Bloggfęrslur mįnašarins, október 2009

Vinir Ķslands eša ślfar ķ saušagęru?

Sį er sęll sem bżr viš barnalįn. Eša žaš hélt ég žangaš til fréttirnar birtust ķ vikunni um barnalįnin. Upp komst aš ķslenski bankinn Glitnir sem nśna heitir  Ķslandsbanki hjįlpaši nokkrum foreldrum  aš reyra vešbönd utan um börnin sķn. Sjaldan hefur sišleysiš ķ ķslensku fjįrmįlakerfi og žeir žręlafjötrar sem žaš lagši yfir ķslenska žjóš opinberast okkur betur.

En žaš er eins og ekkert hafi breyst eftir Hruniš, ennžį ganga  kślulįnžegar  og sjóšasukkarar  um garša į Alžingi og  sżsla ķ bönkum og rįšskast meš fjįrmįlalega framtķš Ķslands. Žaš er sams konar rekstur ķ Glitni nśna og var fyrir hrun og žaš stendur į heimasķšu bankans aš 95% af bankanum fari ķ eigu kröfuhafa.  Gert er rįš fyrir aš ašrir bankar fari sömu leiš og Ķslandsbanki (įšur Glitnir) og verši ķ eigu kröfuhafa.   Ašstęšur eru žannig ķ ķslensku samfélagi aš kröfur bankanna eru aušlegš Ķslands, žar eru kröfur ķ atvinnufyrirtękin, fasteignirnar, jarširnar og landiš og mišin og kvótann og orkuna. Hverjar ętli séu skuldakröfur į sum śtgeršarfyrirtęki ķ samfélagi žar sem sagt er aš einstök kśabś skuldi nśna 400 milljónir?

Hverjir eru žessir kröfuhafar bankanna? Žaš er mjög óljóst og hugsanlega er vķsvitandi mįlum  hagaš žannig aš žetta sé óljóst, žaš getur veriš aš einhverjir hafi hag af žvķ aš leyna aškomu sinni.  Hugsanlega voru einhverjir aš kaupa hęgt og hljótt kröfur į ķslenska banka į žeim tķmum sem žęr kröfur voru seldar į 5 % af nafnverši eins og mun hafa veriš um tķma. Hverjir keyptu žį kröfurnar? Hvaš vakti fyrir žeim?

Žaš er sagt ķ fréttum aš žaš hafi veriš erlendir vogunarsjóšir sem ašeins hafi veriš aš taka įhęttu og vešjaš į aš gangveršiš hękki og sem ekki hafa neinn įhuga į Ķslandi. Žaš getur vel veriš aš žaš hafi ķ einhverju tilviki veriš žannig. En žaš er engin įstęša til aš ętla annaš en fjįrfestar meš langtķmasjónarmiš hafi gripiš tękifęriš og komist yfir kröfur. Žannig virkar kerfi hamfarakapķtalismans.

Hér  į og viš Ķsland eru miklar orkuaušlindir į landi og ķ hafi, ekki eingöngu fiskiaušlindin heldur lķka yfirįšaréttur og ašgangur aš svęšum sem lķklegt er aš aušlindaleit heimsins beinist aš į nęstu įratugum. Žaš er lķka žannig žó aš landfręšileg staša Ķslands į Noršurslóšum viršist hvorki mikilvęgt ķ stjórnmįlaumhverfi dagsins ķ dag né ķ valdatafli stórvelda eins og sįst į žvķ žegar Bandarķkjamenn lokušu hér herstöš sinni  žį bendir allt til žess aš žaš muni breytast.  Įstęšan er bęši tengd  siglingarleišum sem opnast og barįttu um orkuaušęfi Noršurslóša. 

Žaš er afar ólķklegt aš stórir ašilar eins og norski olķusjóšurinn, kķnversk stjórnvöld, rśssnesk olķufyrirtęki eša kanadķsk stjórnvöld hafi keypt beint kröfur į ķslenska banka. En žaš getur vel veriš aš ašilar sem klįrlega eiga hagsmuni aš gęta  hvaš varšar aušlindir į Noršurslóšum  hafi żmsa milligöngumenn eša skśffufyrirtęki til aš tryggja yfirrįš sķn į įkvešnum svęšum og tryggja valdastóla sķna  viš żmis samningaborš og og hugsi žį langt fram ķ tķmann.

Žeir sem nśna eru aš eignast ķslensku bankana og žeir sem hingaš koma meš fjįrfestingarfé til aš  sölsa undir sig ķslenskar aušlindir er ķ fjölmišlum ķ dag oft lżst sem  sérstökum  velgjöršarmönnum  Ķslendinga sem hingaš reki erlent fé į beit til hagsbóta fyrir atvinnulķf og framžróun į Ķslandi.

En viš ęttum aš lęra į reynslunni. Viš ęttum aš lęra hvernig fór fyrir drykkjufénu sem hingaš rann  śr rśssneskum bjórverksmišjum eša žvķ innlenda fé sem mergsogiš var  innan śr nokkrum samvinnufélögum og sett ķ spilavél nokkurra ófyrirleitinna fjįrglęframanna.

Stórir og voldugir ašilar hafa margar leišir til aš hafa įhrif į almenningsįlitiš. Žaš kostaši og kostar lķtiš fé aš kaupa upp ķslensku pressuna og breyta henni ķ vettvang til aš dįsama einstaka ašila og einstök fyrirtęki. Og žaš var hęgt aš kaupa lišveislu stjórnmįlamanna og stjórnmįlaflokka fyrir smįaura. Viš sįum žaš į śtrįsartķmanum og žį var eignarhald fjölmišla og fjölmišlaumfjöllun um eigendur og ęvintżri žeirra einn hlęgilegur skrķpaleikur. Sį skrķpaleikur er reyndar ennžį ķ gangi en viš erum hętt aš hlęja.  Fjölmišlun į Ķslandi og krufning į veruleikanum og söguritun fjölmišla į Ķslandi fyrir og eftir Hruniš er oršinn djśpur harmleikur.  

Viš  erum mjörg hver hrekklaus og grandalaus gagnvart umheiminum, ekki sķst gagnvart fólki sem er lķkt okkur sjįlfum eins og ašrir Noršurlandabśar. Viš erum öll sammįla um aš į Ķslandi viljum viš norręnt velferšarsamfélag, ekki samfélag žar sem fįir eru rķkir og margir blįfįtękir og viš teljum aš norręnn stušningur ķ stjórnmįlum og fjįrmįlum tryggi okkur slķkt samfélag. Žaš héldu lķka Eystrasaltsžjóširnar og žeirra stóra fyrirmynd voru Noršurlöndin. Nśna hefur kerfi žeirra brostiš eins og kerfi okkar Ķslendinga og viš ęttum aš horfa lengi og nįkvęmlega į hvaša hlut sęnskir bankar įttu og eiga ķ risi og hruni Lettlands og horfa į hvernig eša hvort nįlęgš og snertiflötur  viš sęnskt velferšarsamfélag ķ formi kapķtalķskra fjįrmagnsflutninga hefur tryggt Lettum žaš sem žeir žrį, hiš norręna velferšarsamfélag.

Nśna upp į sķškastiš hefur nokkrum sinnum birst jįkvęš umręša um norska fjįrfesta sem hafa įhuga į aš fjįrfesta į Ķslandi. Žessir fjįrfestar ętla aš fjįrfesta fyrir 20 milljarša. 

Viš Framsóknarmenn erum ennžį hrekklausari en ašrir Ķslendingar, sennilega śt af žvķ aš viš horfum meira inn į viš, meira til ķslenskrar sveitamenningar og ętlum engum illt. Viš höldum aš allir séu Samvinnumenn ķ hjarta sķnu og skilji eins og viš aš samvinna er farsęlli en samkeppni.

Samherji minn Hallur Magnśsson er afar įnęgšur meš įhuga norskra fjįrfesta į Ķslandi og segir ķ bloggi  aš fjįrfestirinn Endre Rųsjų sé aufśsugestur į Ķslandi

Hallur śtskżrir lķka ķ athugasemdadįlki Andra  Norsk einkavinavęšing į Ķslandi? hvernig aškoma norskra fjįrfesta er meš  ašstoš sešlabankastjóra:

Held ég sé ekki aš brjóta trśnaš žegar ég upplżsi aš Endre Rųsjų og Ingjald Ųrbeck Sųrheim hófu aš ręša viš lykilmenn ķ višskiptalķfinu ķ vor - og hafa veriš aš vinna aš žvķ aš fį norska fjįrfesta meš sér til aš byggja upp ķslenskt efnahagslķf.

Įstęšan fyrir žvķ er fyrst og fremst aš žessum mönnum žótti illa fariš meš Ķsland og töldu sig geta ašstošaš okkur.

Žaš er aš sjįlfsögšu ešlilegt aš fyrst Svein-Harald vill ašstoša žį - og okkur Ķslendinga - meš žvķ aš koma į fundum viš lykilmenn ķ lķfeyrissjóšum og annars stašar - aš hann geri žaš!

 Ég er ekki eins hrekklaus og Hallur, ég held aš žaš vaki ekki fyrir norskum fjįrfestum aš žeim hafi žótt illa fariš meš Ķsland og žeir hafi tališ sig geta ašstošaš okkur. Žannig vinna nefnilega  ekki žeir sem hafa gengiš ķ žjónustu hamfarakapitalismans. Nśna er Ķsland fjįrfestingartękifęri  en undir nišri krauma lķka ašrir hagsmunir, hagsmunir sem varša vķgstöšu į Noršurslóšum.

Ķ fjölmišlum og opinberri umręšu er jįkvęš umfjöllun um fjįrmagn frį lķfeyrissjóšum og fjįrmagn frį norręnum fjįrfestum. Vissulega tökum viš undir žetta. Eru lķfeyrirsjóširnir ekki gullegg okkar, samansafnašur sparnašur kynslóša, eru Noršmenn ekki vinažjóš okkar sem ešlilegt er aš viš leitum skjóls hjį į stund neyšarinnar? Og er ekki sjįlfur Alžjóša gjaldeyrissjóšurinn og Alžjóšabankinn stofnanir til aš hjįlpa rķkjum heimsins? 

Veruleikinn er bitur. Viš höfum mörg hver lęrt aš Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn er ekki endilega aš gęta hagsmuna almennings į Ķslandi, hann er gęta žess kerfis sem hrundi yfir okkur og hagsmuna žeirra sem höfšu töglin og haglirnar ķ žvķ kerfi, hann er aš gęta hagsmuna fjįrmagnseigenda. 

En viš höfum ekki ennžį lęrt aš viš žurfum lķka aš vera tortryggin į lķfeyrissjóši og grandskoša hlutverk žeirra og geršir og hvers konar spilarar žeir eru ķ heimi kasķnókapķtalismans og hvernig žeir einnig slį skjaldborg ekki utan um heimili og einstaklinga heldur utan um heimi sem žjónar fjįrmagnseigendum.

Og viš žurfum lķka aš lęra aš treysta ekki um of norręnum mönnum sem hingaš koma meš fullar hendur fjįr.  Ef norska rķkisstjórnin eša rķkisstjórnir Noršurlanda vildu ašstoša okkur opinberlega žį getum viš treyst žvķ. En hvers vegna ęttum viš aš treysta norskum fjįrfestum sem hingaš leita og halda aš žeir hafi göfug markmiš meš aškomu sinni?

Žaš er alla vega įhugavert fyrir Ķslendinga aš fylgjast meš mįli  Endre Rųsjų sem nśna er ķ norskum fjölmišlum. žaš er įhugavert aš skoša hvernig žessi mįl viršast tengjast olķulindum vķša um heim og stjórnmįlaķtökum.

Ég tók nokkra kśrsa ķ hįskólanum į sķnum tķma ķ norsku svo mér finnst gaman aš halda žeirri kunnįttu viš og lesa öšru hverju greinar ķ norskum netmišlum. Žvķ ętla ég aš fylgjast meš žessum flóknu mįlum ķ Noregi og reyna aš glöggva mig į žessu mįli.  Ég held ekki aš žetta tengist eitthvaš fjįrfestingarįhuga į Ķslandi en žaš er mikilvęgt fyrir Ķslendinga aš įtta sig į žvķ aš erlendir fjįrfestar eru ekki hjįlparstofnanir og žaš er eins mikill munur į hjįlparstofnun og fjįrfestingarhóp meš dulda langtķmahagsmuni eins og į lambi og ślfi.

 Mįliš ķ Noregi

Hafin er rannsókn į mįli tengdu DNO "Saken gjelder salget av 43,9 millioner DNO-aksjer som blant annet har involvert kurdiske delstatsmyndigheter i Irak."  Žaš er hver į žennan olķuhlut sem er mįl mįlanna og kśrdnesku sjįlfstjórnarsvęšin KRG og orkumįlarįšherra žeirra  Dr. Ashti A. Hawrami tengjast mįlinu.

Žessi sala sem var einmitt ķ mišju fjįrmįlahruninu ķ október ķ fyrra žykir mjög undarleg svo ekki sé meira sagt og ekki sķšur hvert veršiš į hlut var og allt er į huldu hver keypti. Žetta minnir nś reyndar dįlķtiš į sömu višskiptahętti og viš höfum séš aš ķslenskir bankar stundušu į žessum tķma, žaš var veriš aš poppa upp verš til aš hindra algjört veršhrun. Ķ fréttum segir:

"DNO fikk 4 kroner per aksje for posten på over 43,9 millioner aksjer, og dermed 175,5 millioner kroner samlet. Sluttkursen fredag 10. oktober 2008 var på 2,96 kroner, og aksjen hadde falt sammen med bųrsen i dagene fųr. "

Kśrdnesku sjįlfstjórnarsvęšin hafa sett eigin rannsóknarnefnd ķ mįliš og forsętisrįšherra žeirra Nechirvan Barzani

Žetta tengist olķufyrirtękinu DNO. Endre Rųsjų mun hafa veriš milligöngumašur milli DNO og bandarķska fjįrfestirins Peter W. Galbraith sem var sendiherra fyrir Clinton stjórnina og tengist bandarķskum utanrķkismįlum.  Žaš var fyrirtęki sem kallaš er Pinemont Securities sem stżrt var af  Endre Rųsjų og sagt er aš hafi sent 125.000 bresk pund til Galbraith ķ nóvember 2004 einmitt um svipaš leyti og DNO samdi viš  kśrdnesk stjórnvöld. Į sama tķma hafi fé fariš frį DNO til Pinemont.

Mašur aš nafni Shaher Abdulhak og Peter W. Galbraith įttu ķ mörg įr leynilegan hlut 5%  ķ Tawke sem mér skilst aš sé olķufélag ķ Kśrdistan. Sjįlfstjórnarsvęšin ķ Kśrdistan (KRG) munu tengjast žessu. Nśna er Shaher Abdulhak og eitthvaš félag Porcupine (ķ eigu Peter W. Galbraith)  ķ mįl viš DNO.

Ég įtta mig ekki alveg į žessu en žetta tengist sjįlfstjórnarsvęšum Kśrda (KRG) og umfjöllun ķ norsku pressunni um sölu į hlut ķ olķufyrirtękinu en  KRG mun hafa brugšist illa viš žvķ og lokaš į DNO um tķma.

DNO har kommet i kraftig sųkelys de siste ukene, og selskapets produksjon i Nord-Irak ble stanset etter at det oppsto en kraftig disputt i forbindelse med et aksjesalg.

De kurdiske selvstyremyndighetene (KRG) truet med å kaste DNO ut av Nord-Irak og kansellere produksjonsdelingsavtalen de har med det norske oljeselskapet. I inntil seks uker var DNO suspendert fra oljekontrakten, og ville ikke få noen inntekter fra området i denne perioden.

Bakgrunnen for reaksjonen fra de kurdiske selvstyremyndighetene er store medieoppslag i Norge om eierforholdet til en aksjepost som DNO selv solgte for et snaut år siden. Her har Oslo Bųrs lagt press på DNO, noe som har medfųrt at DNO-partner KRG, og ministeren for naturressurser Dr. Ashti A. Hawrami har blitt dratt inn i saken.

I september ila Bųrsklagenemnden DNO International et ovetredelsegebyr på en snau million kroner fordi de mener selskapet brųt opplysningsplikten. I forbindelse med dette ble det offentliggjort korrespondanse i forbindelse med aksjetransaksjonen.

Krangelen og mediespekulasjonene i kjųlvannet av dette mislikte KRG sterkt, og krevde at oljeselskapet ryddet opp og gjenreiser den skade som de mente var påfųrt omdųmmet.

 

Finanstopp inn i DNO-saken

Profilert diplomat bak milliardsųksmålet

Abdulhak krever milliarder av DNO

Ųkokrim avviser DNOs kritikk

Mér skilst aš žetta snśist um aš sala į hlutum DNO hafi įtt aš vera upplżsingaskyld og aškoma kśrdnesku KRG sjįlfstjórnarsvęšana aš sölunni sé umdeild. Žetta snżst lķka um meint innherjavišskipti. Sjį hérna:

Den kurdiske statsministeren mener videre at det var en uryddig mediakampanje i Norge, knyttet til omtalen av transaksjonen i slutten av september i fjor. De kurdiske myndighetene var mellommann, da DNO raskt trengte penger for å kunne drive videre i Nord-Irak. Finanskrisen gjorde pengeproblemene akutte for det norske oljeselskapet.

Saken ble fųrst omtalt i Dagens Nęringsliv i hųst, og deretter redegjort for av Oslo Bųrs. Dagens Nęringsliv skrev at DNO har forsųkt å holde den nordirakiske oljeministerens rolle hemmelig i nesten ett år, etter at transaksjonen ble gjennomfųrt den 28. september 2008. Dr. Ashti A. Hawrami hade en svęrt sentral rolle for DNO og selskapets virksomhet i Nord-Irak.

I en melding fra Oslo Bųrs ble det reagert hardt mot DNO etter brudd på flere av reglene. Det resulterte i en saftig bot på 2,4 millioner kroner for oljeselskapet.

Det var i forbindelse med at DNO solgte 43,87 millioner egne aksjer hųsten 2008 at Oslo Bųrs reagerte. De mener at salget var informasjonspliktig siden kjųperen av en post på 4,8 prosent av aksjene i DNO og omstendighetene hadde betydning for vurderingen av selskapets prosjekter. Det ble også ansett som innsideopplysninger.

 


mbl.is MP skošar mįlefni Rųsjųs
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Fé įn hiršis, góši hirširinn og žeir sem hirša allt af okkur

Žaš er įhugavert aš skoša oršręšuna um uppbyggingu atvinnulķfs į Ķslandi. 

Erlent fjįrmagn er persónugert og sżnt eins og vinalegar lambęr į beit  sem skoppa til og frį og koma  ekki nema hér sé öruggt skjól og grasiš sé gręnt og kröftugt. Žaš mį lesa śt  śr umręšunni aš žaš sé stjórnvalda aš tryggja žetta öryggi og skjól fjįrmagnsins.

godi-hirdirinnVišskiptarįšherra er spuršur af fjölmišlum um hvort erlent fjįrmagn vilji leita hingaš ķ brįš. Hann segist  žį  žekkja til erlendra fyrirtękja ķ fjįrmįlageiranum sem hafi įhuga į fjįrfestingum hér į landi nśna žegar góši hirširinn IMF hefur lįnaš okkur.

Žessi sżn į  fjįrmagn sem  vinalegar skepnur sem vaxa og dafna žar žar sem įvöxtunin er mest og žar sem eftirlit meš fjįrmagni er minnst og minnstar hömlur į flęši peningar er ekki sama og é sé. 

Žaš er sjśkt hagkerfi sem viš bśum viš, ekki bara į Ķslandi. Peningar  lifa eigin lķfi ķ sérstökum sżndarheimi bóluhagkerfis. Bólurnar voru stęrri og fleiri į Ķslandi en annars stašar mišaš viš stęrš samfélagsins og sprungu meš miklum hvelli  og kannski skipti žar mestu  mįli aš Ķsland hafši ekki ašgang aš žeirri vél sem framleišir mestu frošuna nśna en žaš eru peningaprentunarvélar USA og Bretlands. Žaš kerfi er ķ vellandi frošu nśna og hegšar sér eins og peningar hafi eigiš lķf.

Žaš er sjśkt hagkerfi žar sem skiptimyntin er farin aš lifa sjįlfstęšu lķfi og litiš į hana sem veršmęti ķ sjįlfu  ķ staš žess aš skoša hana eins og hśn raunverulega  į aš vera, skoša hana sem skiptimynt til aš liška til fyrir flęši į vörum og žjónustu og sem męlikvarši į veršmęti. Og sem sem tęki til aš aušvelda okkur aš byggja upp forša til aš męta įföllum.  

Į Ķslandi ķ dag eru öll kerfi sem gera peninga nytsamlega nśna  skökk og skęld og peningar hafa engan tilgang sem męlikvarši. Žau lįn sem nśna bjóšast eru meš fįrįnlega hįum vöxtum, langtum hęrri en umheimurinn lįnar og langtum  hęrri en stašnaš hrunsamfélag getur boriš. Žaš eru žannig ašstęšur ķ heiminum ķ dag aš vextir af lįnum ęttu ekki aš vera viš nśllmarkiš eša hugsanlega neikvęšir. En į Ķslandi er fólk flękt ķ višjum himinhįrra vaxta sem fylgja engum takti ķ lķfi fólks heldur rįšast  af einhverju ófyrirsjįanlegu eins og gengissveiflum. Einmitt viš žessar ašstęšur lękkar söluverš raunverulegra eigna og tęki og vélar og hśs og ašstaša er falbošin į Ķslandi į brunaśtsölu, į verši sem er langt undir kostnašarverši. Žaš er góssentķmi fyrir žį sem koma meš fé erlendis frį aš fjįrfesta ķ slķku samfélagi og aš notfęra sér žetta mikla misgengi sem nśna er milli fjįrmagns og raunverulegra veršmęta.

Ķslenska loftbóluhagkerfiš var kerfi žar sem einstaklingar slógu eign sinni į žaš sem samfélagiš įtti, slógu eign sinni į samansafnaša aušlegš samfélags, slógu eign sinni į žaš sem hefši įtt aš vera trygging žegar illa įraši, veršmęti sem voru ekki froša, veršmęti  sem  bjuggu ekki til gerviarš ķ įrsreikningum bólufyrirtęka ķ bólu og kślulįnakerfi heldur veršmęti sem voru raunverulega til eins og landiš og vatniš og loftiš og sjórinn. Žeir sem stįlu žessum veršmętum af samfélaginu bjuggu til sérstakt réttlętingarkerfi fyrir stuldinn og köllušu žetta fé įn hiršis og bjuggu til śr sjįlfum sér hinn biblķulega góša hiršiš.

En viš vitum vel nśna aš žeir voru engir góšir hiršar eins og  ķ biblķudęmisögum. Žeir voru įgörn  fķfl į feigšarflani meš fjöregg heilar žjóš.  Viš vitum lķka IMF sem nśna liškar til  meš lįnum fyrir aškomu erlendra fjįrfesta er ekki góši hirširinn nema fyrir fjįrmagnseigendur, žaš höfum viš Ķslendingar freklega séš žegar IMF var ķ hlutverki eins konar handrukkara fyrir meintar Icesave skuldir Ķslendinga. Skuldir sem viš neitum aš bera įbyrgš į, lįn frį Bretum og Hollendingum sem viš vildum ekki taka. 

Viš skulum hafa žaš ķ huga aš žaš  erlenda fé sem hingaš er rekiš į beit  į ķslenska afrétti er ekki ķslensk bęndaeign. 

 

 


mbl.is Erlendir bankar meš įhuga į Ķslandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lķfeyrissjóšur verslunarmanna vill kaupa Landsvirkjun, er hśn til sölu?

Ragnar Önundarson hjį Lķfeyrirsjóši Verslunarmanna stingur upp į aš lķfeyrissjóšir kaupi Landsvirkjun. Röksemdin er aš hér sé aršvęnleg fjįrfesting og svo aš mér skilst aš žaš žurfi aš bjarga Landsvirkjun į einhvern hįtt śr klóm erlendra kröfuhafa sem gętu gengiš aš Landsvirkjun vegna Icesave skuldbindinga. Ég skil nś reyndar ekki alveg žessa röksemd, felur hśn ķ sér aš Ragnar telji Rķkissjóš afar lķklegan til aš fara ķ greišslužrot og aš kröfuhafar hirši eignir žrotabśssins og žaš sé žvķ best aš koma eignunum undan sem fyrst? Vissulega stunda fyrirtęki ķ einkaeign alls konar undanskot eigna og kennitöluflakk žegar žau rįša ekki viš skuldbindingar sķnar en ég held ekki aš žaš sama gildi um rķkissjóši. 

Žaš mį gjarnan selja sumar eigur rķkissjóšs en žaš gildir ekki sama um Landsvirkjun. Žaš  gildir ekki heldur žaš sama um ķslensk fiskimiš.  Žaš mį ekki selja ķslenska fossa og žaš mį ekki selja ķslensk fjöll. Landsvirkjun er fyrirtękiš sem fékk umrįšarétt og nżtingarétt yfir stórum hluta af ķslenska hįlendinu og greiddi ekkert fyrir žaš. Einfaldlega vegna žess aš žetta er fyrirtęki ķ žjóšareign, fyrirtęki sem nżtir aušlindir Ķslands og er ķ eigu og undir yfirrįšum ķslensku žjóšarinnar. 

Žaš er allt ķ lagi aš einkafyrirtęki virki bęjarlęki į Ķslandi en žaš er verulega mikiš aš žvķ aš einkafyrirtęki ķ eigu fjįrfestingasjóša rįšskist meš fjöregg ķslensku žjóšarinnar og komist yfir žau ķ įstandi sjokkkapķtalisma eins og nśna rķkir į Ķslandi.  Žaš versta sem getur gerst ķ žeirri stöšu sem viš erum ķ nśna er aš hér rķsi upp nżlenda og hjįlenda, ekki stżrt frį Breska heimsveldinu eša öšrum nżlenduveldum sem nś hafa hnigiš ķ valinn heldur stżrt af heimsveldi kasķnókapitalista sem stašsetja sig į aflandseyjum og tappa veršmętum af samfélögum eins og afętur. En žaš er ekkert betra žį aš fjįrfestirinn heiti lķfeyrissjóšur Verslunarmanna ķ dag, žaš er opnun og bein hrösunarbraut ķ  višvarandi įstand spilaborgarskrķpahagkerfis.

Viš lifum į tķmum stórra talna. Svo stórra aš viš skiljum žęr ekki. Viš skiljum heldur ekki aš einn daginn var allt ķ lukkunnar velstandi, staša rķkisstjóšs sterk og engar skuldir eins og forsętisrįšherrann žįverandi sagši ķ nżįrsįvarpi įriš 2008. Svo į svipstundu žį snerist allt į hvolf og viš allt ķ einu sögš farin aš skulda óhemju mikla peninga. Viš vitum ekkert ķ hvaš žessir peningar sem einkavęddir ķslenskir bankar fengu frį fólki erlendis fóru, ekki annaš en žaš aš viš höfum aldrei séš žessa peninga og könnumst ekkert viš aš žeir hafi borist til Ķslands eša veriš notašir hér. Okkur skilst aš žetta sé einhvers konar risavaxiš ponzi  scheme eša pżramķdavišskipti sem byggja į blöffi og aš žessu hafi stašiš žrjįtķu karlar og žrjįr konur. Fólk sem flest er aš ég best veit ekki einu sinni bśsett hérna į Ķslandi lengur.  

Žaš var ķ vikunni ķ fréttum aš Lķfeyrissjóšur Verslunarmanna vildi kaupa Landsvirkjun. Žaš er ekkert aš žvķ aš ķslenskir lķfeyrissjóšir fjįrfesti ķ aršvęnlegum fyrirtękjum į Ķslandi og lįni fé til framkvęmda sem afar lķklegt er aš séu mjög įbatasamar žegar til langs tķma er litiš. 

En sķšan hvenęr var rķkisfyrirtękiš Landvirkjun til sölu?
Eša er Lķfeyrirsjóšur Verslunarmanna ķ sömu sporum og žeir hręgammar sem nśna voma yfir ķslensku atvinnulķfi?

Žaš er verulega mikiš aš žvķ aš Lķfeyrissjóšur Verslunarmanna eša einhver annar fjįrfestingarsjóšur  hvort sem hann er erlendur eša innlendur sölsi undir sig orkuaušlindir ķslensku žjóšarinnar. Lķfeyrissjóšur Verslunarmanna er raunar svo undarlega rekinn aš ekki einu sinni stjórnarmenn VR fį   upplżsingar

Žaš er raunar įhugavert aš rifja upp og fį yfirlit yfir fjįrfestingu lķfeyrissjóša ķ įlverum į Ķslandi,sjį žessa grein frį jśnķ 2001.

Lķfeyrissjóšur Verslunarmanna mį mķn vegna byggja hįtęknieinkaspķtala sem er ķ eigu lķfeyrissjóšsins eša kaupa Orkuhśsiš af lęknunum sem reka žar einkaskuršstofur meš gengistryggšum lįnum.  Žaš fęrir ekki aušlindir Ķslendinga til einkafjįrfestingasjóšs og žaš bżr til atvinnu fyrir heilbrigšisstarfsfólk į Ķslandi og ef žaš er ekki grundvöllur fyrir slķka žjónustu mešal landsmanna žį mį alveg mķn vegna fara śt ķ lękningatśrisma og samninga viš heilbrigšisyfirvöld į hinum Noršurlöndunum. Žaš er ķ raun heillandi aš hingaš komi fólk til aš fį meina sinna bót.  

Žaš bendir allt til žess aš viš žurfum aš standa vörš um ķslenskar orkuaušlindir nęstu įr til aš hindra aš veruleg mistök verši gerš, örlagarķk mistök eins og gerš voru viš kvótakerfiš og einkavęšingu bankanna, mistök sem eru ekki mistök frį sjónarhóli žeirra sem fengu gjafakvótann, mistök sem eru ekki mistök fjį sjónarhóli žeirra sem fengu peningageršarvélar samfélagsins gefins heldur mistök sem eru mistök og raunar vošaverk gagnvart ķslenskum almenningi.

Žaš mį vel gagnrżna orkufyrirtęki ķ opinberri eigu. Og žaš er vissulega margt aš žvķ hvernig orkumįl hafa veriš rekin į Ķslandi undanfarin įr. Ketill į orkublogginu gerir grein fyrir žvķ m.a. ķ žessu bloggi Orkustefnan

Žaš hagkerfi sem viš höfum bśiš viš og sem hrundi  kollsteypist yfir okkur einkennist af žvķ aš gróšinn var einkavęddur og fluttur ķ slumpum śt śr skattaradar Rķkissjóšs Ķslands en tapiš er og veršur žjóšnżtt og leggst yfir almenning į Ķslandi eins og mara. Žaš er ekki einu sinni svo aš okkur sé bošiš upp į aš semja um skuldir gjaldžrota rķkissjóšs heldur höfum viš stjórnvöld sem semja upp į gįlgafrest žannig aš viš getum į hverjum degi horf fram nżjan dag og reiknaš śt hvaš vaxtaklukka Icesave hefur tifaš mikiš um nóttina og aukiš viš žį möru sem žegar hvķldi į okkur.

Ef einhver minnist į einhvers konar žjóšnżtingu og žjóšareign į öšru en tapi žį liggur viš aš żtt sé į neyšarhnappa til aš kalla strax  į hryšjuverkalöggu. Ef einhver mótmęlir žvķ aš yfirrįšin yfir orkulindum Ķslendinga séu seld til erlendra gullgrafara eins og geršist ķ HS Orku dęminu žį stendur ekki į svörum aš vitna ķ aš svona verši žetta aš vera samkvęmt ķslenskum lögum og ķslensku lögin verši aš vera svona af žvķ žau séu bara snišin eftir evrópulögum og Ķslendingar verši aš taka žau upp. Žessi röksemd er borin į borš fyrir okkur į sama tķma og bresk stjórnvöld beita hryšjuverkalögum į Ķslendinga til aš tryggja hagsmuni žeirra  fjįrmagnseigenda sem įttu fé ķ bönkum žar ķ landi.

Ber okkur aš bugta okkur undir hryšjuverkalögum Breta en sitja ašgeršarlaus hjį į mešan ķslenskur almenningur er ręndur  aušlindum sķnum og yfirrįšum yfir ķslensku landi?  

Okkur er gert aš trśa žvķ aš žessi evrópķslensku  lög séu  til aš auka samkeppni ķ orkugeiranum en hverjum manni sem sjį vill žaš ljóst aš žar  veršur alltaf fįkeppni og veruleg hętta į einokun og hringamyndun ķ orkugeiranum  og raunar er sterkasta tryggingin fyrir aš svo verši ekki ž.e. aš einokun verši meš tķmanum  žannig aš orkunotandinn (įlver) eigi lķka orkuverin (aušvitaš ķ gegnum spagettinet aflandsskśffufyrirtękja til aš leyna eignarhaldinu)  aš žau séu ķ opinberri eigu, žau séu ķ eigu ašila sem starfa į svęšinu og bśa žar og nżta aušlindina į skynsamlegan hįtt og dreifa aršseminni af išjunni śt um samfélagiš.

Aršur af aušlind dreifist ekki śt um samfélagiš ef ķslensk orkufyrirtęki komast śr opinberri eigu. Žannig var žaš ekki meš fiskveišikvótann.  Žorskastrķšin viršast hafa veriš hįš til aš tryggja hagsmuni śtgeršarmanna, žaš var ekki veriš aš tryggja réttindi og yfirrįš almennings į Ķslandi yfir fiskveišiaušlindinni žrįtt fyrir  skrśšmęlgi ķ ķslenskum lögum.

Žaš er lķka skrśšmęlgi ķ lögum nśna og fólkiš sem notar svona rök: "žaš er ekkert veriš aš selja aušlindina, ekkert veriš aš selja landiš, bara einkaleyfi til orkuframkvęmda į įkvešnu svęši" er aš blekkja bęši sjįlfa sig og ašra Ķslendinga. Žaš er veriš aš selja landiš og yfirrįš yfir landinu og svķkja ķslenska alžżšu meš svona samningum.

Žaš er nśna veriš aš reyna aš svķkja fólk og blekkja į sama hįtt og gert var meš einkavęšingu bankanna og į sama hįtt og gert var meš śtgeršarmannakvótakerfinu. Žaš er veriš aš fęra veršmęti og įkvöršunarvald yfir fyrirtękjum sem langskynsamlegast er aš sé ķ samfélagseigu til ašila sem keppast viš aš nį ķ peningalegan 1000% gróša (jį žś last rétt, eitt žśsund prósent gróša

Rétturinn til aš veiša fisk į Ķslandsmišum var gefinn śtgeršarmönnum, žeir seldu hann fram og til baka og vissulega hafši žaš hagręši fyrir fiskišnašinn ķ för meš sér en žaš lagši nokkur sjįvaržorf ķ rśst. Og ķ heimi žar sem peningar og fjįrmagn renna hömlulaust eins og Skeišarįrhlaup į milli landa žį getur vel veriš nśna aš megniš af kvótanum hafi ķ hlaupinu mikla fyrir įri sķšan borist langt śt fyrir ķslenska landhelgi og sé nśna eign einhverra gullgrafara og vogunarsjóša. Žaš er raunar ekkert annaš ķ stöšunni eins og er fyrir ķslenskan almenning og žaš er aš taka žennan kvóta til baka eša skattleggja hann eins og leigutekjur af aušlindinni en gera žaš ekki allt ķ einu heldur smįn saman og ķ sem mestri sįtt viš žį sem stunda śtgerš og fiskveišar og fiskvinnslu hér į landi.

Žaš er hętta į aš į nęstu įrum og kannski jafnvel fyrr en okkur grunar og okkur aš óvörum verši sama vošaverkiš unniš varšandi ķslenskar orkuaušlindir og var gert ķ fyrsta lagi meš kvótakerfinu og ķ öšru lagi meš einkavęšingu bankanna. 

Žaš mį kannski rifja upp nśna aš Helgi Hjörvar sem einmitt ķ dag var kosinn formašur Noršurlandarįšs skrifaši greinar ķ blöš rétt fyrir Hruniš  žar sem hann vildi selja virkjanir og bśa til eitthvaš sem hann kallaši "Sjóš handa komandi kynslóšum".

 Sjį hérna grein og blogg mitt um hugmyndir Helga Hjörvars

Sóknarfęri aš selja virkjanir - mbl.is

Aš losa peninga - Raufarhafnarstemming hjį Helga Hjörvar - salvor ...

 Jakóbķna įsakar Helga Hjörvar um mśtur og hefur skrifaš bréf til Noršurlandarįšs. Henni finnst 900 žśsund framlag ķ kosningasjóš frį Baugi Group til Helga vera į sama plani og bleyjurnar og tobleroniš hjį Monu Salin. Sjį bloggin  Vita Noršurlöndin um mśturnar?

Žó ég viti vel aš žaš mį kaupa fullt af bleyjum fyrir 900 žśsund žį held ég ekki aš framlag ķ kosningasjóš sé mśtur. En Helgi Hjörvar gekk erinda annarra en ķslensks almennings žegar hann skrifaši žessar greinar.

Ég skrifaši eftirfarandi athugasemd viš blogg Jakóbķnu:

Ég las aftur yfir žaš sem ég bloggaši um žessar hugmyndir Helga, hugmyndir sem hann setti fram einmitt žegar allt stefndi ķ hrun. Helgi sagši  žį aš sala į Kįrahnjśkavirkjun yrši  "hvati fyrir frekari framrįs ķ orkuišnaši og śtrįs meš tilkomu nżrra fjįrfesta" 

Vį hvaš ég er fegin aš žaš var ekki žjösnast viš aš selja Kįrahnjśkavirkjun til žessara fjįrfesta rétt fyrir Hruniš eins og Helgi Hjörvar vildi. Žeir hefšu borgaš į sama hįtt og žeir borgušu allt sem žeir keyptu - meš kślulįni ķ eigin banka. Mikiš vęri žaš skelfileg staša ef viš hefšum flżtt okkur aš fara aš rįšum Helga. Žetta kallaši Helgi į žessum tķma "Sjóšur handa komandi kynslóšum". Viš höfum nefnilega ķ augnablikinu alveg nóg af sjóšum handa komandi kynslóšum. Icesave er žannig sjóšur. Hann er bara mķnus sjóšur handa komandi kynslóšum. Miklir eru galdrar žeirra Debets og Kredits.

 Ragnar Önundarson ķ Silfri Egils

Leggur til aš lķfeyrissjóširnir kaupi Landsvirkjun - Frétt - AMX

 


mbl.is Laust fé Landsvirkjunar 40 milljaršar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Internetiš eftir fimm įr

Eitt af žvķ sem heillar mig alltaf mikiš varšandi Sovétrķkin sįlugu og hiš mišstżrša kommśnistarķki ķ Kķna eru fimm įra įętlanirnar. Ég veit vel aš žęr snerust  žegar stundir lišu fram upp ķ algjöra martröš og falsanir į framleišslutölum og pķningu į verksmišjufólki til aš nį markmišum sem voru gjörsamlega ómöguleg. Ein af žessum fimm įra įętlunum var Stóra stökkiš fram į viš og žaš leiddi af sér hungursneyš og hörmungar.

En mér finnst žessi hugmynd aš horfa langt fram ķ tķmann og gera fimm įra įętlanir, aš samhęfa krafta ķ stóru kerfi vera heillandi og eiga lķka viš ķ dag en žaš žarf öšruvķsi įętlanir og öšruvķsi sżn į framleišslu og hagkerfi og samfélög. Viš lifum į tķmum sem eru einmitt andstęšan viš hiš mišstżrša į öllum svišum og žegar viš spįum ķ framtķšina og gerum  plön žį veršur viš aš skilja og skynja  stóru lķnurnar og hver sś  žróun sem viš getum  ekki breytt sjįlf og hvaš er óumflżjanlegt og hverju ķ framtķšinni er hęgt aš breyta.

Raunar held ég į tķmum mikilla umbreytinga eins og viš lifum į nśna žį eigi hvorki einstaklingar, samfélög eša fyrirtęki aš ķmynda sér aš žau geti breytt miklu, žau geta ķ mesta lagi hęgt į žróuninni nś eša flżtt henni,  žetta er frekar spurning um aš žjįlfa meš sér innsęi til aš horfa fram į viš og haga sķnum rekstri og stöšu mišaš viš framtķšarspį og skipuleggja rekstur og starfshętti žannig aš žaš sé hęgt aš breyta į hįrréttum tķma um ašferšir og vinnslu - ekki of snemma, ekki įšur en žörfin eša markašurinn er fyrir hendi - ekki of seint, ekki fjįrfesta ķ tękni gęrdagsins til aš vinna ķ į morgun. Žessi lķfsspeki mķn mun vera kölluš technological determinism žegar sagnfręšingar og félagsfręšingar eru aš rżna ķ baksżnisspegil.

Ķ nżlegu erindi flutti stjórnandi Google Eric Schmidt sķna sżn į hvernig Internetiš yrši eftir fimm įr. Sjį hérna Google's Eric Schmidt on What the Web Will Look Like in 5 Years

žetta vķdeó er lķtill śrdrįttur śr erindi hans, unniš ķ notar tubechop.com

Žaš sem veršur til almenningsnota eftir fimm įr er reynda nś žegar ķ notkun af įkvešnum hópum og meš žvķ aš skoša hegšun žeirra hópa žį mį spį fram ķ tķmann. Eric Schmidt męlir meš aš viš fylgjumst meš tįningum, žeir eru nśna aš bśa sig undir vinnuašferšir og samskiptaašferšir sem eru eins og žau nota Netiš ķ dag. Ég held reyndar aš ennžį betri hópur til aš fylgjast meš séu žeir sem lifa og starfa ķ hringišu tękninnar, "Go with the geeks", fylgjast meš žeim sem bśa til efni og verkfęri nśna fyrir Netheima, ekki sķst žeim sem lifa og hręrast ķ heimi opins hugbśnašar og opinnar mišlunar į efni. 

Žaš kemur reyndar ekkert į óvart ķ žessari framtķšarspį Google mannsins og žetta er ekki framtķšarspį fyrir Ķsland ķ dag heldur veruleiki margra, veruleiki flestra ungmenna į Ķslandi. Žaš eru hins vegar ekki nógu margir sem komnir eru į mišjan aldur sem įtta sig į žvķ og žaš er žess vegna fķnt aš hlusta į žennan śrdrįtt śr erindi Google mannsins.  Ašgengi aš Interneti er hér almennt og notkun mikil og flestir hafa ašgang aš hįhrašasambandi.

Žaš sem stendur upp śr er žaš sem viš sem fylgjumst meš Netinu vitum, žaš aš vęgi stóru mišlanna er aš hverfa og žaš er efni sem notendur framleiša sjįlfir og endurblanda sķn į milli sem er žaš sviš sem vex mest. Og žaš er ekki framleišsla į texta fyrst og fremst, žaš er vķdeóefni sem er ķ hröšustum uppgangi, vķdeóefni sem mišlaš er og bśiš til af jafningjum. Svo er enskan į undanhaldi sem mįl Internetsins og žaš veršur ekki ķslenska sem tekur žar viš heldur mandarin kķnverska. Raunar held ég aš žaš muni myndast smįn saman eins konar myndmįls tįknmįl Internetsins meš mörg hundruš tįknum. Žaš er žegar ķ bullandi gerjun, nś eru t.d. tįkn fyrir hluti eins og RSS. 

Ég held aš žessir hnappar sem nś eru į mörgum vefsķšum "senda į facebook" séu fyrirboši um žaš sem koma skal ž.e. vefžjónustur sem eru samtengdar žannig aš notandinn hann endurblandar efninu og sendir žaš įfram eftir aš hafa breytt žvķ (einfaldasta er aš skrifa athugasemd meš frétt og senda į facebook) og er meš sinn eigin straum (mķn sķša į facebook er dęmi um eigin straum). Mörg vefverkfęri verša auk žess sjįlfvirk og žaš er vķsbending um framtķšina svona semantic web verkfęri t.d. žegar youtube stingur upp į vķdeóum fyrir okkur aš skoša mišaš viš hvaša leitarorš viš höfum slegiš inn fyrir vķdeó ķ fortķšinni og hvaš viš höfum merkt sem eftirlętisefni. Žaš er lķka vķsbending um framtķšina hvernig Facebook er nśna aš velja hvaš viš sjįum af  straumum og bošum žeirra sem eru į vinalista.

Ef ég vķk aftur aš fimm įra įętlunum žį held ég aš žaš sé réttur tķmi nśna til aš reyna aš rżna ķ kristalskślu framtķšarinnar og sį ķ hvaš muni į nęstu fimm įrum  gerast ķ samskiptatękni heimsins, framleišslukerfum og valdajafnvęgi sem hefur įhrif į stöšu Ķslendinga ķ Netheimum.


Eignarhald į sęstrengjum

DaniceFarice, Cantat-3 og Greenland Connect  eru žęr brautir sem nśna tengja Ķsland viš umheiminn. Žetta eru žjóšbrautir og vegakerfi nśtķmans. Žetta er samskiptakerfi Ķslands viš umheiminnn en lķka framleišslukerfi.  Žaš bendir allt til žess aš slķkar hįhrašanetbrautir verši sķfellt mikilvęgari ķ samtengdu alžjóšlegu vinnuumhverfi og viš munum ķ framtķšinni eiga mikiš undir žvķ aš hér sér hratt og ašgengilegt, öruggt og ódżrt netsamband. Bara hugmyndin um gagnaver į Ķslandi byggir į žvķ.

Ķ seinni heimsstyrjöldinni žį fóru skipalestir frį Ķslandi yfir hafiš meš vistir, skipin fylgdust aš og herskip gęttu lestarinnar žvķ alltaf var hętta į óvinaįrįs og skipalestir voru skotmark žeirra sem vildu hindra ašflutning vista. Ef einhvern tķma kemur aftur til ófrišar į Atlantshafi žį munu sęstrengirnir eša einhverjar samgönguęšar Internetsins verša skotmark žeirra sem vilja lama og eyšileggja samfélag. Eftir žvķ sem samfélagiš veršur samtengdara og tęknivęddara žeim mun viškvęmara er žaš fyrir skakkaföllum sem trufla samskiptin. Ég skrifaši blogg um žaš  fyrir tveimur įrum , sjį hérna Google Earth, óžokkar og žjóšaröryggi 

Žaš er  mikilvęgt aš skoša nśna hversu varšir eša óvaršir sęstrengirnir eru en žaš er lķka mikilvęgt aš skoša  hver ręšur yfir žeim og hvernig er hįttaš ašgangi og veršlagningu į sendingum eftir žessum strengjum.  Hver į žessa strengi, hver notar žį og hvernig er žjónustan veršlögš? 

Ein söguskżring į nišurlęgingu og eymd Ķslendinga fyrr į öldum er sś aš fólkiš sem hér bjó hafi misst forręšiš yfir flutningum til og frį landinu. Skógar hafi hér ekki veriš svo miklir aš hafgeng skip mętti smķša og Ķslendingar žvķ oršiš hįšir erlendum mönnum  um ašdrętti.  Ķ Gamla-Sįttmįla hversu įbyggilegur sem hann nś er mun hafa veriš įkvęši um aš sex hafskip komi til landsins į  hverju įri.

Nśna er gįmaöld og skip sigla frį og til lands hlašin gįmum.  Margar flugvélar fara til og frį landsins į hverjum degi.  

Žaš getur veriš aš tękninni fleygi žannig fram aš žaš verši meira en stafręn gögn sem flytjast meš sęstrengjum ķ nęstu framtķš. Einu sinni voru uppi hugmyndir um orkusęstreng til Bretlands eša/og Hollands.  

 

 


mbl.is Bandbreiddin tvöfölduš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Stop Motion Animation er listform nśtķmans

Ég er nśna mjög upptekin af einni gerš af kvikmyndalist og žaš er Stop Motion Animation. Ég  held aš žaš sé nżtt listform sem mišlar eins og Youtube munu og hafa gert vinsęlt. Žaš er reyndar ekki nżtt fyrir listamenn en hins vegar nśna er bęši einfalt aš bśa til, mišla og horfa į slķkar myndir meš tilkomu verkfęra eins og youtube og ódżrra vefmyndavéla, forrita og tölva.

Svona leikur meš hreyfingu og tķma er spennandi og vekur upp hugleišingar um hvaš er lķf og hvaš eru minningar og hvaš er tķmi.  

Žaš er frekar einfalt aš gera slķkar myndir, žaš žarf ekkert nema ķmyndunarafl og vefmyndavél tengda viš tölvu. Svo žarf lķka leikmuni og persónur og leikendur en žaš žarf ekki aš vera dżrt, persónur og leikendur mį skapa śr einum leirpakka sem kostar kannski innan viš 500 krónur og svo er hęgt aš nota als konar nżstįrlega leikmuni t.d. post-it miša eins og ķ žessu:

Hér er eitt stop motion ķ višbót 

 svo mį lķka  bśa til list meš žvķ aš klippa śt śr gömlum notušum pappakössum:

 Hérna er tónlistarmyndband  meš Stop motion tękni

Annaš tónlistarmyndband meš stop motion tękni

 

Svo er lķka hęgt aš bśa til śr tölvugrafķk 

 



Hér er sagan af žvķ hvernig vķdeóiš fyrir ofan var bśiš til

 

Making of 'The Seed' from Johnny Kelly on Vimeo.

 

Hér er um litina

svo er hérna örkennsla ķ öllum geršum kvikmynda - aušvitaš gerš ķ stop motion (tvķvķš teiknimynd)


mbl.is Hręódżr ķ framleišslu en malar gull
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Įstarbréf og veš Sešlabankans

Ķslenska fjįrmįlaundriš viršist hafa aš miklu leyti  byggst į peningafrošu  žar sem peningar voru bśnir til śr engu meš hįtt skrįšu gengi krónunnar og hįum vöxtum innanlands.  Žannig ašstęšur soga til sķn fé erlendis frį. 

Ķ žessari grein Gjaldžrot Sešlabanka Ķslands og Toronto Dominion er žvķ haldiš fram aš Sešlabankinn hafi lįtiš undan žrżstingi  eins manns Beat Siegenthaler og gefiš śt  į nķu mįnušum įrsins 2008 hįtt ķ 200 milljarša króna ķ innstęšubréfum og žaš hafi oršiš til žess aš lausafé sogašist śt śr ķslensku bönkunum og innķ Sešlabankann, žetta hafi svo skapaš lausafjįrvandręši hjį ķslensku bönkunum og  peningunum veriš komiš aftur frį Sešlabankanum til višskiptabankanna meš  „įstarbréfavišskiptum“.

Sjį einnig hérna um įstarbréfin  Vķsir - Įstarbréf Sešlabankans verstu mistökin fyrir hrun og blogg Gauta og einnig śttekt Pressuśttekt Ólafs Arnarsonar: Hvernig varš Sešlabankinn gjaldžrota...

Ég žekki ekkert til įstarbréfavišskipta milli banka og hafši raunar aldrei heyrt žetta orš notaš fyrr en Davķš Oddsson sagši frį ķ sjónvarpsvištali žegar Glitnir féll og Sešlabankinn var įsakašur um aš lįna honum ekki aš žeir ķ Glitni hefšu ekki getaš sett nein veš, bara bošiš įstarbréf sem ómögulegt vęri fyrir Sešlabankann aš taka sem veš.

En er rétt aš Sešlabankinn hafi fyrstu mįnuši įrsins 2008 ausiš fé ķ bankana įn žess aš fį neinar tryggingar - nema įstarbréf?


Lettland og hiš nżja lénsskipulag Evrópu

 

 Ķ myndböndunum hér fyrir ofan er rętt  viš Michael Hudson. Ķ fyrra myndbandinu ręšir hann um hiš grķšarlega alvarlega įstand ķ Lettlandi en ķ žvķ seinna um įstandiš į Ķslandi. Hudson hallmęlir sęnskum afskiptum ķ Lettlandi og nefnir žetta nżtt lénsskipulag (neofeudalism). 

Ķ skilgreiningu į neofeudalism segir: "The concept is one in which government policies are instituted with the effect (deliberate or otherwise) of systematically increasing the weath gap between the rich and the poor while increasing the power of the rich and decreasing the power of the poor ."

Sś įžjįn sem nśna er lögš į  almenning ķ  Lettlandi er ógnvęnleg og óréttlįt og Noršurlöndum og öšrum Evrópužjóšum til skammar. Vonandi bera Ķslendingar gęfu til aš vera sömu talsmenn og bandamenn Lettlands nśna eins og žeir voru ķ janśar 1991 žegar  leit śt fyrir aš Sovétstjórnvöld myndu bęla nišur sjįlfstęšisbarįttu Eystrasaltsrķkjanna meš innrįsarher.

J%F3n%20Baldvin%20Hannibalsson018  Rifjum upp brot śr žeirri sögu, söguna af žvķ hvers vegna Jón Baldvin žįverandi utanrķkisrįšherra Ķslendinga varš nįnast žjóšhetja ķ Lithįen og  fleir Eystrasaltsrķkjum : 

"Landsbergis, forseti Lithįens, hafši hringt um mišja nótt og sagt Jóni Baldvini aš ef hann meinaši nokkurn skapašan hlut meš žvķ sem hann hefši veriš aš segja um rétt Eystrasaltsžjóšanna til sjįlfstęšis yrši hann aš męta į stašinn. Sagši Landsbergis aš žaš skipti mįli aš utanrķkisrįšherra NATO-rķkis sżndi samstöšu ķ verki. Mun Landsbergis hafa hringt ķ fleiri erlenda įhrifamenn til aš bišja žį um aš koma en Jón Baldvin var sį eini sem brįst viš. Afleišingin er sś aš ķ Vilnķus, höfušborg Lithįens, er aš finna götu sem ber nafn Ķslands og torgiš žar sem utanrķkisrįšuneytiš eistneska stendur ķ Tallinn er lķka nefnt eftir Ķslandi."

Myndin er af žvķ žegar Jón Baldvin og utanrķkisrįšherra Eistlands undirritušu yfirlżsingu į blašamannafundi ķ Tallinn. Skömmu seinna hófst skothrķš.

Žį var yfirvofandi strķš ķ Lettlandi  en nśna er lķka yfirvofandi strķš. Nśna ašeins 17 įrum seinna er aftur neyšarįstand ķ Lettlandi og žaš er rįšist inn ķ landiš og Lettar eru hnepptir ķ skuldafangelsi.  Fyrir 17 įrum voru óvinirnir rśssnesk stjórnvöld. Nśna eru óvinirnir sęnskir bankamenn. Hudson segir okkur frį nöturlegri stöšu. 

Jón Baldvin firrtist viš žegar Hudson sagši frį hve grįtt leikin Eystrasaltslöndin eru  og segir ķ žessari grein  Hugleišing ķ tilefni af Hudson: Višbrögš viš heimskreppu aš Eystrasaltslöndin geti sjįlfum sér um kennt, žau hafi fariš eftir aušvaldsmódeli USA en ekki eftir norręnu velferšarmódeli žegar žau byggšu upp sitt samfélag.  En Jón Baldvin og žiš hinir sem einu sinni voruš eldhugar og hugsjónamenn alžżšunnar og žeyttust um Ķsland į raušu ljósi og spuršum "Hver į Ķsland?", hafiš žiš veriš utan Noršurlandanna undarfarna įratugi? Hvar er žetta norręna velferšarsamfélag į Ķslandi undanfarinna įra?  Ég lķt yfir söguna og svišiš og ég sé ekkert annaš en helsjśkt spilaborgarsamfélag žar sem völdin voru fengin ķ hendur örfįrra manna sem stundum voru svo ófyrirleitnir aš žaš lķkist žvķ helst aš žeir hafi veriš eins konar sękópatar, menn sem vita ekki og skynja ekki hvaš samhygš meš öšru fólki er. 

Žaš er komin tķmi til fyrir Noršurlönd aš višurkenna įbyrgš sķna gagnvart įstandinu nśna ķ Eystrasaltslöndum, Noršurlöndin hafa ausiš inn lįnsfé ķ žessi lönd og nśna žegar allt leggst į hlišina ķ žessum löndum žį geta fyrirtęki žar ekki stašiš ķ skilum.  Mikiš eru um aš norręn framleišslufyrirtęki hafi flutt sig žangaš, sennilega er mikiš af žvķ sem hér er selt undir vörumerki 66 Noršur framleitt ķ Lettlandi. Hér er grein um ferš Samtaka Išnašarins įriš 2004 til Lettlands lżsir öšruvķsi ašstęšum er nś eru žar ķ landi. 

Eftir fall Sovétrķkjanna žį tóku Noršurlöndin Eystrasaltsrķkin ķ nokkurs konar fóstur og usu yfir žau lįnsfé.  Norręnir stjórnmįlamenn lögšu kapp į aš byggja upp bandalag viš Eystrasaltsrķkin, žaš eru verulegir hernašarlegir og stjórnmįlalegir hagsmunir auk žess sem rķkin eru svipuš. Į feršum mķnum ķ Eystrasaltslöndum žį hef ég fundiš aš žaš  var norręnt velferšarsamfélag sem var fyrirmynd Eystrasaltslandanna og į tķmum Rįšstjórnarrķkjanna žį var Finnland fyrirheitna landiš  hjį fólki ķ Eistlandi žvķ finnska er lķkt mįl og eistneska og fólk žar gat horft į finnska sjónvarpiš. Žaš var mikil ašdįun og velvilji į norręnni menningu og norręnu samfélagi ķ žessum löndum

Žaš er ekki aš sjį aš žaš sé mikiš skjól fyrir Lettland ķ Evrópubandalaginu nśna. Žaš nęšir um almenning ķ Lettlandi og žaš nęšir raunar um almenning ķ öllum löndum Evrópu og ķ USA. En į mešan žį sjįum viš stjórnmįlamenn ķ örvęntingu vera aš bjarga kerfi sem löngu er hruniš og žeir eru ekki aš bjarga almenningi. Žeir eru aš bjarga skuldakröfum. Žeir eru aš ganga erinda lįnardrottna ķ kerfi sem er hruniš og eina skynsamlega og réttlįta leišin er aš semja upp į nżtt um allar kröfur.

Lettland og Ķsland eru aš mörgu leyti ķ sömu stöšu nśna.

Į Ķslandi er svo óburšug rķkisstjórn nśna aš hśn megnar ekki aš tala mįli almennings į Ķslands į alžjóšavettvangi.

"Viš žurfum aš sęttast viš alžjóšasamfélagiš" segja rįšherrar ķ rķkisstjórn Jóhönnu. En sjį žeir ekki aš sś sįtt sem žeir hafa ķ huga er sįtt viš lįnardrottna örfįrra ķslenskra bankaeigenda, sįtt viš skuldheimtumenn sem bśa nśna  til kröfur į ķslenskan almenning meš sömu göldrum og žeir bjuggu til loftbólupeninga ķ trylltu og spilltu fjįrmįlakerfi.  

Viš vöknušum einn daginn upp og var sagt aš viš vęrum stórskuldug, viš skuldušum ęvintżralega hįar upphęšir ķ śtlöndum. 

Ég skil vel aš ég sé įbyrg fyrir žeim lįnum sem ég tek til minna eigin framkvęmda og ég skil lķka vel aš ķslensk žjóš sé įbyrg fyrir žeim lįnum sem eru tekin til uppbyggingar į Ķslandi. Žess vegna veršur aš huga vel aš žeim lįnum og alls ekki taka lįn til atvinnuframkvęmda nema hagkvęmniśtreikningar sżni aš  rekstur sé svo aršbęr aš  aušvelt verši aš greiša upp lįnin. Žess vegna ętti ekki aš taka lįn til samneyslu  nema  lķklegt sé  į aš skatttekjur framtķšarinnar dugi  til aš greiša žau lįn.  Ég višurkenni lķka aš viš sem žjóš séum įbyrg fyrir fé sem  hingaš kom ķ gegnum śtrįsarvķkinga og sett var ķ uppbyggingu į Ķslandi, jafnvel žó žaš hafi veriš afar fįrįnleg uppbygging ķ verslunarkringlum og mörg žśsund tómum ķbśšum. En ég višurkenni allls, alls ekki aš almenningur į Ķslandi sé įbyrgur fyrir fé sem tekiš var aš lįni ķ Bretlandi og notaš ķ einhver fjįrglęfraęvintżri žar ķ landi m.a. til aš kaupa upp breskar verslunarkešjur og fyrirtęki. Žašan af sķšur višurkenni ég įbyrgš mķna į glępsamlegri og sišspilltri hegšun fjįrmagnshöndlara sem fluttu fé frį Bretlandi ķ skattaskjól ķ aflandseyjum og skįlkaskjól hér og žar um  heiminn.

Žaš eru landrįš hjį ķslenskum rįšamönnum aš skrifa upp į lįn sem žröngvaš er upp į ķslenska žjóš, lįn sem vafi leikur į aš Ķslendingum beri aš greiša og lįn sem engin möguleiki viršist vera į aš borga til baka. 


mbl.is Ķsland į dagskrį eftir viku
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lżšheilsustöš, lżšręšiš og jįkvęšu fréttirnar

Žetta skrķpó gerši ég rétt fyrir guš-blessi-ķsland ręšuna til aš skopast aš oršum žį verandi forsętisrįšherra en hann kom išulega fram ķ fjölmišlum og kallaši kreppuna mótvind.

motvindur2008

 

Žaš eru fįar góšar fréttir ķ dag įri eftir hrunręšu Geirs. Ég er bśin undir aš žaš haldi allt įfram aš hrynja ķ langan tķma, žannig er um stór og flókin kerfi, bylgjuhreyfingin er lengi aš ganga yfir. En žaš er gott aš heyra af žvķ aš gengi ķslensku krónunnar skuli hafa styrkst um 0,45% ķ dag. Žetta er samt feikfrétt vegna žess aš žaš eru ennžį grķšarmiklar gjaldeyrishömlur og ekkert fyrirsjįanlegt aš um žęr geti losnaš ķ brįš. Viš erum nś ķ skjóli krónunnar en jafnframt ķ fjötrum hennar vegna verštryggingar- og gengistryggingarbindinga ķ lįnum. Svona feikfréttir eru uppfyllingarefni fjölmišla nśna milli hryllingfréttanna. Ég ętlaši aš toppa žessa frétt Moggans meš annarri jįkvęšri frétt meš aš fletta upp genginu į deCode og upplżsa aš žaš hefši hękkaš um mörg prósent milli daga en žegja um aš žaš hefši hrapaš nišur ķ nęstum ekki neitt. En ég gat žaš ekki žvķ einmitt ķ dag hefur gengi deCode lękkaš um 3.71 % og er oršiš 0,36.  Žannig get ég ekki gert eins og Mogginn, flutt endalausar góšar fréttir af žegar deCode hękkar um eihver sent til eša frį. En kannski hękkar DeCode į morgun um žaš sama og žaš lękkaši um ķ dag og žį get ég bloggaš um aš žetta sé allt aš koma hjį žvķ fyrirtęki. 

Žaš eru ekki margar jįkvęšar fréttir į Ķslandi ķ dag, nśna žegar hęttuleg svķnainflśensa ęšir um landiš og rķkisstjórnin er aš žvinga Alžingi til aš skrifa undir naušasamninga vegna Icesave og atvinnufyrirtęki og einstaklingar eru aš kikna undan skuldaböggum. Lżšheilsustöš gengst einmitt žessa stundina fyrir rįšstefnunni "Getur umfjöllun fjölmišla skašaš velferš fólks?" og žykir mér efni rįšstefnunnar ansi forvitnilegt en į vef Lżšheilsustofnunar segir:

Tślkun fjölmišla į višfangsefninu hverju sinni hefur įhrif į upplifun fólks į žvķ efni sem fjallaš er um. Ķ ófromlegum könnunum sem geršar hafa veriš į hlutfalli milli jįkvęšra og neikvęšra frétta kemur ķ ljós aš jįkvętt framsettar fréttir eru ķ miklum minnihluta. Ķ allri umfjöllun er hęgt aš lķta į mįlefnin frį ólķku sjónarhorni og setja umfjöllun fram meš mismunandi hętti.

Afhverju er žaš t.d. meira fréttnęmt aš įkvešiš hlutfall Ķslendinga vilji flytja af landi brott en ekki fréttnęmt allur sį fjöldi sem vill vera um kyrrt eša velur aš flytja til Ķslands į sama tķma?

Į mįlžinginu Fjölmišlar og lżšheilsa veršur m.a. leitaš svara viš eftirfarandi spurningum:

  • Afhverju nęr neikvęš umfjöllun oftar upp į yfirboršiš en sś jįkvęša?
  • Hvaša įhrif hefur neikvęš umfjöllun į lķšan almennings?
  • Hvert er hlutverk fjölmišla į umbrotatķmum?

Ég velti fyrir mér hvernig fréttaflutningur af svķnaflensunni vęri ef žaš vęri lögš įhersla į aš sį hiš jįkvęša ķ stöšunni og hilma yfir hversu alvarlegt įstandiš vęri. Hvernig vęru jįkvęšu og uppbyggilegu fréttirnar ef hręšilega alvarleg drepsótt gengi yfir landiš? Myndu fyrirsagnirnar ef til vill verša žessar:

"Enginn dó ķ dag af flensunni, heilbrigšisyfirvöld rįša viš įstandiš og stżra žessu alveg"
"Getum sparaš stórar upphęšir ķ bóluefni, žurfum ekki aš kaupa bóluefni žvķ flensan er gengin yfir"

Fyrir Hruniš var furšulegt įstand ķ  fjölmišlum. Forsętisrįšherra laug aš okkur į hverjum degi. Viš sįum kreppuna lęsast um okkur en forsętisrįšherra kallaši žetta mótvind. En vill lżšheilsustöš virkilega aš stjórnmįlamenn og fjölmišlar taki aftur höndum saman og ljśgi og ljśgi. Segi okkur aš įstandiš sé gott og allt aš batna og  undir stjórn śrręšagóšra manna?

Hér er byrjun į grein sem birtist ķ Financial Times um kreppufréttamennsku į Ķslandi

Iceland urges media to spin news and lift nation's gloom

By Andrew Jack in London

Published: October 16 2009 03:00 | Last updated: October 16 2009 03:00

Iceland's media have been told to put a more positive spin on the news because of fears they could intensify the gloom that has descended on the nation since its banks collapsed last year and sent a thriving economy into a tailspin.

Amid fears that collective funk could lead to long-term health problems for the small and tight-knit population, the state Public Health Institute is trying to "re-educate" news organisations to be more "constructive" in their coverage.

"The media are too negative," says Gudjon Magnusson, professor of public health at Reykjavik University, who has worked with radio broadcasters to injectpositive stories into breakfast-time news programmes.

The officials say they recognise the importance of media freedom, and understand why journalists who did not foresee the crisis are now being critical, but they are anxious to implement lessons learnt by neighbouring countries - all of which have a reputation for a morose outlook - in previous economic shocks.

Fyrsta bloggiš mitt fyrir įtta įrum 1. aprķl 2001  var einmitt um fréttir. Best ég lķmi žaš inn hérna, žaš eru góšir partar ķ žvķ sem eiga viš ķ dag:

  fréttum er žetta helst....

Stundum horfi ég į fréttir ķ sjónvarpinu, oftast žannig aš ég sé slitrur śr fréttatķma žvķ ég hef ekki žolinmęši til aš sitja undir heilum fréttatķma, finnst svo pirrandi aš geta ekki hrašspólaš yfir žaš sem mér finnst ekki įhugavert og žessi samsetning į hvaš er fréttnęmt į hverjum degi sem sett er ķ einn fréttapakka höfšar einhvern veginn ekki til mķn.

Svo er ég eiginlega ekki sannfęrš lengur um aš ašaltilgangur frétta sé mišlun upplżsinga.. held žaš verši aš skoša į hvers vegum fréttamišill er og spį ķ hvaš vakir fyrir žeim ašilum. Ég held aš žaš hljóti alltaf aš vera aš hafa įhrif... žó ekki sé nema meš trś į žaš aš vištakendur frétta séu einhverju bęttari ķ lķfi sķnu og hegši sér eša hugsi öšruvķsi vegna žess aš žeir heyršu fréttirnar.

Bošun fagnašarerindis, hįmörkun įgóša eša višhald žjóšrķkis

Fréttamišlar sem reknir eru af trśfélögum eša einhvers konar hreyfingum hafa vęntanlega žann tilgang aš snśa sem flestum į sitt band, sżna fram į įgęti žeirra hugmynda og hornsteina sem hreyfingin hvķlir į og sżna hvers konar glapstigu žeir feta sem ekki eru rétttrśašir. Ekki sķst miša slķkir mišlar aš žvķ aš styrkja samkennd hópsins og sżna hversu miklu betra er aš vera innan hans en utan og hegša sér eins og til er ętlast. Allt žetta mišar aš žvķ aš višhalda og efla žaš samfélag eša hreyfingu sem stendur aš fréttamišlinum.

Sumir fréttamišlar eru reknir af hagsmunaašilum ķ višskiptalķfi og er endanlegur tilgangur žį vęntanlega aš hįmarka einhvers konar įgóša og selja vörur. Žó žvķ sé haldiš fram aš žęr fréttastofur séu frjįlsar og óhįšar žį finnst mér ólķklegt aš hnjóšsyrši og nķš um eigendur og žęr vörur sem žeir selja séu vel lišnar. Ef fréttirnar eru lķka eins konar agn til aš ginna įhorfendur til aš sitja undir auglżsingainnskotum sem skapa tekjurnar žį er lķklegt aš fréttaflutningi sé hagaš žannig aš mörk auglżsinga og upplżsinga mįist śt og allt gangi śt į sem mest įhorf og kostun.

En hvaš meš rķkisfjölmišla? Er žaš ekki rödd žjóšarinnar sem hljómar žar - sjįlf žjóšarsįlin sem žar er į sveimi og endurvarpar žvķ sem hollt er fyrir okkur aš vita um atburši lķšandi stundar. Tja... ég er ekki alveg viss... Stundum finnst mér eins og fréttaskammtarnir sem dęlt er ķ ęšar okkar į hverjum degi séu helst fallnir til aš styrkja einhverjar gošsagnir um heiminn og žį hęttur og óvini sem žar sitja į fletum fyrir. Ég held ég hefši alls ekki tekiš eftir žessu ef žaš vęri ekki žetta vandamįl meš óvininn og hętturnar... žeir hverfa og žęr hverfa... Heimsmyndin er svo kvikul ķ dag aš žaš žarf oft aš hugsa upp nż tortķmandi öfl. En žaš er fyrir tilstušlan illmenna sem žessi öfl eiga aš leysast śr lęšingi og žaš eru hinir įrvökulu fjölmišlar sem kenna okkur aš bera kennsl į óvininn.

Hvaš tortķmir? Hver er óvinurinn?

Mér finnst eins og undirliggjandi hręšsla viš žessi öfl hafi breyst ķ fjölmišlum sķšustu įratugi - įšur var ališ į hręšslu viš kjarnorkusprengjur og atómstrķš stórvelda en nś er eins og hręšsluįróšur sé einstaklingsmišašri og smęrri - nś er žaš hręšsla viš eiturbyrlun, sóttkveikjur og efni sem hęttuleg eru lķkama eša sįl. Žaš er eins og žaš sé ekki eins yfirvofandi og hęttulegt aš heimurinn meš žeim lķfsformum sem viš žekkjum springi ķ einu vettfangi ķ tętlur ķ kjarnorkusprengingum - žaš er eins og žaš sé miklu lķklegra og hęttulegra aš lķfsformin leysist upp og breytingar geti gerst hęgt og grafiš um sig į ósżnilegan hįtt. Og er žaš ekki žessi hręšsla viš óvininn sem bżr til landamęri ķ hugum okkar og segir okkur hvar heimalönd okkar enda og eitrandi, mengandi og hęttulegur utangaršsheimur tekur viš.

Landamęri hugans og landamęri heimsins

Stundum sé ég ķ fjölmišlum aš žessi landamęri hugans blandast saman viš raunveruleg landamęri - hér fer ég aš hugsa um ljósmyndir sem ég sį nżlega į forsķšum norskra dagblaša žar sem įbśšarmiklir tollveršir leitušu aš kjöti frį landsvęšum į bannlista ķ farangri eldri kvenna sem voru aš koma til landsins śr hśsmęšraorlofi. Lķka um žessar mottur sem ég hef heyrt aš bśiš sé aš setja upp ķ flughöfninni ķ Keflavķk og mér skilst aš žeir sem koma meš vélum frį kjötinnflutningsbannsvęšum verši aš ganga yfir žessar mottur.

Persaflóastrķšiš og paprikumafķan

Nśna ķ vikunni hlustaši ég į og las margar fréttir um hvernig flett hefur veriš ofan af ķslensku paprikumafķunni. Eftir žvķ sem mér skilst žį hafa einhver illmenni bundist samtökum til aš hindra aš viš - venjulegt fólk į Ķslandi gętum fengiš gręnmeti į góšu verši og oršiš hraust og heilbrigš. Žetta er nįttśrulega ekki dęmigerš frétt um aš veriš sé aš eitra fyrir okkur eins og allar slįturdżrasjśkdómafréttirnar en svona frekar um aš žaš sé veriš aš hindra aš viš nįum ķ móteitur eša einhvern valkost viš allt žetta vafasama kjötįt. Nś er ég alls ekki aš efast um aš til sé ķslensk paprķkumafķa - nei mér dettur ekki ķ hug aš efast um žaš - ekki frekar en um aš Persaflóastrķšiš hafi raunverulega geysaš - en ég er bara aš spį ķ hvort žetta mįl hefši komiš til eša fengiš jafnmikla umfjöllun į einhverjum öšrum tķmum.

Nśtķmavķkingur smķšar óvini og giršir landiš

Fjölmargir netmišlar fjalla nś um mįliš og vil ég hér taka sem dęmi žann sem mest glamrar nś. Žannig er aš allir franskir byltingarsinnar fyrr og sķšar hafa endurholdgast ķ einum ķslenskum nśtķmavķkingi, Agli aš nafni sem nś kvešur viš raust og bręšir silfur sem skvettist yfir okkur af sjónvarpsskjįm og tölvuskjįm. Svo kvešur Egill ķ sķšasta pistli sķnum :

"...Mennirnir sem vildu lįta žjóšina éta ónżtar kartöflur komu śr sama hópi og nś hefur oršiš uppvķs aš stórfelldum brotum gegn samkeppnislögum og samsęri gegn heilsufari Ķslendinga. Žeir eru, svo aš segja, enn aš reyna aš taka žjóšina ķ afturendann....Forstjórar gręnmetisfyrirtękjanna munu hafa hist ķ Öskjuhlķšinni. Žaš er į flestra vitorši hvers konar mannleg samskipti fara žar fram aš stašaldri. "

Śr silfri sķnu smķšar Egill nś óvin, bżr til samsęriskenningu og persónugerir óvin sem žröngvar okkur til hęttulegs, eyšnismitandi holdlegs samręšis - óvin sem er utangaršs og stundar hęttuleg kynmök viš ókunnuga į leynifundum utan alfaraleišar. Žaš er ekkert ķ žrumandi oršręšu žessa nśtķmavķkings sem fęrir okkur nż sannindi eša nżja vitneskju. Hann gerir ekki annaš en ala į óttanum sem viš höfšum fyrir, óttanum viš eitruš matvęli og drepsóttir sem tęra upp lķkama okkar. En hann gerir meira, hann dregur upp mynd af óvininum - ķslenska gręnmetisbóndanum og gręnmetissalanum og hann snżr einnig śr silfri sķnu vķravirki sem er eins og gaddavķrsgiršing til aš halda įfram utangaršs öllum žeim sem žar eru fyrir - ķ žessu tilfelli öllum samkynhneigšum. Heimsmyndin er kvik, óvinirnir breytast en silfur Egils er kvikasilfur meš žeim eitrunaįhrifum sem žvķ fylgja.

Marhnśtar og mįlfiskar

Veršmyndun er alls ekki frjįls į landbśnašarvörum į Ķslandi og veršsamrįš er afar algeng žar sem fįir ašilar selja į markaši. Svo er ég lķka aš velta fyrir mér hvers vegna svona lķtil umręša er um fiskveršiš - fiskverš til neytenda į Ķslandi hefur undanfarin fjögur įr hękkaš miklu meira en verš į gręnmeti. Fiskur sem er holl og góš matvara sem viš getum bara mokaš upp śr eigin nįmum - śr fiskimišunum sem eru sameign okkar allra. Hér įšur fyrr žegar vistarbandiš raknaši settust tómthśsmenn aš hvarvetna viš strandlengju Ķslands žar sem róa mįtti į sjó. Einu sinni var Seltjarnarnesiš eins og önnur nes į Ķslandi lķtiš og lįgt og žar lifšu fįir og hugsušu eingöngu um aš draga fisk śr sjó en nś bżr žar velmegandi fólk sem dregur mat ķ innkaupakörfur ķ stórmörkušum. Einu sinni var kvešiš um Setirninga: " Draga žeir marhnśt ķ drenginn sinn; Duus kaupir af žeim mįlfiskinn". Fiskur er munašarvara.

 


mbl.is Gengi krónunnar styrktist
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Icesave nśllaš śt til aš selja okkur žręlafjötra

Allir ruglast ķ prósentureikningi og žaš er aušvelt aš blekkja fólk meš tölum. En žaš er ömurlegt aš fjölmišlar landsins leggist į sveif meš stjórnvöldum sem eru aš reyna aš kżla ķ gegn eitthvaš sem į ekkert skylt viš samning, eitthvaš sem er ekki annaš en žvingun voldugra rķkja gagnvart mįttvana smįrķki žar sem efnahagslķf hefur lagst į hlišina. Ķ fyrirsögninni į žessari frétt er sagt "verši endurheimt į eignum Landsbankans ķ Bretlandi nįlęgt 90% ... žį er skuldbinding ķslensku žjóšarinnar ekki nema 253 milljaršar.

Žetta er sama ruglfréttamennskan og var į žeim tķma  žegar hetjudįšir  bankaśtrįsarmannanna voru dįsamašar ķ fjölmišlum sem žeir įttu meira og minna sjįlfir. Žaš er lįtiš lķta śt fyrir aš Icesave sé ekki įhętta fyrir ķslenska žjóš, viš munum aušveldlega vera bśin aš greiša okkar skuldbindingar eftir einhvern tķma. 

Žeir sem reyna nśna aš telja okkur trś um aš žetta sé ekki įhętta eru sama marki brenndir og žeir sem töldu almenningi į sķnum tķma trś um aš žaš vęri engin įhętta aš  setja  peninga sķna įhęttu ķ bankakerfinu eins og ķ Sjóšur 9. Og žaš var mörgum sinni minni įhętta į aš setja peninga į reikninga til aš kaupa į skammtķmaskuldabréf fyrirtękja ķ rekstri eins og Sjóšur 9 gerši  heldur en aš vera svo bjartsżn nśna aš gera rįš fyrir aš 90 % af veršmęti eigna Landsbankans ķ Bretlandi innheimtist.  Žaš er įkaflega einkennilegt aš į sama tķma og svona grķšarleg bjartsżni rķkir um žessar eignir žį seljist skuldabréf  Landsbankans  į 5 % af nafnvirši mešal erlendra spįkaupmanna, žaš  er spį sem endurspeglar  vęntingar markašarins um žessar eigur.

Žaš vęri vel kljśfanlegt fyrir Ķslendinga aš rįša viš 253 milljarša skuldbindingu og žó žaš vęru blóšpeningar aš borga slķkar skuldir vegna bankahrunsins žį myndi žaš sennilega ekki eitt og sér setja Ķsland į hvolf. En hér er ekki veriš aš tala um neina 253 milljarša. Žaš er ef ég les fréttina rétt ašeins lķtill hluti af žeirri skuldbindingu sem ķslenska rķkisstjórnin hefur gengist undir meš žvķ aš skrifa undir Icesave og mišašur viš aš allt fari į besta hugsanlega veg.

Ķsland er lagt aš veši fyrir skuldir banka sem hvorki ķslensk né bresk stjórnvöld höfšu bolmagn til aš fylgjast meš.  Ķslenskt eftirlit ķ stjórnmįlum og regluverki brįst gjörsamlega. Viš getum öll veriš sammįla um žaš. En žaš sem er aš gerast nśna er aš žvķ er sópaš undir teppiš aš breskt eftirlit og breskt og evrópst regluverk brįst lķka algjörlega aš žaš eru grķšarlegir brestir žar sem reynt er aš mįla yfir meš žessum gjörningi.  En žvķ mišur žį er lķklegt aš sį stķfluveggur sem svona er fariš meš muni bresta fyrr eša sķšar.

Staša Ķslands er slęm og viš erum vissulega öll meš blóšbragš ķ munninum eins og Gušfrķšur Lilja oršaši žaš ķ Kastljósi RśV ķ gęr. En žaš sem er įtakanlegast er aš mešan Ķsland er žvingaš aš einhverju sem kallaš er samningaborš en er ekki annaš en fallöxi žį er orkunni į Ķslandi variš ķ aš blekkja fólk til aš halda aš žetta sé einhver dķll og nęstum engin įhętta. Fólk sem nśna er komiš til valda, fólkiš sem feyktist til valda eftir bśsįhaldabyltingu og sem  ég hélt aš stęši fyrir annars konar hugsun og annars konar vinnubrögš ķ stjórnmįlum kemur nśna og segir hluti eins og "viš veršum aš borga skuldir okkar" og "viš veršum aš sęttast viš alžjóšasamfélagiš".

Sér žetta sama fólk ekki aš žaš er oršiš ginningarfķfl ķ aš višhalda kerfi sem er löngu hruniš og er oršiš aš leiksoppum ķ kerfi kasķnókapķtalismans. Af hverju ęttum viš aš sęttast viš  alžjóšasamfélag sem viršist ekki vera annaš er žröngur klśbbur ķ  bakherbergjum stjórnmįlamanna og stjórnenda alžjóšastofnana eins og AGS, fólks sem viršist fyrst og fremst vera aš gęta hagsmuna fjįrmagnseigenda?  

Er einhver skynsemi ķ žvķ aš lįta eins og skuldbindingar séu nęstum engar skuldbindingar og įkveša fyrirfram aš lķklegast sé aš žetta fari allt į  besta veg, žaš muni 90 % af kröfum innheimtast og  "žetta reddast allt".

Af hverju berjumst viš ekki til žrautar strax og įttum okkur į žvķ aš žeir sem viš eigum aš berjast viš  og kalla eftir stušningi frį eru einmitt alžjóšasamfélagiš og žį sérstaklega grannžjóšir okkar. Sérstaklega er žaš mikilvęgt ef stašan er virkilega eins slęm og menn eins og Gunnar Tómasson segja, sjį žessa grein:  Hagfręšingur: Greišslužrot veršur vart umflśiš


mbl.is 253 milljarša skuldbinding
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband