áratugnum varđ eins og ađalćfing fyrir uppsveifluna og hruniđ áratuginn á eftir. Ţađ var mikiđ kapp og ekki alltaf mikil forsjá. Gullćđi greip um sig, ţađ var Oz og Íslensk erfđagreining. Ţađ fóru margir flatt á viđskiptum međ bréf ţeirra á gráa markađnum sem er, eins og nafniđ bendir til, ógagnsćr og ćtti ađeins ađ vera fyrir fagfjárfesta. En ekki á Íslandi.

Oz var tćknifyrirtćki og eins og oft er međ slík fyrirtćki reyndu menn fyrir sér međ hitt og ţetta, allt mjög snjallt en viđskiptamódeliđ gekk ekki upp. Samningur viđ Ericsson lofađi góđu en kom of seint, dotkom bólan sprakk.

Ţađ sem einkennir oft frumkvöđla í tćknigeiranum er gríđarleg einbeiting á viđfangsefniđ. Öđruvísi hefst ţetta ekki. Ţetta er ţrotlaus vinna, menn uppskera iđulega lítiđ lengi framan af, endalaus barningur og öldungis óvíst hvort ţetta verđi nokkurn tíma barn í brók. Ţetta er hin klassíska frumkvöđlasaga. Og oft sagt ađ besta leiđarljósiđ sé vonin um ađ skapa gott fyrirtćki, ekki gróđavonin.

Tilfinningin međ Oz er ađ ţar hafi gróđinn átt ađ vera heldur skjótfengnari. Og athyglin veriđ á öđru braski, ekki bara veriđ ađ byggja upp öflugt fyrirtćki. Lánasaga Skúla Mogensens hjá Landsbankanum bendir í ţessa átt.

Spegillinn hefur undir höndum afskriftayfirliti Landsbankans frá 30. júní 2003. Ţar segir ađ Skúli hafi gengiđ í Sérbankaţjónustu Landsbankans áriđ 2000 ,og tók veruleg lán í bankanum á ţví ári og setti ađ veđi hlutabréf sín í Oz og önnur hlutabréf sem hann fjárfesti í. Skuldir Skúla urđu hćstar rúmar 1.000 milljónir króna áriđ 2001.’ Hćkkuđu međal annars ţađ ár vegna gengislćkkunar krónunnar.

En hvernig var ţessi Sérbankaţjónustu Landsbankans?* Ţetta var einkabankaţjónusta, átti ađ vera fyrir gulltryggđa eignamenn og svo mikiđ einkamál ađ lán til ţeirra voru ekki afgreidd í lánanefnd bankans. Ţađ átti enginn ađ vita um lánin nema sá sem fór međ málin í Sérbankaţjónustunni og auđvitađ átti ađ velja viđskiptavinina vel. Ţađ mistókst ţó í tilfelli Skúla.

Skúli skuldađi persónulega rúman milljarđ. Ađ veđi voru ađ mestu óskráđ hlutabréf. Í árslok 2001 yfirtók bankinn um helminginn af hlutabréfunum sem hann  hafđi ađ veđi en ţau voru ađ hrapa niđur í nánast ekkert. Hlutabréf Skúla í Oz voru metin á 2-3 milljarđa en fóru niđur í lítiđ. Ţá stóđ enn eftir 500 milljón króna skuld. Ţegar kom fram á 2003 afskrifađi bankinn ţetta allt. Setti 421 milljón króna til ađ mćta fyrirsjáanlegu útlánatapi í ţessu máli og lagđi til ađ afskrifađar yrđu endanlega 400 milljónir króna.

Ţetta er sagan úr afskriftaryfirlitinu. Áriđ 2004 afskrifađi Landsbankinn svo 45 milljónir á Oz Communications. Ţađ lán var tryggingalausir tékkar.

En hvernig var ţá stađan hjá Oz áriđ 2000 og 2001 ţegar Skúli er ađ taka lán upp á milljarđ til hlutabréfakaupa? Hún var reyndar ekki burđug. Heildartap Oz á fyrsta ársfjórđungi 2000 nam tćpum 100 milljónum sem var ríflegt tap miđađ viđ ađ tapiđ allt áriđ 1999 var tćpar 70 milljónir króna. Veltan allt áriđ 1999 var um 70 milljónir, var 130 milljónir á ţessum fyrsta ársfjórđungi 2000. Ţetta eru ekki tölur sem virđast réttlćta lán út á bréf á gráa markađnum upp á milljarđ. Og ţađ er varla rífandi jákvćtt fyrir fyrirtćki ađ forstjórinn sé međ hugann viđ eigiđ brask.

Sagan sem ţarna er sögđ er af umsvifamanni sem ćtlar ekki ađ bíđa eftir ađ fyrirtćkiđ sem hann er ađ byggja upp skili arđi heldur tekur lán til hlutabréfakaupa. Og ţetta er líka kunnugleg saga um banka sem tekur léleg veđ og ţarf síđan ađ afskrifa eftir ţví. Ţess má geta ađ í breskum bankaheimi og reyndar víđast á ţroskuđum mörkuđum líta bankar ekki viđ óskráđum bréfum sem veđum. Bara alls ekki.

Bankinn afskrifar ţarna yfir 400 milljónir króna. Á ţessum tíma kostuđu međal einbýlishús 20-24 milljónir svo afskriftin hefđi dugađ fyrir 17-20 einbýlishúsum, híbýli fyrir 80-100 manns. En bankinn fékk reyndar aldrei mikiđ af ţessum milljarđa láni sínu til baka. Hér er áhugavert ađ hafa í huga ađ lánin eru veitt áđur en Björgólfsfeđgar koma ađ bankanum en afskriftirnar verđa eftir ađkomu ţeirra.

Ţađ hefur áđur veriđ nefnt ađ ţađ er leiđinlegt ađ vera međ stöđuga neikvćđni ţegar menn taka til höndunum og byggja eitthvađ upp. Ţađ er ekkert útilokađ ađ Skúli hafi lćrt af óförum Oz og óförunum sem Landsbankinn létti af honum. En sagan um endurreisn MP banka á sér kunnuglegar hliđstćđur. Ţarna kemur til sögunnar Íslendingur sem hefur selt fyrirtćki erlendis, ţó ekki vitađ hvort ţađ eru ţeir peningar eđa lán, líkt og ţegar Björgólfur Thor Björgólfsson og fađir hans keyptu Landsbankann. Samkvćmt heimildum Spegilsins ţekkjast ţeir Skúli og Björgólfur Thor vel frá fornu fari. Svo eru ţađ erlendir fjárfestar sem eru engir fagfjárfestar í bankageiranum. Og fenginn mćtur mađur sem stjórnarformađur en sem hefur ţó hvorki reynslu af né sérţekkingu á bankarekstri. Og menn stefna á 15-20 prósenta arđsemi eigin fjár sem er bratt í umhverfi međ 1-5 prósenta vexti. Ţađ er erfitt ađ verjast ţeirri hugsun ađ ţetta hljómi allt eins og endurflutningur á gömlu leikriti.

*Ţessi lýsing á Sérbankaţjónustunni var höfđ eftir heimildarmanni sem áđur vann í Landsbankanum. Eftir flutning pistilsins fékk Spegillinn ţćr upplýsingar frá öđrum fyrrum starfsmanni ađ viđskiptavinir ţjónustunnar hefđu veriđ sérvaldir, bestu viđskiptavinir bankans međ ađ lágmarki 50 milljónir í reiđufé í eignastýringu. Ţeir áttu ađ geta fengiđ skjóta lánafyrirgreiđslu en međ samţykki lánanefndar 1 ţar sem stjórnendur bankans sátu. Stjórnendur vissu ţví hverjir fengu lán í gegnum Sérbankaţjónustuna. - Ţađ breytir ţví ţó ekki ađ í tilfelli Skúla Mogensen tókst ekki vel til og mál hans ollu, samkvćmt heimildum Spegilsins, miklu hugarangri í Landsbankanum. 

 

 


mbl.is Stofna nýtt flugfélag
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Ásthildur Cesil Ţórđardóttir

Takk fyrir ţessar upplysingar Salvör, ţađ er ágćtt ađ rifja upp söguna svona af og til.

Ásthildur Cesil Ţórđardóttir, 26.10.2011 kl. 11:57

2 Smámynd: Jóna Kolbrún Garđarsdóttir

Upprifjun er nauđsynleg, ţegar ekkert virđist breytast...  Ţađ má ábyggilega skipta út Lýđveldiđ fyrir Bankaveldiđ Ísland

Jóna Kolbrún Garđarsdóttir, 27.10.2011 kl. 01:17

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband