Simpson tekur fyrir flagsmila og forritun "The Girl Code"

Marge pstar mynd af Homer  FaceLook

Simpsonttir draga samtma okkar sundur og saman hi en skopast lka a framt og tkni.Nlegur ttur (season 27, Episode 10 ) teiknimyndasguheimi Simpsons fjallar um samflagsmila, grska efnahagsharmleikinn og lka um stelpur sem forrita og gervigreind.

Sgururinn er essi:
Homer gleymir nestinu snu heima og Marge fer me a til hans kjarnorkuveri og au f sr s fyrir framan verksmijuna og Marge pstar glabeitta mynd af Homer me s sem er a brna Facelook undir titlinum "Meltdown at the Nuclear Plant". Homer er rekinn r vinnunni vegna essa facelook statusar og hann rur sig vinnu vi uppvott grskum veitingasta.

Lsa forritun, a ra appi Conrad

Lisa er a lra forritun sklanum og kennarinn sem er konan Quinn sem hvetur Lsu fram. Hn spir nna afleiingar af tjningu samflagsmilum vegna ess a fair hennar missti vinnuna t af brandaratexta me mynd sem psta var FaceLook. Lsa rar samt Quinn og CBG (token male coder) app sem getur sp fyrir um hvaa hrif status flagsmili muni hafa. En Lsa er lka hvtt til a breyta mynd sinni, taka upp staalmynd punky coder girl ea eins og Quinn segir: Being tough comes from the inside. First stepchange your outside. Stelpugengi kennir vl a sp fyrir framtina og fyrir Homer er etta skiljanlega blanda af vsindaskldsgu og vsindaekkingu. Nja appi fr heiti Connsequences Eradicator ea Conrad og talar me breskri karlmannsrdd sem fengin er fengin me upptkum BBC.

Appi Conrad er tilbieftir 97 stunda kun. Bart er s fyrsti sem valinn er til a prfa Conrad vegna ess hve hvatvs hann er. Conrad virkar og a rennur upp fyrir Lsu a Conrad lifir, hann veit af tilveru sinni, hann er lifandi vlvera. Quinn hugsa eingngu um vera rk og Conrad talar ekki vi hana.

Homer dansar grska dansa og ntur lfsins og kemur me grska vini sna barinn hj Moe ar sem eir famast og kyssast og dansa og eru ktir. Moe tekur heimskninni flega, barir su ekki staur gleinnar heldur stair ar sem hamingjan rur rkjum og flk drekkir sorgum fengi.

Conrad er a fara lofti samkomunni AppCrush Expo(Where Dreams Are Monetized) rstefnumist Springfield en ar eru lka nnur pp snd eins og God Guide, app sem maur frar greindarvsitlu sinni og a finnur fyrir mann heppileg trarbrg og PaidPal sem segir manni hvort greisla hafi borist Paypal og lka RIPCORD ar sem sminn hringir egar rtt er a htta samtali og Zip Crayon til a leigja vaxliti, ekki kaupa og fleiri eim dr. Conrad gengur rosalega vel a sp fyrir beta prfunum snum.

Conrad er taugastyrkurog vill ekki gleymast og endaeins og hver nnur uppfrsla Adobe hugbnai. Conrad er hrddur vi a vera sluvara App Store og urfa a sla gegnum alla vitleysuna Internetinu. Hann er hrddur um a bugast ef hann verur gefinn t ar. Conrad hefur lka hyggjur af msu, svo sem a hann s of feitur. Appi hennar Lsu vinnur verlaunin "Crush Crunch Epic Hack Disruptor Dynamic Convergence Disrupting Award for Achievement in Disruption."

Lsa kemur veg fyrira Conrad veri gefinn t, nokkur nnur pp hjlpa henni og Conrad fltta fr rstefnunni en a eru ppinHere to There, Daze, Gulp, og Aviato. au eru stvu flttanum af englafjrfestum og Lsa fr val um a setja hann t ski ea sanna a kvenkyns forritarar geti gert meistaraverk. Lsa velur a bjarga hinum vikvma vini snum sem veit af tilveru sinni. Conrad svfur braut inn ski og kvejuor hans eru "that Humanity is on the precipice of turning into complete and utter wankers. Its not the technology that needs an upgrade. Its you.

Homer kemst a v a hann fr diskavottinn tborgaar me grskum drkmum ea algjrlega verlausum gjaldmili. En Conrad beitir fjrkgun og kemur Homer aftur gamla starfi.

essi ttur er snrp samflagsdeila en lka grn sem fjallar um samflagsmila, uppvaskara, miskiptingu aus og vinnu, kynjavdd heimi forritunar og um gervigreind, um vlveru sem sleppt er lausu t ski og hva er lf og hva er vitsmunalf.

Sj nnar:


Bleikur bankadagur

Bankarnir voru auglstir nlega til slu smauglsingum svo lti bar . Frestur til a skila inn tilboum rennur t dag. Hr er auglsingin.

opid-soluferli

a er bleikur dagur dag. En g held a a s frekar dagur til a skjta upp bleikum neyarblysum en dagur til a kla sig bleik ft.

3153244001_765d5c58cc

Flest atvinnufyrirtki slandi eru greipum bankanna og s sem skuldirnar rur raun rekstrinum og hefur rlg eirra sem vinna hj fyrirtkjunum hendi sr. slensk athafnalf er hndum banka og fjrmlastofnana og held a framleislutkin su flestum tilvikum eign fjrmlafyrirtkja reksturinn yfirborinu virist vera gamalgrin fyrirtki. Fyrirsgnin auglsingunni er grbrosleg, etta er ekki "Opi sluferli", etta er mjg loin og skrtin auglsing, svona eins veri vri a fullngja einhverjum formkrfum svo hgt vri a gefa bankanna til krfuhafanna. J eirra. eirra sem vi vitum ekki hverjir eru en vitum a eru flestir ramlega flktir neti aflandsfyrirtkja sem eru ekki undantekningin heldur reglan hinum vestrna heimi. a getur lka veri a a hafi veri makka bak vi tjldin a meal bjenda veri slenskir lfeyrissjir, eir voru byggilega strir krfuhafar bankanna.

Sennilega er smauglsingunni laumulegu birt nna vegna ess a nverandi fjrmlarherra tlar a ganga fr slunni mean hann er enn embtti. a er frekar einkennilegt a uppljstrun Panamaskjalanna veri til ess a rkisstjrn hrkklast fr og fjrmlarherra sem var einn eirra sem fjalla var um Panamaskjlun og sem hefur tengst bi sjlfur og gegnum ttingja sna msum vafasmum aljlegum fjrmlavefningum s s aili sem nna fr sjlfdmi um a selja lfsbjrg slendinga.


Grindhvalaveiar Laugarnesfjrunni fyrir fimmtu rum

a gerist ekki oft a bar skustvum mnum Laugarnesi fru ar grindhvalaveiar a freyskum si. En a gerist einmitt fyrir fimmtu rum ea 30. gst 1966. rku tvr trillur grindhvalavu inn sundin og eltust vi hana. fjrunni Laugarnesi greip drpseli einhverja sem ar sfnuust saman og voru rr hvalir drepnir. Vi bjuggum Laugarnesvegi og g man a yngribrir minn sem hefur veri 8 ra kom hrugur heim me kjt af hval. Yfirvld bnnuu hvalskurinn og a kjti vri hirt. Hr er frsgn og ljsmynd sem var Alublainudaginn eftir. Arar myndir af grindhvalaveium eru r Wikipedia.

Hr er slenska wikipediagreinin um grindhval

Hr er slenska wikipediagreinin um grindadrp. ar er listi yfir au skipti ar sem marsvnavaa hefur gengi land slandi.

Frsgn r Alublainu 31. gst 1966

althydubladid-31august1966-grind-i-reykjavik

"Gfurlegur mannfjldi var saman kominn inn Laugarnesi um hlftu leyti grkvldi egar veri var a reyna a reka grindhvalavuna ar land. Aeins tkst a drepa rj hvali, enda lgu yfirvld bann vi hvaldrpinu borgarlandinu."

LF_Pilot_Whales_Goban_Spur

Reykjavk, EG.

" ljsaskiptunum grkveldi fylgdust hundru, ef ekki sundir Reykvkinga me v, er reynt var a reka grindhvalavu land smvk Laugarnestanga. rr hvalir voru skornir fjrunni, me smkutum, en hinir sennilega um 100 talsins sluppu og eiga Draverndunarflaginu, hafnarstjra og lgreglunni Reykjavk lf a launa.

Um tta leyti grkveldi veittu menn v athygli, a rjr trillur voru ytri hfninni Reykjavk og rku undan sr allstra grindhvalavu. Barst leikurinn brtt inn Rauarrvkina og olli etta nr umferarstvun Sklagtunni, en hundru manna sfnuust saman Stni og fylgdust aan me viureigninni. Voru myndavlar og sjnaukar va lofti. Btunum sem rku v una fjlgai brtt og sama mtti segja um forvitna horfendur, sem flykktust a. Um nu leyti var vaan komin inn undir Laugarnestanga, og ekki tti vistddum Freyingum slendingum farast reksturinn kunnttusamlega r hendi v lengi var svo, ahvorki gekk n rak. Vaan var stundum 100-200 metra fr landi og stundum fjr, og ltu drin frilega og voru stygg.

GrindadrapVestmanna17-06-1854

egar klukkan fr a halla tu var vaan undan Laugarnestanga. Voru btarnir ornir fjrtn, sumt trillur, sumt hraskreiir plastbtar. horfendur sennilega 1-2 sund og Laugarnesi var ein blaks. Um hlf tuleyti voru btarnir komnir me vuna nr v upp land smvk yzt Laugarnesinu. Var ar mikill bgslagangur. rj dr festust fjruborinu og var bndum brugi spor hvers eftir ru og leitast vi a draga au upp fjruna. Var murlegt a sj umbrot dranna sjvarborinu, en nokkrum sem nrri virtust komin land, tkst a rfa sig laus. Nokkur hraust heljarmenni u sjinn mitti me smkuta a vopni og skru vert bak hvalanna rtt fyrir aftan haus. Bl hnfanna munu hafa veri 10 sm. lng, en Freyingar stinga sna grind me lngum svejum, Vr sjr brtt bli litaur vkinni. Kvenflk tiplai hhla fjrugrjtinu og foreldrar hldu smbrnum hhesti til ess a enginn missti af neinu. Leyndi sr ekki manngrinn fjrunni kom stygg vuna,sem hlt n fr landi. Var san elzt vi hvalinn um skei en lti gekk.

kom hafnsgubtur me tvo lgreglujna innanbors og var skoti rstefnu. Lgreglan taldi sig ekki hafa beina heimild ti a banma grindadrpi, en ba mennina a lta etta gott heita. Munu eir ekki hafa teki illa au tilmli en ekki allir veri ngir. Nokkru sar kom lgreglujnn bti r landi um bor hafnsgubtinn me au skilabo a hafnarstjri, legibltt bann vi vi a grindadrpi fri fram landi Revkjavkurhafnar. hfu lgreglunni borizt mjg eindregin tilmli fr Draverndunarflagi slands um a komi yri veg fvrir grindadrpi Var b eltingaleiknum htt enda mvrkur a skella og vaan a tvstrast.

eir borsteinn Einarson rttafulltri og orbjrn Jhannesson kaupmaur sem bir eru stjrn Draverndunarflag slands komu vettvanginn inn Laugarnes. orsteinn tji Aluhlainu a grindadrp yri banna hr landi. Eina hvalveiin sem hr vri levf vri fr hvalstinni Hvalfri. Gmul lg vru til um hvalveii. en egar n lg voru sett hefi gleymst a taka gmlu lgin me og v vru au ekki gildi. orsteinn hva fjlda flks hafa hringt til sn til a bija Draverndunarflagi um a skerast leikinn og fora nausynlegu blbai og drpi engum til gagns.

MARIA_(CRUISE-1854)_TRADITIONAL_WHALE_HANTING

Auheyrt var fjrunni Laugarnesi grkveldi, a flestir voru fegnir a bann var lagt vi grindardrpinu. Mialdra konu heyri g segja. Ekkert m n lengur! Nokkrar freyskar konur stu hnapp hj einum hvalnum sem bi var a skera og ttu vart or til a lsa hneykslun sinni drpinu, en almennt virtist flk ekkert fj a drepa essa fallegu strfiska. Reynslan fr Vopnafiri og Vestmannaeyjum var msum fersku minni; ar voru tugir hvalanna skornir, kjti lti ntt og ldin hrin lgu lengi fjrunni og voru san dregin haf t me rnum tilkostnai. Var stulaust a lta slkt endurtaka sig Reykjavk, og enn minni sta til a breyta borgarlandinu blvll algjrlega a nausynjalausu, og aeins til a svala frumstri drpsfsn.

au su vuna

Vestur vi gisgar hittum vi grkvld au Geirar Jnsson og Kartas Bjarnadttur, en au fundu grindhvalavuna um sj leyti gkvld vi rrarbaujuna.

Fyrst rkum vi hana ein, sagi Geirarur, og svo bttist nnur trilla vi. S rija kom ekki fyrr en ytri hfninni. Okkur gekk reksturinn prilega anga til a btunum fjlgai.

etta er s tmi rsins sem hvalirnir vera nr algjrlega blindir, hlt Geirarur fram, a vaxa einhverjir fitukleprar fyrir augun eim. a var gaman a heyra eim, a er greinilegt a eir tala alveg saman.

Vi skruppum hrna t Fla til a reyna a n okkur lu soi og kannski fugl, og vorum lei land, egar vi sum vuna. a var mgulegt a reka land arna Laugarnesi, a var allt of grtt, eir vera helzt a fara land slttri sand ea leirfjru. gengur allt eins og sgu. Ekki var a heyra eim Geirari og Kartas a eim srnai srstaklega, a ekki skyldi hafa ori r grindadrpinu."

essi frtt birtist Alublainu , 195. Tlubla (31.08.1966), Blasa 1

http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2402695

Sj lka hrna http://timarit.is/files/31125321.jpgog hrnahttp://timarit.is/files/7668826.pdf

Frsgn Morgunblainu 30. gst 1966.

"HTT anna hundra marsvn u ytri hfninni Reykjavk grkvldi, rekin af fjlmrg- um hrabtum og trillubtum, sem geru margtrekaar og silegar tilraunir til a reka au land vk vi Laugarnestanga. Meal eirra, sem tt tku eltingarleiknum vi marsvnin voru tveir blaamenn Mbl., litlum hrabt, sem eigandinn Sigfs Sveinsson stri. Sjmenn tveimur trillubtum fundu marsvnin vaandi Sundunum og rku au tt til lands, en ar bttust hugasamir trillu- og hrabtaeigendur hpinn og hu eltingarleik vi marsvnin tvr klukkustundir samfleytt. Eftirtekjan var heldur rr: rj marsvn nust land Laugarnestanga, en marsvnsvaan skipti sr tvo hpa, til hafs og komst undan skjli myrkurs.

Um kl. 8:30 brust ritstjrn Mbl. r fregnir, a trillubtar rkju undan sr geysimikla marsvnsvu, er stefndi ytri hfnina. Tveir frttamenn blasins fru egar stfana og uru sr ti um hrabta, sem var riggja manna hfn. Fer frsgn eirra hr eftir:Er okkur bar a vunni var hn 200 metra undan Hinshfa og virtist harla dsu,
tt sar kmi daginn a marsvnin hfu ngilegan rtt til a stinga af" 12 bta, sem reyndu a hrekja au land. Eftir klukkutma f voru marsvnin komin aeins um 20 metra undan Hinshfa og stefndu enn land. Hljmuu herp mikil fr hfnum smbtanna, sem ustu hver um annan veran.

Hva eftir anna stefndu btarnir sr beinan hska. M ar til nefna ,a um 20 marsvn stungu sr upp vi landi og komu undir hrabtinn sem dansai hrygg eins marsvnsins og slapp naumlega vi a hvolfa.

egar snt var, a dpi var of miki vi Hinshfa til a unnt vri a reka marsvnin ar land, voru trekaar og misheppnaar tilraunir gerar til a koma eim t fyrir Laugarnestanga og inn Vatnagara.

Tku marsvnin upp v, sem engan hafi ra fyrir: au skiptu sr rj hpa, og stefndu sitt hverja ttina, og barst leikurinn t um 300 metra undan landi. Sameinuust tveir hparnir og tku stefnu me miklum hraa til hafs. var snt a gerlegt var a sna eim aftur til lands. Var og mjg fari a brega birtu. ess utan tk a kula og gaf yfir btinn. Voru skipsmenn bt Sigfsar ornir rennvotir, einkum blaamennirnir, en annar eirra fri sig bjrgunarvesti og bjst vi hinu versta, enda var Sigfs spar benzninngjfina og fr oft skyggilega nlgt blsandi marsvnsvunni.

Gfurlegur mannfjldi hafi safnast saman Hinshfa til a fylgjast me bardaganum svo einstur atburur sem etta var Reykjavkurhfn. Umferarngveiti skapaist Stni og hundru manna ustu niur fjruna til a taka mti marsvnunum svipaan htt og frndur okkar Freyjum gera.

ur en marsvnin sluppu, hafi tekizt a flma fimm erra a landi vi Laugarnes. Byltust au grynningum ar. Nokkrir vaskir Reykvkingar tku mti eim me svejur lofti og barefli, eir uru fr a hverfa vegna adpisins, sem er vi nesi. Nokkur marsvnanna nu a brjtast af grynningunum og geystust t ytri hfn- ina, frelsinu fegin. Mikils spennings gtti hj horfendum, ekki sur en hj eim sem eltingarleikinn reyttu.

Heyrum vi glgglega sigurp horfenda, er tekizt hafi a hrekja hvalina a Iandi, auk ess mtti heyra einstaka menn syngja vi raust Hfanum, hra af lognhfgi haustnturkyrrarinnar og ef til vill einhverju ru.

Eftirfr btanna 12 vi grindhvalina var fr upphafi illa skipulg og stundum skipulagslaus, enda var eftirtekjan bg hsta mta. 3 marsvn nust vi Laugarnesi, en hin hurfu t Flann mt frelsinu og eiga vonandi langa lfdaga framundan. a voru v ekki sigurglair menn, sem stigu r hrabt Sigfsar Rvkurhfn, kl. laust gengin 11, en kaflega hsrma og heldur rekair. Einu athugasemdina, sem ger var btnum heimleiinni tti 11 ra gamall sni, sem komst svo vitanlega a ori: "Gui s lof a ekki var verra sjinn"."

Hr er frttin sem birtist baksu Morgunblasins:http://timarit.is/files/16196936.pdf


Riddarinn hugumpri

Sagan af Don Kkta er yfir 400 ra en samt er hn lka tmalaus.
Sonur rakarans og saga
um mann sem las yfir sig
Barbier-1568Rithfundurinn Cervantes sem samdi sguna af riddaranum Kkta fddist ri 1547. Fair hans var rakari og eins konar skurlknir v etta var tma ar sem rakarar nnuust skuragerir. Cervantes fr spnska herinn og barist talu. heimlei var rist skipi af sjrningum og var hann hnepptur nau. egar hann sleppur reynir hann fyrir sr sem skldsagnahfundur og sem skattheimtumaur en tekst illa a hafa reiur fjrsslu og lendir fangelsum. ar hlustar hann sgur samfanga sinna og sagan af riddaranum hugumpra.

Sagan er af mialda manni riddaranum Don Kkta fr La Mancha sem hefur misst viti af v hann las yfir sigaf sgum um hina hugpru riddara. Hann fer n leiangra hesti snum Rsant (Rocinante) og me skjaldsveini snum Sancho Panza. Don Quixote er barinn og vegfarandifer me hann heim. Vinir hans rakari og prestur kvea a brenna allar bkurnar sem sviptu hann vitinu. Don Quixote fer stj a leita a skudlgnum er aftur barinn. Sancho fer me hann kr nokkra til a hann jafni sig. En Quioxe sr ekki krna heldur kastala og telur dttur krareigandans prinsessu. Hann barist vi vindmyllur og breytti eigin umhverfi sagnaheim riddarasagna.

Raksklin. Ea hjlmurinn

zpage114

"a er nefnilega ekkert vst heimi hr: ekki hverjar persnurnar eru, ekki einu sinni hverjir hlutirnir eru, sem tti a liggja augum uppi. Don Kkti hirti rakskl af rakara vegna ess a hann hlt a hn vri hjlmur. Sar rekst rakarinn fyrir hreina tilviljun inn kr ar sem Don Kkti er staddur samt fleira flki, hann kemur auga sklina og vill f hana til baka. En Don Kkti verur strhneykslaur og vertekur fyrir a hjlmurinn hans s rakskl. annig snst vera einfalds hlutar skyndilega upp spurningu. Hvernig er annars hgt a sanna a rakskl sem sett er hfui manni s ekki hjlmur? Glahlakkalegir krargestirnir hafa strgaman af essu og finna einu raunhfu leiina til a f botn etta ml: efna til leynilegrar atkvagreislu. Allir vistaddir taka tt henni og niurstaan er afdrttarlaus: hluturinn er hjlmur."
r grein eftirMilan KunderaTfrar hins vnta Tmarit Mls og menningar, 3. tlubla (01.09.1999)

Hvernig sagan var til

Hr er grein sem birtist Timanum ri 1955 um hfund Don Kkta og tilur sgunnar.

640px-Don_Quixote_Style_Windmills_Tembleque_JD22032008" mijum Spni, eim hluta landsins, sem kallaur er La Mancha, liggur hslttan eins og skrifa bla undir opnum himni. Vttan virist au og tm, egar fr eru skildir nokkrir fjrhirar me hjarir snar og nokkur lgeist sveitaorp. En ef hefir lesi langekktasta skldverk veraldarsgunnar, hltur etta land a breyta um svip augum num, og er ekki lengur tmlegt um a litast essum slum, v a essum slum lifu r rmlega 600 persnur, sem um er geti Don Kkta (Don Quixote).

arna gefur a lta vindmyllurnar, sem hinn aldni riddari skoai sem fndur sna og taldi a vru risar. Fullur af heilagri vandltingu hvatti hann drg sna sporum til ess a berjast vi , til ess eins a detta ,af baki. Enn dag kllum vi a a berjast vi vindmyllur, egar einhver tekur a hamast snilegum, mynduum vini. Einnig hefir nafn essarar mialdahetju fengi virulegan sess flestum tungumlum heimsins.

Sagan um vindmyllurnar er aeins ein af hundruum sagna, sumum
sorglega snnum og sumum sannarlega sorglegum, er fylla essa biblu manngzkunnar. Og gegnum ll essi vintri liggur eins og rauur rur s heimspeki, er var einu laun heimsins til hfundarins, Miguel de Cervantes.

getur heyrt hlturinn rdd hans, egar hann var a skrifar essa sjlfslsingu: Svipurinn minnti rn. Hri var brnt, enni vel laga og hrukktt og augun glaleg. Nefi bjgt og strt. Skeggi ori silfurgrtt, en var raugulli fyrir meira en tuttugu rum san. Yfirskeggi strt og miki, en munnurinn ltill. Tennurnar voru ekki nema sex og allar ljtar, en vel hirtar. Litarhtturinn var bjartur. Maurinn var mikill vexti, en frekar seinn fti.

Hfundurinn var borinn ennan heim 1547 snotrum, gmlum hsklab, Alcal de Henares, ekki langt fr Madrid. Fjlskyldan lagi fljtlega land undir ft til Valladolid, Seville og Madrid. Fair hans tti nafnspjald, en lti anna. Hann var lknir, en fkk
fa sjklinga, sem borguu. Ein af fyrstu minningum Cervantes var, a hann s fur sinn bera hsmuni fjlskyldunnar til velnara. v nst minnist hann ess, egar sslumaurinn kom til a hneppa furinn skuldafangelsi.

Me einhverjum htti tkst drengnum samt a afla sr menntunar. a ltur t fyrir, a hann hafi stunda nm vi hsklann Salamanca, og hltur hann a hafa unni fyrir sr sem herbergisjnn hj auugum stdentum. Skldsagnahfundur lrir ekki list sna af neinu nema lfinu sjlfu. Og borgargtunum kynntist Miguel lfinu eins og a er raun og veru, harneskjulegt og ri, en rkt af reynslu. leikhsinu, ar sem hann eyddi hverjum skildingi, sem honum skotnaist, komst hann aftur mti a vi, hvernig lfi ltur t, egar bi er a skapa r v list. Hann uppgtvai mtt lfslyginnar, og hann kom auga hvernig hn getur skapa sannindi, sem enga sto eiga veruleikanum.


a eina, sem hann tti rmlega tvtugur voru hans eigin draumar, og allir voru eir um frg. Hann lagi lei sna til talu, ar sem Spnn t tti mikil virki. arna gekk hann herinn. Loks kom a v, a hann vri vel til fara. arna var hann litrkum einkennisbningi, og fyrsta skipti vinni snddi hann raunverulega mlt. essi talur varpa ljma margar blasur verkum hans sar, er hinn aldni strsmaur minnist me sknui hinna glstu ldurhsa, Ijffengu tlsku vna og allra hinna fgru kvenna.

Battle_of_LepantoEinnig kynntist hann strinu af eigin raun. a voru Tyrkir, sem upptkin ttu, og gjrvallt kristi mannkyn st ndinni. ri 1571 sigldi voldugur tyrkneskur floti vestur Mijararhaf. Tyrkneski soldninn Selmi II. hugist rfa krossinn af Pturskirkjunni Rm og reisa ar tkn Mhamestrarmanna. Spnn kva a veita Pfarkinu og Feneyjum og sendi af sta mikinn flota undir stjrn Don Juans hlfbrur konungsins, Filippusar II. einu skipinu sigldi hinn ungi Miruel de Cervantes. Vi Lepanto undan strndum Grikklands mttu flotar bandamannanna flota Tyrkja blugustu sjorustu, sem enn hefir veri h.

tta sund kristnir frust og tuttugu og fimm sund Tyrkir, og hvert skipi eftir anna hn brur hafsins, mean hermenninir slgust me sxum iljum uppi.

Er orrustan hfst, l Cerantes hitastt undir iljum. En er gnrinn x, aut hann upp til a berast. Hann fkk fljtlega tv skot brjsti cg a rija hitti hann handlegginn. Engu a sir var hann fyrsti maur, sem rst til uppgngu nstu tyrknesku freigtu. Er slin s blstokkinn sinn hru Spnverjar lifa einn stoltasta dag sgu sinnar, og sjaldan gat Cervantes veri hreyknari.

640px-Old_algiers_16th_centuryEr Miguel fr fr talu 1575, hlt hann af sta til Spnar fullur af bjrtum vonum. vasa snum hafi hann memlabrf miki fr Don Juan til Filippusar kngs, ar sem hann mltist til, a hans htign veitti essum unga fullhuga og strshetju smilega launaa stu hj stjrninni. essari sjfer lauk annig, a skipi var teki af mrskum sjrningjum og Cervantes var fluttur i nau til Alsr.

Vegna ess, a s handleggurinn, sem skotsri hlaut sjorrustunni, var honum ntur, losnai Cervantes vi a sitja vi rahlunnana galeium sjrningjanna. Hann var seldur Dali Mami sem var trningur og rningj. egar hfingi s las memlabrfi tti honum einsnt, a Cervantes vri hreint ekki merkileg persna og skipai svo fyrir, a maur skyldi sendur til Spnar, ar sem heimta skyldi fyrir hann miki lausnargjald.

640px-Debarquement_et_maltraitement_de_prisonniers_a_algerMnuir liu og Miguel horfi flaga sna trast upp fangelsunum. Hann var vitni a hstrkingum cg holdflettingum og horfi daglega lk eirra, sem hengdir voru fyrir tilraunir til undankomu. Engu a sur var hann leitogi og hjlparhella samfanga sinna. Hann reyndi a vinna bug rvntingu eirra, og hva eftir anna skipulagi hann uppot v skyni a afla eim frelsis. Hann bei jafnan lgri hlut, en egar a v kom, a hann var dmdur til daua, barg hugrekki hans honum. a essir sjrningjar vru grimmir, du eir engu a sur karlmannlegt hugrekki andstinga sinna, og egar Cervantes gekk fyrir hsbnda sinn og tk sig einan alla byrg af fangauppreisninni, tti eim svo til slks eallyndis koma, a honum var gefi lf.

a var ekki fyrr en eftir fimm ra fangelsisvist, a ttingjum hans hafi tekizt a aura saman fyrir lausnargjaldinu. egar hann loks var ltinn laus, var a viurkennt, jafnt af Mrum sem kristnum l, a aldrei hefi nokkur maur bugari ola fangelsun.

ri 1580 st Cervantes aftur spnska mold og komst n brtt a v, hve fljtt menn gleyma hetjuskap gamalla hermanna. Mean hann bei rangurslaust eftir frama hj stjrnarvldunum, tk hann a dunda vi skriftir. Bkin var hvorki fugl n fiskur, Galatea ht hn og fjallai um hraustbygga hjarmenn og lttugar hjarstelpur.

essi bk fri hfundi snum ngileg fjrr til a kaupa brkaupskli og leggja bri sinni 100 dkata bi. Stlkan Catalina de Palacios Salazar y Vozmediano var bi ung og falleg og hn hlaut heimanmund nokkur lfutr, vngar, nokkrar bkpur og dltinn skika af landi fjlskyldu sinnar. etta hefi ekki veri svo afleit byrjun fyrir ungan bnda. En eiginmaurinn var nrri helmingi eldri en hn var sjlf, og hann hafi meiri huga skriftum en bskap. Hann flutti hana me sr til Madrid, ar sem hn lifi hamingjusmu hjnabandi meal heimsglara leikara, rithfunda og sklda.

Er hjnaband eirra rann annig t sandinn, tk Cervantes aftur a halla sr a leikhsunum, en honum tkst aldrei a skrifa neitt a leikrit, sem gfi honum nokkra frg. kom allt einu fram sjnarsvii ungur rithfundur, Lope de Vega, sem 24 klukkustundum samdi leikrit, sem geri hann frgan augabragi. hvarf Cervantes fr leikritager og lagi ritstrf hilluna. N sneri hann sr a skattheimtu, og ennfremur tti hann a sj um a afla flotanum sigrandi vista, en Filippus kngur hugist senda hann til a berja Englendingum, sem n voru teknir a gerast allbaldnir vi spnska heimsveldi.

Gjrvallur Spnn kveur egar vi af sigursngvum, skrifai Cervantes um essar mundir, er hann hamaist vi a safna kjtlrum og vnmum orpunum umhverfis Seville. En ekki lei lngu unz Cervantes var bak vi ls og loku fangelsi. Strfri hafi aldrei veri hans sterka hli, og bkhaldi yfir vistasfnunina tti meira lagi tortryggilegt. Honum var a vsu fljtlega sleppt r haldi, en var dmdur yngstu sektir. Hann sneri sr n aftur a skattheimtunni, og lagi skatta inn banka Seville.

Cervantes In Prison001 copyBankinn fr fljtlega hausinn, og aftur var Cervantes kasta fangelsi. arna gafst honum fri a hlusta hetjusgur alrmdra jfa, og hann hlddi jtningar gamalla moringja. Mean hann l arna geymdur bak vi slagbranda fangelsisins, lt hann hugann reika t yfir hvtar hir Andalsu. Fyrstu blasurnar Don Kikta voru a skapast huga hans.

egar Cervantes var sleppt r haldi, var hann loks fullfr a flytja boskap sinn, og n loks voru Spnverjar standi til a hlusta hann. Flotinn sigrandi l n hafsbotni, og sigurinn hafi kennt Spnverjum lexu, a sennilega myndu eir aldrei vera til a bjarga heiminum einir sr. N var einmitt tminn fyrir riddarann gamla a birtast ti vi sjndeildarhringinn La Mancha, me sinn gamla jn, Sancho Panza randi mlasna eftir sr.

Don Kkti er gmul hetja. Reyndar ekki orinn anna en skinni og beinin og orinn gjrsamlega ruglaur af lestri riddarasagna. Hann tekur a lokum a tra vi, a hann s sjlfur hinn sasti riddari kristinna ja og s til ess kallaur a ra fkl snum til a rtta hlut ltilmagnans, frelsa fagrar meyjar og berja trllum.

Bkin um Don Kkta var fyrst gefin t 1605, egar Cervantes var
58 ra, og frg hfundarins var brtt kunn um allt furland hans.
Lti batnai fjrhagur Cervantes, og egar franskir stjrnarerindrekar komu til Madrid og spuru eftir hfundi essarar
frgu bkar, rak rogastanz, er eim var sagt, a hann vri
ftkur gamall hermaur og vri ekktur af fum persnulega. eir fundu hann loksins gmlu hsi Calla del Leon ar sem hann kom til dyranna til a taka mti hinum tignu gestum snum gamaldags bndakufli fr Kastilu.

Hinn 23. aprl var a dauinn sem bari a dyrum hans, og Cervanters var lagur grf sen enginn veit lengur hvar er. En allir ekkja riddarann gamla, sem enn mundar lensu sna gegn llu v, sem raunhft er og skugga hans ber vi loft, ekki aeins spnskri grund, heldur um gjrvallan heim."

Tenglar

Bkur og myndir um Don Quijote

Don Quixote (sagan ensku)

Riddarinn hvatvsi


Einfrur og langan

vinnukona-student

"a var ekkert sldarbrau a stunda vistir Reykjavk essum rum. Va var hreinlega fari illa me vinnukonurnar. r fengu lgt kaup og slma ahlynningu. eim var rla t. r voru jafnvel seldar nau. ess voru dmi, a r voru ltnar stunda fiskvinnu. Hsbndinn tk af eim kaupi, en greiddi eim aftur vinnukonukaup, sem var mun lgra. etta munu hafa veri leifar af gamla vinnuhjahaldinu til sveita.

g var heppin me vistina. g fkk aldrei fr. g mtti ekki heimskja unnusta minn og hann ekki mig. Ef hann urfti a hafa tal af mr, var hann a standa forstofunni mean. ar rddum vi saman, en ekki lengi, alls ekki lengi. g byrjai a vinna klukkan tta morganna og htti ekki fyrr en um mintti. Frin talai eins lti vi mig og hn gat. Yfirleitt yrti hn ekki mig nema til a segja mr fyrir verkum hrkulegum fyrirlitningartn. Aeins einu sinni sagi hn, a g mtti eiga fr. a var klukkan ellefu a kvldi annars pskadags!

rtt fyrir etta lei mr ekki illa. a var eingngu mur hsbndans a akka. Hn hjlpai mr eftir fngum og reyndi a gera mr vistina brilega. Mr tti vnt um konu. egar g kva a htta 1. ma um vori, tvegai hn mr fiskvinnu hj Kveldlfi, en mjg erfitt var a f slka vinnu essum rum. Frin kvast vera ng me mig, egar g hafi kvei a htta. Lklega hefur hn aeins veri full rvntingar, v a hn hafi haft sj vinnukonur fr hausti til ramta. Hn greiddi mr hrra kaup en hn hafi lofa og ba mig a vera fram. En g var bin a f ng.

fiskur1925
Konur fiskvinnslu um 1925 vi Sklagtu Reykjavk (Wikipedia)

Ekki tk betra vi Kveldlfi. g ekkti varla orsk fr su. En g var djrf og strlt og vildi reyna sem flest. Verkstjrinn hafi spurt mig, hvort g kynni a vaska fisk. g svarai v jtandi af tta vi, a ella fengi g ekki vinnuna. Mr leist ekki blikuna, egar g kom fyrsta morguninn. g hafi ekki haft vit a ba mig annig a g gti stai vi kari. g hafi til dmis enga vaxdkssvuntu, en fkk lnaa einhverja tusku framan mig. g var svo heppin a lenda vi hliina gtri stku, sem leibeindi mr. Hn ht Sigrur Gumundsdttir, og me okkur tkst egar vintta. Og arna vann lka Rannveig orsteinsdttir, sem sar var lgfringur og sat ingi fyrir Framsknarflokkinn. Hn var lgvaxin, en ekki fisja saman - og alltaf kt og fjrug.

Karlmenn ku fiskinum hjlbrum til okkar, en Rannveig var svo hardugleg, a hn var lka ltin gera a stundum. g var eins og lfur t r hl fyrstu dagana. En Sigrur kenndi mr handtkin, og brtt lri g au. Veri var a vaska haran togarafisk. Verkstjrinn hafi banna okkur a leggja hann bleyti. g tlai a sjlfsgu a fara eftir fyrirmlum hans. En Sigrur avarai mig og sagi, a r gtu etta ekki og fru ekki eftir v. g var lka egar bin a f stengi handleggina. g htti v a hla og fr a eins og hinar stlkurnar.

En g hafi dlti samviskubit t af essu. g ttaist, a vi gerum fiskinn verminni erlendum markai en tlast var til. Vi stlkurnar urum a keppast vi, v a vi vskuum kvisvinnu. Greiddar voru 2.10 fyrir hundrai af orskinum en 1.10 fyrir hundrai af smfiski. g ni ekki miklum hraa fyrstu, og kaupi mitt var v lgra en hinna stlknanna. a tti mr srt broti, v a g vildi ekki vera eftirbturr annarra. Viunandi tti a vaska 400 orska dag, og egar fram stti tkst mr a f smileg daglaun. Best gekk mr a vaska labra, en fyrir hann fengum vi 75 aura hundrai. Eina vikuna vaskai g 3500 stykki dag til jafnaar og fkk v yfir 150 kr. en tmakaup var um 41 kr. viku.

Ein stka var langafkastamest. Hn ht Einfrur og vaskai um 1200 fiska dag. Af essum skum maut hn srstakrar hylli hsbnda sinna. Henni leyfist sitthva, sem vi hinar hefum fengi bgt fyrir. Stundum komu synir Thors Jensen heimskn. Einn eirra hafi ann si a heilsa aldrei flkinu. lafur Thors kom stku sinnum, en hann heilsai alltaf og gaf sig tal vi flki - enda strbrotinn persnuleiki og allegur besta mta eins og allir vita. v var hins vegar ekki a heilsa um ennan brur hans.

Dag nokkurn kemur hann, klddur ljsum sumarftum og spnskir gestir fylgd me honum. Hann gengur um og snir eim frystihsi. a tti vst hi fullkomnasta dag, tt abnaur starfsflks vri fyrir nean allar hellur. Hann kemur til Einfrar, stansar fyrir aftan hana og snir gestunum, hva hn er dugleg. Hn heldur fram vinnu sinni fullri fer, eins og hn hafi ekki ori hans vr. Allt einu slengir hn grarstrri lngu beint baki honum, ar sem hann bograr yfir krfunni. "Hvernig skpunum tti g a vita, a maur vri arna - fyrst ekki var heilsa?" sagi Einfrur."

etta er frsgn bkinni slenskar konur visgur, Helga Marn Nelsdttir (1903-1986) lsir hr kjrum snum Reykjavk sem ung stlka um 1920.


Heilbrigisjnusta, brjstapar og lfsstll

slendingar og Evrpubar sem hr hafa veri bsettir kvei marga mnui eru sjkratryggir. eir njta ahlynningar hj lknum og sjkrahsum ef meti er af heilbrigistarflki a ess urfi. Flk sem hefur veri vinnumarkai og hloti slys ea rkuml vegna mengunar ea slmra astna vinnustum ntur sjkratrygginga og flk sem veiklast af eigin vldum t.d me reykingum og drykkjuskap fr lka jnustu hj sjkrastofnunum.
a er rf flks fyrir heilbrigisjnustu og mat v hvaa rangri hn skilar og mguleikar a veita jnustu sem rur v hverjir f hvaa jnustu. a er mr vitanlega ekki rk slenskri heilbrigisjnustu a veikum manni s vsa fr vegna ess a hann hafi sjlfur me breytni sinni stula a veikindum snum ea me v a vera annig vinnu a hann var tsettur fyrir einhvers konar geislun ea eitrun. Flk sem er limlest ryskingum veitingastum og flk sem er nauga klsettum veitingahsum fr asto heilbrigiskerfi, v er ekki sagt a a veri bara a sna sr til veitingasalans, hann hafi veri a selja v jnustu og beri byrg v sem fer fram snum sta. Ef fjldi flks yri fyrir matareitrun af v a hefi keypt mat einhvers staar tti a flk lka rtt heilbrigisjnustu og brajnustu ef stand vri tali httulegt heilsu ess.

Sjkratryggingar hafa hins vegar ekki greitt nausynlegar fegrunaragerir. Nna nlega kom upp a str hpur kvenna hefur fengi grdda brjstapa og kom ljs a framleiandi silikonfyllinga hafi nota r anna efni en var gavotta og essar fyllingar bi falsaar og gallaar. Hva sem okkur kann a finnast um ann lfsstl og tsku a bta silikoni brjst er ljst a hpur kvenna er hugsanlega brri httu a ba heilsutjn vegna gallara fyllinga.

Stjrnvld hafa brugist vi og bja essum hpi skimun og ef tkoma r eirri skimun snir lekar fyllingar veri r fjarlgar kostna slenska rkisins. a er ekkert elilegt vi a, ekki nema a ekki s gengi lengra, a vri ryggisatrii a bja llum eim konum sem hr eru sjkratryggar upp a essi hugsanlega glluu askotaefni lkama eirra veri fjarlg - alveg n tillits til hvort skimun snir leka ea ekki.

En a sorglegt a lesa nna t.d. hj bloggurum rtna, niurlgjandi og hlfklmna umru um bran heilsuvanda essa hps og er ekki a sj anna en sumir sem tj sig telji a r konur sem ltu setja sig brjstapa hafi me v sjlfkrafa gengi bjrg og t r slensku velferarkerfi og eigi engan rtt a f ahlynningu kerfinu.

Bloggpistlar Jns Magnssonar og Ls rnasonar stua mjg miki. Bir eru eir kafamenn um slensk stjrnml og mis samflagsml og ungaviktarmenn opinberri umru. ess vegna skil g ekki orru eirra, af hverju kallar lknirinn Lur hp kvenna sem hugsanlega br vi heilsuvanda "tttustelpur" og brjst eirra "tttur"? Lur segist vona a heilbrigisrherra fori rkiskassanum fr eirri vitleysu a borga essum agerum. Af hverju segir Lur etta? Hva er a v a rkissjur borgi lknisager sem felur sr a fjarlgja httulega mengandi askotahluti r lkama flks?
Og hvers vegna sr Jn Magnsson akallandi heilsuvandaml sem enginn veit hversu str er sem pjattskap og segir: "Hva svo me r sem hafa flata ea feita rassinn, kartflunefi, appelsnuh og litlu brjstin. Fyrst velferarrherra telur elilegt a borga kostna vegna gallara lta- og fegrunaragera eiga r sem kvea a ola tlit sitt ekkert a f? ... og telur Jn frleitt a bta konunum neitt sem r eiga ekki rtt samkvmt lgum fr seljendum vegna gallarar vru ea jnustu. Jn telur a hr s sjkratryggingakerfi a borga fyrir mistk markaarins gallari sluvru.
g spyr L og Jn hvort eir noti sama kvara etta bra eitrunarml strs hps flks eins og nnur eitrunarml ea heilsuml sem koma t af lfsstl. a taka srefniskta fr lungnasjklingum og neita eim um krabbameinsmefer af v eir ullu veikindum snum me snum lfsstl og segja eim bara a lta reykingafyrirtki borga? Af hverju er rtt um eina ger heilsufarsvanda ennan htt, er a vegna ess a etta er vandi kvenna sem voru me breytni sinni a knast tsku samflagi ar sem karlar ra og ar sem konur eru til snis, kvengerar sem undirgefin valdatkn og eins konar styttur, svo miklar styttur a lkama eirra er sprauta askotaefni sem enur t kvena tknrna stai sem merkja hva er kona og hva er karl.

Hr eru bloggpistar eirra Ls og Jns:

http://www.dv.is/blogg/lydur-arnason/2012/1/10/tuttur/
Lur rnason 10. janar 2011:

TTTUR.
Fegrunaragerir eru mjg tzku og ftt sem ekki m bta. Strar tttur virast eftirsttari en smrri og varir sumra ungmeyja lkjast ori sogsklum ea drullusokkum. Lknar svara essari eftirspurn og haldi flk a einhver lti sr segjast er a sjaldnast svo: Flestir vilja sitt og neiti einn er fari anna. tlits- og zkudrkun samflagsins er gegndarlaus og rur gildismati allt of margra. Bezta ri er a stta sig vi Skaparann og fara reglulega ba, a tryggir ngsamlega vellan. tlit er nefnilega lkt glluu kvoupokunum, endist stutt og leiir til mlaferla vi gu. Vona auvita a allar tttustelpurnar fi bt sinna brjstverkja og hafi vit a hafna annarri fyllingu. Smuleiis vona g a heilbrigisrherra fori rkiskassanum fr essari vitleysu v borgi hann brsann m bast vi holskeflu ltilla typpa.

http://jonmagnusson.blog.is/blog/jonmagnusson/entry/1215933/
Jn Magnsson 8. jan. 2012:
Gutti borgar bilu brjst
Gutti velferarrherra lofar a borga konum sem hafa leka bjstastkkunarpa kostna vi lagfringar eim.
Yfirlsingin um greislur vegna gallara fegrunar- og ltaagera vekur upp msar spurningar.
Hva me mistk vegna rass- og magalagfringar ea tatveringa.
Hva svo me r sem hafa flata ea feita rassinn, kartflunefi, appelsnuh og litlu brjstin. Fyrst velferarrherra telur elilegt a borga kostna vegna gallara lta- og fegrunaragera eiga r sem kvea a ola tlit sitt ekkert a f?

Er ekki rtt a Rki taki byrg llum mistkum markanum og bti neytendum allar gallaar vrur hverju nafni sem nefnast.

Hvar er byrg neytandans vi val vru og jnustu? Hver er byrg seljenda?

Me greislum eins og eim sem velferarrherra lofar, er hann ekki a bta konunum neitt sem r eiga ekki rtt samkvmt lgum fr seljendum vegna gallarar vru ea jnustu. Velferarrherra tlar raun a borga fyrir mistk markaarins gallari sluvru.

verur lka allt lagi a f sr drustu jnustuna v Rki borgar ef eitthva verur a.

egar rkissjur tekur 20 krnur af hverjum hundra sem a eyir a lni fr framtinni er ekkir rtt a skoa hvar setja mrkin greisluttku rkisins. Eiga brjstastkkanir a vera ar forgangsr?

Arir skrifa af miklu meira innsi og visku um etta ml og vil g ar srstaklega nefna pistil lknisins Vilhjlms Ara Arasonar

http://blog.eyjan.is/vilhjalmurari/2012/01/09/oasaettanleg-ahaetta-fyrir-flestar-konur/
sttanleg htta fyrir flestar konur
9. janar 2011

og pistil lfheiar Ingadttur
http://blogg.smugan.is/alfheidur/2012/01/10/pip-hneysklid-a-islandi/
PIP-hneyskli slandi

g hef ekki skoun hvort einhver yfirlknir a vkja, g ekki a ml ekki ngu vel en a sem g hef lesi og heyrt um essar leku fyllingar bendir til ess a a s eina skynsamlega a bja llum sem fengu essa glluu pa lkama sinn upp a eir su fjarlgir, ekki mia eingngu vi ar sem sst a eir leka.

ra Kristn skrifar gta grein Smuguna, PIP-hneyskli slandi http://blogg.smugan.is/alfheidur/2012/01/10/pip-hneysklid-a-islandi/

Eftirfarandi finnst mr hins vegar afar einkennilegt hj ru Kristnu:
"Umran snst rum ri um hvort rki eigi ekki a bja konum upp a lta fjarlgja slka pa sr a kostnaarlausu. Samt er agerin kvein og framkvmd af lkni einkastofu og flestum tilfellum greitt fyrir hana alfari n akomu rkisins."

g get ekki lesi essi or ruvsi en ra Kristn telji a rk ea litaml fyrir a essi hpur kvenna fi EKKI lgbundna sjkrajnustu slandi a r hafi greitt sjlfar fyrir gallaa vru sem olli eim heilsutjni. a felst essum orum s sn a a skipti mli hvernig heilsuvanda essa hps bar a og hver borgai fyrir a hann yri hvernig jnustu essi hpur eigi a f hj slenska velferarkerfinu.

mbl.is 440 konur me PIP-slikonpa
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Uppreisn fiskiorpinu Wukan Kna

Sagan af v hvernig almenningar eru gerir a einkaeign kommnistarki

Hr slandi taka margir ramenn fagnandi hugmyndum um uppkaup knversks fjrfestingaflags grarlegu landsvi Grmsstum Fjllum og hefur forseti slands, forstisrherra, efnahagsrherra, utanrkisrherra og margir arir tala fyrir slkum landauppkaupum og bori fyrir sig rksemdir eins og velvild til Kna, vntingar um mis konar viskiptasambnd vi Kna og svo a fyrirtlanir knverska fjrfestingaflagsins s a byggja arna golfvelli og lxushtel, hr su atvinnutkifri ferajnustu. a er ekki landnau slandi og mrgum finnst golfvellir og lxushtel vera eftirsknarver fyrirtki strjlblum svum slands. En mrgum, ar meal mr finnst essar hugmyndir grunsamlegar og einkennilegar og virka liur einhverju ru, liur langtmatlun vaxandi strveldis a koma sr fyrir njum slum.

a er hugavert a bera innrs knverskra fjrfestingaflaga slandi vi uppkaup lands og fasteigna vi hva er a gerast sama tma Kna fiskimannasamflgum ar og skoa hva er lkt og hvort flki ar tekst betur upp slandi a hrinda af sr innrsum. a er mistr stjrnssla Kna og gagnrni stjrnvld er ekki liin en a er annig a flestar eirir og uppot og andspyrna sem ar er er einmitt vegna ess a land er teki undir golfvelli og htel og hs.

wukan2

Land Kna er ekki einkaeigu heldur umsjn orpa ea samflaga en essi upptaka landi er eins konar einkaving almenningum/almenningseign en eim sem ur nytjuu landi og hfu lfsafkomu sna af v eru borgaar smnarbtur ea engar btur.

"Illegal land seizuresoften for golf courses, luxury villas and hotelsare seen by many Chinese and foreign experts as the single biggest threat to the Communist Party as it struggles to maintain legitimacy in a society that is becoming increasingly demanding and well-informed, thanks in large measure to the Internet, even as income disparities widen.

Such land disputes account for 65% of "mass incidents"the government's euphemism for large protestsin rural areas, according to Yu Jianrong, a professor and expert on rural issues at the state-run Chinese Academy of Social Sciences. "

wutan1

a sur oft upp einmitt t af v a flk er reki burtu. fiskiorpinu Wukan Suur-Kna ba lka margir og Akureyri . ar er nna uppreisn. a st til a taka allt land sem tilheyrir orpinu Wukan og leggja undir fasteignaverkefni vegum svnabsinsLufeng Fengtian Livestock Products og Country Garden sem er eitt af strstu fasteignafyrirtkjum Kna og er stasett Guangdong og skr Hong Kong. a er eigu fjlskyldu athafnamannsins Yang Guoqiang en dttir hans Yang Huiyuan var 11. rkasti maur Kna ri 2011 skv. Forbes. Var ekki slandsvinurinn Nubo lka eim lista?

orpsbar eru mjg reiir, telja a fari hafi veri bak vi sig og land eirra selt og ar brutust t mtmli og uppreisn. Foringi uppreisnarmanna var handtekinn og drepinn af lgreglu (sem reyndar heldur v fram a hann hafi di r hjartafalli en fir tra v). orpsbar hafa reist gtuvirki og hraki lgreglu og staaryfirvld brott og leita n sjr hj stjrnvldum Peking. Lgregla hefur einangra Wukan, stva ar alla vistaflutninga mat og vatni og fiskimenn geta ekki ri til sjvar. Fjlmilaflk fr ekki a komast arna um. Stjrnvld hafa loka allar nettengingar og frttir frWukan. Frttir aan berast aeins um Kna gengum mkroblogg, svipa kerfi og Twitter. Svo virist sem margir innan Kna hafi sam me og styji mlsta orpsba.

borginni Lufeng sem er nlgt Wukan taka margir undir mlsta orpsba v ar hefur land lka veri teki af flki sem lifir landbnai og a vinga til a samykkja a og borgaar smnarbtur. Hr er ein smsaga af v:

"The Cai family, for example, lived in a two-room stone house a few miles outside Lufeng for four generations, and earned a living from farming 3.3 hecatres of land.Last year, according to family members, property developers backed by the local government forced them to sell the land in exchange for roughly 1,000 yuan ($157) for each of their roughly six family members Cai family members said they resisted at first, but relented after a string of violent threats from the developer. Across the street from their home today, two or three dozen large pink houses with tiled roofs are under construction, surrounded by lush gardens and palm trees. Statues of copper horses stand outside the new complex's gates.The Cai family and others in Lufeng said they supported Wukan residents, but didn't believe they would be able to hold out for long against the town's heavily armed security forces. They have guns," said the Cai family's matriarch, pumping her fists as she spoke. "We have nothing."

N standa yfir virur milli stjrnvalda Guangdong og uppreisnarmanna Wukan. etta er tali alvarlegast uppot og eirir Kna r. orpi er einangrar, uppreisnarmenn hafa reist gtuvirki og stjrnvld einangra orpi. eirirnar breiast t, r hafa blossa upp orpinu Haimen t af mengun af kolakyntu ijuveri. ar tku um 20 sund tt eirum gr. Guangdong er eitt mikilvgasta tflutnings- og inaarsvi Kna.

Heimildir eru essar greinar Wall Street Journal
og twitterhttp://twitter.com/#!/bspegele

Myndir:
Villagers hold placards chanting slogans as they march around their village during a protest in Wukan village, in China's Guangdong province on Thursday.http://www.msnbc.msn.com/id/45706482

Svo virist sem nna s va mikil lga og tekist s um essa ger af hina kommnski nfrjlshyggju me tilheyrandi samjppun aus til frra (Guangdong model) og annars konar nlgun, samflagsendurbta t.d. Chongqing model

Inside Wukan: the Chinese village that fought back

http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/8954315/Inside-Wukan-the-Chinese-village-that-fought-back.html

Nna hafa orpsbar Wukan sami vi yfirvld. Hr er frtt fr CNN 21. des:


Sagan af sgeiri innema rin 1668 til 1673

Snedker_i_arbejde2
Hr er frsgn af innmi slensks pilts sautjndu ld, hann ht sgeir Sigursson og var 18 ra egar hann sigldi t til Kaupmannahafnar ri 1668 og var ar snikkaranmi en svo kallaist trsmi og v nmi lauk hann 1673. Grpum niur sgunni egar sgeir er kominn til Kaupmannahafnar og hefur nmi:

ann 2. Januarii fkk g hsbndaskipti. Kom g til a lra snikkarahandverk, fyrir tilhlutan essa kaupmanns, eptir minni bn, v eg hafi lyst ar til. essi snikkari ht Hans Hildebrand, en konan Margreta Byonings. Voru lesnar fyrir mr lfsreglur, hversu g skyldi halda mig mnum lrirum, sem var fyrst:

g skyldi lra hlft fjra r, og gefa ar til 20 dali sltta; g skyldi gera allt a, sem minn hsbndi, ea mn matmir, befalai mr; g skyldi enga ntt vera t af eirra hsi, annars skyldi s tmi engu reiknaur vera, sem g hefi anga til veri; g skyldi ekki mega ganga t af hsinu, hvorki um sunnudaga n rmhelga utan leyfis; g skyldi ekkert kaup f a hlft fjra r, eur kli, utan matinn alleina; g skyldi ekki ganga sng fyr en mr vri skipa, en skyldi fara ftur, klukkan vri 4 (2 stundum fyrir mijan morgun), me eim rum fleirum pstum, sem varla nenni skrifa. etta mundu ykja hr lg voru landi vi vinnuflk sitt.

Fotothek_df_tg_0008490_Stndebuch_^_Stand_^_Handwerk_^_Beruf_^_Zimmermann2
essum skilmlum var eg llum a jta, og ar til lofai sak Klomann a standa til rtta, ef g hlypist um, sem hans handskript tvsar, og hj mr liggur. San tk mitt nauarok a vaxa dag fr degi. g hugsai opt til foreldra minna, mig lti stoai. Eg fkk hgg og slg upp hvern dag, stundum af mnum tilverknai, en stundum fyrir litla eur enga sk. Mat og drykk ttist g ekki hafa meir, en g urfti, en erfii og ill or ng, lt ei miki mr festa, v eg enkti a hefna, eg hefi tlrt, en str raun var mr a v, a g mtti ekki sl, egar g var sleginn, og geri eg a meir fyrir saks Klomanns or og hans konu, en mitt stuglyndi, v au bu mig a skyldi la a me olinmi; ar me sendi mr s ehrugfuga kvinna mat laun, og lt segja mr, a g skyldi koma til sn, eg kmist t, hva g forsmai.

Anno 1670 var g httulega krankur af kldu, svo a eg hlt mig deyja, hvar af g gladdist, v hefu mnar eymdarstundir enda fengi, en drottinn vildi ei hafa a svo.g fraus ara stundina, svo g skalf upp og niur, g sti kringum kakalninn, en ara stundina svitnai g; eg gengi t strtinu einni skyrtunni, rann vatn ofan eptir andlitinu. , hva undarlegur krankleiki er etta! a veit gerst s reynir. ennan banvna krankleika hafi g heilar 14 vikur. En hva eg hlaut a la eim tma, er gui kunnugast, v eg lagi mig fyrir, var eg sleginn ftur aptur. g tti enga vini ea nunga, sem g kunni a klaga mna ney fyrir. a fleira, sem g lei eim lrirum, sem g var hj eim milda jn, nenni eg ekki um a skrifa, en a hans konu hrrir, var hn llu v, hn gat, mr mti, tillgum og eggingum, v g vildi ei vel parere (hlnast) henni, hann var ei vi.
Fotothek_df_tg_0008599_Stndebuch_^_Beruf_^_Handwerk_^_Tischler2
Anno 1671 ann 1. Martii lagist essi minn lrimeistari krankur, hvar vi g gladdi mig, a hann mundi deyja. Skipai hann mr a sma sng fyrir einn herramann, og skyldi g saga stlpana me eim rum dreng, sem mr var samta hj honum og ht P tur, hva vi og gerum, og vi vorum a saga, duttum vi ofan af hefilbekknum og brotnai sundur sngin. etta rusk heyri hann, anga sem hann l. Var eg kallaur fyrir hann. Spuri hann mig a, hva a gengi, en g sagi, sngin hefi brotna sundur. Hann sr , a nr sem hann kmist ftur aptur, skyldi hann brjta svo okkur beinin, sem vi hefum broti sngina.

Eptir a bum vi af hjarta, a gu lti hann ekki komast ftur, hva og skei, a hann d ann 5. Martii. Hafi g veri hj honum hlft rija r, en tti eptir eitt. Var g svo sem sloppinn r fjtrum, v g hafi ekki neitt a ttast. Hn var a la og umbera, hvort g erfiai henni ea mr, og launai g henni aptur a, sem hn hafi mr ur gert. Sex vikum sar giptist hn aptur rum snikkara, sem ht Hans Jrgen Bakar, hzkur, ttaur r Scopinlandi. Hann var mr gur meistari. Hann gaf mr mitt lribrf.

Fotothek_df_tg_0008600_Stndebuch_^_Handwerk_^_Beruf_^_Zimmerei_^_Zimmerer_^_Tischler2
Anno 1672 fkk eg brf fr slandi, fr mur minni, a fair minn vri afgenginn (dinn), hva mr var ltil glei a heyra. enkti g a koma aldrei til slands meir. Anno 1673 var g skrifaur laus r mnum lrirum, og metk g mitt lribrf. Anno 1673, ann 13. Apr (ilis) sr g mig stallbrralag vi einn danskan snikkarasvein, sem ht Matthas. Tkum okkur svo far hj einum skipherra a Dantzig Polen (Danzig var frrki tengslum vi Plland) essi skipherra ht Hans Fox, danskur a tt og bj Kaupmannahfn.

1673 ann 28. Apr. gengum vr til segls fr Kaupmannahfn, hfum aan gan vind og komum 30. Apr. til Dantzig. ar fkk eg meistara, sem ht Jacob Ef f e r t. Hj honum var g 3 vikur, og fll sltt me okkur, v a g flaugst vi hann, g skyldi hafa haft mna peninga, og fkk svo me harri hendi. Sar fkk g annan meistara, sem ht Ptur Kleinsorg. Hj honum var eg 6 vikur og fll mr vel. San kunni minn stallbrir ekki a forlikast vi sinn meistara. Reistum vi svo bir burt og upp Polen til eins staar, sem heitir Stolps 7 mlur fr Dantzig. aan reistum vi a hfustanum Polen, ar sem kngurinn er sjlfur. ar var g einu brullaupi, sem mr bar margt fs fyrir augu, bi httalag og hegan flksins. essum sta s eg fyrst, a sagirnar suu sjlfar svo ykkt og unnt, sem maur vildi hafa. ar vorum vi 3 vikur, en hfum engan hsbnda.
Landauer_I_142_r-klippt
Heimild:

Ferasaga Asgeirs snikkara Sigurssonar fr 17. ld. Blanda, 15-18. Hefti (01.01.1932) http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000504803
Myndir eru r Wikipedia Commons, myndir af snikkurum sama tma og sgeir var snikkaranminu.

shsasak. Var hann ekki erlendur fjrfestir?

Hvernig berst verkekking milli landa? Eru a knversk ljskld me fullar hendur fjr og knversk fjrfestingaflag sem hr vilja kaupa upp land sem eru vonarljs slendinga eftir Hruni? urfum vi erlenda fjrfestingu vegna a me henn berist verkekking og vermtaskpun inn slenskt samflag? Rherrann rni Pll og margir arir slenskir ramenn endurtaka sfellu a vi urfum erlenda fjrfestingu, me henni komi httulaus uppbygging vegna ess a fjrfestir htti eigi f, etta s miklu sniugra en f f a lni - og me henni komi verkekking.

helsta jmlatti landsins, Silfri Egils sasta laugardag talai rni Pll efnahagsrherra af sannfringakrafti um uppbyggingu fiskveia slendinga fyrir meira en ld og nefndi a sem dmi um hve vel erlendir fjrfestar reyndust okkur. Vi hva rni Pll? Hvaa slandssgu er hann a segja? Hverjir voru essir erlendu fjrfestar sem reyndust svona undravel?

Varla getur hann veri a tala um mesta arrninga slandssgunnar sem alveg til rsins 2008 sem var hvalfangarinn Slbakka nundarfiri sem framdi arrni rin 1889-1901. Fjrmlastarfsemi var str og mannfrek atvinnugrein slandi fyrir Hrun og veittu mrgum atvinnu en rin sem hvalveiistin starfai var hn strsta atvinnufyrirtki slandi, ar strfuu 200 manns. a voru margir vinnu hj Ellefsen og arrninginn Slbakka framdi arrn sitt velvild slenskra ramanna og Hannes Hafstein var vinur hvalfangaranna og lt skutlast me sig milli fjara hvalbtunum alveg eins og forseti lveldisins slands fkk skutl einkaotum trsarvkinga snum utanlandsferum sem slenskur jhfingi og var samt forstisrherra og fleiri ramnnum slenskum iinn fyrir Hrun a hvtvo og blessa slenska fjrglfra og (hugsanlega) erlenda glpastarfsemi.

g veit ekki hvaa verkekking fluttist til slands me arrninu Slbakka, eflaust hafa margir ori srfringar hvalskuri en hvaa gildi hafi a fyrir slenskt atvinnulf egar bi var a ryksuga upp hvali stru svi vi slandsstrendur?g kann hvalfangaranum og erlenda fjrfestinum Hans Ellefsen engar akkir fyrir athafnalf sitt og afturkallanleg hervirki slenskri nttru.

fram um hvernig verkekking berst til landsins. Me erlendum lnum fr Alja gjaldeyrissjnum var fjrmgnu lokasmi hrunhsinu Hrpu svo a stari ekki okkur gluggalaust eins og augnstungi skrmsli hjarta borgarinnar, heldur lsti upp framt okkar. Rki og borg dldu f, dldu lnsf a byggja hina slensku versali og til verksins flaug mikill hpur srfringa fr Kna v hrlendis var ekki til kunntta til svona vandaverka.

Hvaa gagn hfum vi af verkekkingu hinna innfluttu knverskra glersmia og gleruppsetningaflks sem smai forlta glugga og setti upp einkennishsi slenska efnahagshrunsins og reyndar efnahagshruni alls heimsins, Hrpunni? Vissulega eru essir gluggar fagrir og miki glerlistaverk og t um nna vetrarskammdegi slands ljma dauft ljs sem samt lsa ekki neitt upp umhverfinu. Og glersmiirnir eru horfnir braut og engin ummerki um nema jrni umgjr fagurra glugga, jrni raua sem er byrja a ryga og rytaumar sem g veit ekki hvort eru - hs sem er grta ea hs sem er a bla. g held ekki a nein verkekking hafi borist me eim flokkum sem ar strfuu og hn hefi veri einhver hefi hn ekki nst okkur vel vi au vifangsefni sem vi stndum frammi fyrir nna slandi.

Er lklegt a fleiri skrauthsi eins og Harpa veri bygg br slandi? Og vi ttum allan heimsins au, myndum vi vilja fleiri svona hs? urfum vi fleiri svona hs?

En fram me sguna um hvernig verkekking barst til slands eim tma fyrir einni ld sem rni Pll dsamar sem tma erlendra fjrfesta sem byggt hafi upp fiskveiar og fiskvinnslu slandi. Vissulega er a svo a s sem hefur reynt eitthva og s eitthva sem er leyst betri htt hefur mguleika a segja hverju a breyta og hvers vegna og hvernig. a er a sem gerist verkmenntun og a er a sem gerist egar flk sr hvernig arir leysa hlutina. eim tmum egar flk hafi litla sem enga mguleika til a ferast og litla sem enga mguleika til a frast nema um a sem var nrumhverfi eirra var eina skynsamlega leiin a gera hlutina eins og eldri kynsl hafi gert og endurbta smn saman me hugkvmni og eim efnivi sem flk hafi og t af eirri rf sem var umhverfinu. annig ruust verkfri og verkaferir gegnum aldirnar og pssuu vi umhverfi.

En sum tkni og vinnulag sem okkur finnst einfld dag barst ekki milli landa og samflaga bara vegna ess a flk vissi ekki af henni. Einn maur sem ferast milli menningarheima og samflaga getur vel flutt me sr verkekkingu og s ekking kemur a mestu gagni ef hn passar inn samflagi. a arf ekki grarlega rikan aujfur me form um golfvelli og 5 stjrnu htel til a flytja verkekkingu inn samflag. Kannski arf bara einn slending sem hefur flosna upp hr slandi og flust r landi, slending sem sr a hlutirnir eru gerir ruvsi og vegna ess a hann ekkir sitt samflag veit hann hvaa ingu a hefur a upplsa og kenna lndum snum hva a gera.

Hr er saga um einn slkan slending. a er sak Jnsson. Hann var seinna kallaur shsasak. Hann fr til Amerku 1888 og hann var ekkert ungur , hann var 45 ra. En hann var athugull og hann s nja verktkni nja heiminum, tkni vi shs, verktkni sem hann vissi a myndi breyta miklu slandi. Og hann reyndi eins og hann gat a sannfra flki gamla landinu, hann skrifai heimahagana, hann skrifai Tryggva Gunnarssyni sem var forstjri Grnuflagsins. Engin svr. Tryggvi Gunnarsson verur svo bankastjri slandsbanka. sak Jnsson skrifar honum aftur. Engin svr.

sak Jnsson skrifar konusem hann ekkti Reykjavk ljsmur sem ht orbjrg Sveinsdttir og biur hana a tala vi Tryggva og spyrja hann hvort hann hafi ekki fengi brfin. Loksins druslast Tryggvi Gunnarsson mli, biur um a f tvo menn fr Amerku til slands a byggja shs. sak fer me rum manni aftur til slands og Tryggvi kemur af Fjllum, segist ekki hafa tt von eim en er byrjaur a bardsa eitthva mlinu, binn a ra flk svona smi og segist ekki geta ri nema annan eirra og sak vegna ess a etta s hans hugmynd. a er afar einkennilega bksuleg akoma Tryggva Gunnarssonar a essu mli. Spurning hvort akoma hans a bankamlum var eins htta. En Reykjavk er srstk gata skr eftir honum, Tryggvagata og minning hans lifir sem frumkvuls bankaheiminum.

g veit ekki stuna fyrir v a gn rkir sgubkum og sgugreiningu ramanna um vfrult og rragott aluflk sem skapar mikil vermti me v a mila verkmenningu og innleia nja tkni eins ogsak Jnsson geri sinni t. ekkir jafnaarforinginn og rherrann rni Pll ekki til verka saks Jnssonar? Heldur rni Pll a erlendir athafnamenn sem fluttust til slands eins og Otto Wathne hafi komi hinga me alla verkmenningu sem byggi upp Seyisfjr og galdra hinga sld torfur.

Veit rni Pll ekki af v a Alingi synjai saki Jnssyni tvgang um styrk til a ferast sland og kenna flki a byggja shs? Eftir synjunfr hann til starfa hj erfingjum Ottos Wathne og byggi fyrir strt shs Akureyri. Frumkvlinum saki Jnssyni er enginn smi sndur slandi sinni t og framlag hans er eigna rum atvinnusgu sem skrifu er um og fyrir sem hfu vld og eignir.

a eru sundir af frumkvlum eins og honum slandi dag og hluti eirra hefur fli sland en ekkir samflagi hrna og arfir ess og er lka a sj umheiminn og ruvsi tkni, ruvsi verkekkingu. Ef a flk flytur aftur til slands og inn samflagi og athafnalf hrna sna reynslu og sna sn mun a gagnast slensku samflagi betur en fimm stjrnuhtel fjllum. eim samflgum ar sem margir nbar eru flytja eir me sr menningu og verktkni fr heimahgum og auga a samflag sem eir eru . a er lklegt a innan skamms sjum vi a nir slendingar sem hinga hafa komi r annarri menningu breyta og bta vi menningu og verkekkingu sem hr er fyrir. au hafa egar gert a en a eru smu fl samflaginu sem egja um og myrkva eirra framlag eins og au fl sem egja um og myrkva framlag saks Jnssonar slenskri verkekkingu og gylla fyrir okkur astur sem eru lklegar til a gera slendinga sem hr ba nna a valdalausum rlum eigin landi. a er sorglegra en trum taki a jafnaarmenn og foringar eirra eins og nverandi efnahagsrherra skuli vera talsmenn eirra sem kaupa upp vld yfir landi og lfsafkomu manna me papprsrksnum sem kallast peningar sem hafa ekkert gildi sjlfu sr nema af v vi hldum a au hafi gildi.

Vi skulum meta framlag manna eins og saks Jnssonar og vi skulum lka byggja upp samflag sem hlir a verkmenningu sem berst a nean til og fram til eirra sem n eru langt niri, beygir ea liggjandi eftir holskeflu fjrmlahruns og hjlpar eim vi a standa ftur . Vi skulum ekki skjast eftir menningu og samflagi sem gerir marga a rlum en fa og fjarlga menn rkari og valdameiri.

Hr er sagan heild af saki Jnssyni, honum sem kallaur var shsasak:

sak Jnsson sem var fddur og uppalinn Austurlandi, en flutti til Amerku sumari 1888. Var hann fddur Rima Mjafiri eystra ri l842. Hann byrjai sjrra 17 ra og starfai a eim meira og minna hverju ri, anga til hann fr til Amerku en var hann 45 ra. Hann ekkti v vel hvernig beituskorturinn hamlai gengi fiskveianna og au vandri, sem a skapai oft, a geta ekki geymt sld nokkra daga, ef ess urfti me, og standa uppi beitulaus, ef sld fkkst ekki daglega. bklingi, sem sak gaf t Akureyri 1901 g nefnir shs og beitugeymsla, fullyrir hann a fra v a vorin a vert hfst og ar til haustin, a htta var vegna beituleysis hefi helmingur tmans oft fari til einskis vegna beituskorts. sak telur, a beituskorturinn hafi veri orsk ess a hann flutti til Amerku og smu sgu hafi margir Austfiringar, er vestur flutt haft a segja.

egar sak kom til Nja-slands, var hagur gamla landsins honum v ofarlega huga og hva v mtti helzt a gagni vera af v, er hann s og kynntist ar vestra. Af eim tkninjungum, sem hann kynntist vestra, hefir a greinilega vaki mesta athygli hans, hvernig sinn var ar notaur til matvlageymslu. Um a segir hann ur nefndum bklingi snum: ,,egar g s fyrsta shsi West Selkirk og gaddfrosinn hvtfisk, er vi keyptum t af v sterkasta jlhitanum Canada, datt mr strax hug: arna er ri til a geyma beituna heima slandi.

En sak lt ekki ar vi sitja. Hann skrifai frndum snum og vinum Austfjrum um mli, en fkk engin vibrg. egar hann var orinn rkula vonar um, a Austfiringar vildu sinna hugmyndum snum, skrifai hann Tryggva Gunnarssyni, sem var kaupstjri Grnuflagsins. En ekki fkk hann heldur svar r eirri tt og lei n og bei. egar Tryggvi var orinn bankastjri Landsbankans, sendi sak honum langa og tarlega skrslu um mli, en allt fr smu lei og ur. Greip hann til ess rs a skrifa orbjrgu Sveinsdttur, ljsmur Reykjavk, en brir hennar, Jn Sveinsson fr Elliavatni, hafi veri flagi saks tger fyrir austan og fluttist me honum vestur um haf ri 1888. Ba sak orbjrgu a tala vi Tryggva, grennslast eftir v, hvort hann hefi fengi brf hans og skra fyrir honum mlavxtu. Hva orbjrgu og Tryggva hefir fari milli er kunnugt, en nokkru sar ba hann Sigurs skld Jhannesson, er var lei vestur um haf, a tvega sr tvo menn a vestan, til ess a koma upp shsi Reykjavk. Var a bundi fastmlum, a sak tkist fer hendur til slands og jafnframt ri hann Jhannes Gumundsson Nordal. Komu eir til Seyisfjarar september 1894 og hldu svo aan til Reykjavkur.

egar anga kom, gengu eir egar fund Tryggva, sem tk eim vel, en sagist alls ekki hafa bizt vi, a nokkur kmi. Greindi hann eim fr, a bi vri a kaupa efni i hsi og semja um smi ess vi menn Reykjavk. Hann taldi sr v ekki frt a ra nema annan eirra og taldi elilegt, a sak gengi fyrir, ar sem hann hefi fyrstur manna haft or essu. a var r, a Jhannes var kyrr Reykjavk, en sak fr austur til frnda sinna og vina Austfjrum, til a vinna a shsbyggingum ar.

Mean eir sak og Jhannes voru lei til landsins, var haldinn fundur verzlunarmannaflaginu Reykjavk, og flutti Tryggvi Gunnarsson ar erindi um nausyn ess a koma upp klakageymsluhsi hfustanum, sem vri svo strt og fullkomi, a a gti s gufuskipum, er flytja vildu svarinn fisk milli landa, fyrir is og jafnframt geymt kjt og beitu.

sflagi vi Faxafla var stofna 5. nv. 1894, og var Tryggvi Gunnarsson kosinn fyrsti formaur ess. egar stofnfundurinn var haldinn, var shsi nstum v fullbi, en a tk til starfa fyrri hluta rs 1895, og var fyrsta sldin r hsinu afgreidd um mnaamtin ma og jn.

a kom fljtt ljs, a shsi hafi mikla ingu fyrir tveginn hfustanum, auk ess sem a geymdi og seldi margvsleg matvli. Stjrnai Jhannes Nordal v lengst af au 40 r, sem a var eigu sflagsins. a komst sar eigu starfsmanna ess, en var jafna vi jru ri 1945.

Eins og ur er sagt, hlt sak Jnsson austur tthagana eftir stutta dvl Reykjavk. Fr hann vestur og norur um land og kynnti hugmyndir snar Saurkrki og Akureyri, "en enginn vildi neitt um a heyra.egar hann kom austur var honum vel teki, og hfu margir huga hugmyndum hans. Hldu nokkrir tvegsbndur Seyisfiri fund me sr a Dvergasteini, og var ar kvei a koma upp shsi Brimnesi. egar eftir fundinn var byrja a gera tjrn Brimnesi me stku fyrir augum.

Mean sak var suurferinni ltu furbrur hans, Konr kaupmaur og Vilhjlmur hreppstjri Hjlmarssynir Brekku Mjafiri gera tft ar sem eir hugu a veita vatni og taka san s.

Snemma nsta vor byrjuu eir a reisa shs, og var v loki 16. ma. Var a fyrsta shsi, er tk til starfa austanlands. Nokkru sar var fullloki vi hsi Brimnesi. Um mijan jl kom svo sld inn Reyarfjr, og var hn flutt til frystingar shsunum Mjafiri og Seyisfiri.

shsmlin og Austri. Fyrsti maurinn, sem sak Jnsson hafi tal egar hann kom til Seyisfjarar, var Skapti Jsepsson, ritstjri Austra. Hann gerist strax tull talsmaur shsmlsins og kynnti a blai snu.

Austra 19. nvember 1894 er skemmtileg og frleg lsing v, hvernig essi shs voru bygg og hvernig kuldinn var framleiddur. Lsing Austa er annig:

Lesendum Austra mun ykja gaman og frleikur leikur a f, tt ekki s nema litla hugmynd um, hvernig s er notaur sumrum ea hitu til ess a geyma fisk og kjt skemmt. Skal v fari hr um a fum orum, mest eftir frsgn saks sjlfs.

Vesturheimi eru bygg til ess 2 hs, shs og frosths, hvort hj ru. shsi er snum safna og hann ar geymdur. ER til essa hafur vatnas, og er hann sagaur af m ea vtnum hfilega strum stykkjum, ferhyrndum og honum a v bnu hlai upp hsinu sem rmlegast. Til ess a varna v a sinn brni a miklum mun i sumarhitunum arf a vera utan me honum hsinu og ofan honum hey, hlmur ea eitthva esskonar. shsi er vanda og kostar ekki miki.

Aakostnaurinn vi slkt fyrirtki sem etta er frosthsi. Vesturheimsmenn byggja a slttu, sem hvert anna timburhs; er hf tvfld grind i veggjunum og veggurinn um 1012 umlungar ykkt. Glf og lopt. e fyllt me sagi. Er tilgangurinn me essu s, a hsi veri tt ea sglaust, og heita lopti ti fyrir geti verka sem minnst lopti inni hsinu, ar sem geyma fiskinn ea kjti. Frosthsi er eptir strinni ilja sundur fleiri ea frri klefa, og verur a, er skilur klefana, a vera tvfalt, me sagi milli iljanna. Innan veggjunum hverjum klefa eru negldir jrnykkukassar, litlu ykkri a ofan en nean, ea 4 umlungar, opnir a ofan og n upp r loptinu. Nean kssunum eru smop og rennur undir, er ganga t r kssunum, taka r vi vatninu sem rennur r kssunum, en htt er vatni haft rennunum, v af v leggur og kulda. Engir gluggar eru hsinu; er haft ljs, er um er gengi, og fr dyrunum arf a ganga mjg vandlega, hur a falla sem bezt stafi og vera tvfld.

Allir sem ekkja nokku til efnafri, vita, a egar salti er blanda til rijunga saman vi snj ea mulinn s, og etta hvorttveggja rennur saman, framleiist 18 stiga kuldi, mia 1 Selsus hitamli. etta nttrulgml er n nota hr.

Vilji menn leia fram frost frosthsinu, er tekinn s r hsinu, hann mulinn, og kassarnir fylltir me honum eptir a nokkru af salti hefir blanda saman vi, og er saltmagni lti fara eptir v, hve miki frost a leia fram, v minna salt v minna frost. a sem a lta frjsa og geyma skemmt, er n lti inn klefann og er v jafnaarlega hlai saman glfinu ea lti hyllur. Eptir v sem lkkar kssunum, er btt vi is- og saltblending ofan uppi loptinu yfir klefanum, en a sem ina hefir, rennur burtur eptir rennunum.

Reglulegar gullkistur fyrir tvegsbndur og fiskimenn

Bygging essara hsa rur aldahvrfum sgunni um vinnslu sjvarafura. Um hausti 1895 skrifai Axel V Tulinius, sslumaur Eskifiri skrslu sem birtist safold um shsstarfsemina eystra og fer ar svofelldum orum um shsbyggingarnar: "a eru ekki frri en 8 shs og frystihs, mist upp komin ea smum Austfjrum fr v fyrrahaust, allt fyrir forgngu og eptir fyrirsgn Isaks Jnssonar, er anga kom fyrra fr Amerku.(Winnipeg).

Fyrsta hsi var byggt fyrra vestur Mjafiri, og anna vor Brimnesi vi Seyisfjr; hi rija og fjra haust smuleiis vi Seyisfjr; h Wathne Bareyri og hitt rarinsstaaeyrum ennfremur eitt (hi 5.) Vopnafiri, eitt (hi 6.) Norfiri og eitt (hi 7.) F- skrsfiri; loks stendur til a hann byggi hi 8. Eskifiri. etta vanalega fjr njum framfarafyrirtkjum hjer landi er v a akka, a au 2 shsin, sem komin voru i gagn fyrir sumar- vertina eystra, hafa reynst reglulegar gullkistur fyrir tvegsbndur ar og fiskimenn."

sak Jnsson byggi ishs og leibeindi me byggingu shsum va Austur- og Norurlandi nstu r og gekk stundum undir nafninu shsasak. Hann var fulltri ns tma og brautryjandi merkilegra framfara og flutti lf og ri inn i daufan og rngan tma. Enginn vafi er vi, a hugi hans og dugnaur hratt af sta eim framfrum og framkvmdum, sem uru essu svii nstu rin. Verur hans v lengi minnzt sem eins af brautryjendum atvinnuuppbyggingarinnar hr landi um sustu aldamt. Ekki hfu allir skilning starfi saks Jnssonar. Hann stti um 500 krna styrk tv r til Alingis ri 1897, til a ferast um og leibeina mnnum vi shsbygg-ingar og frystingu, en fkk neitun. Rist hann til starfa hj erfingjum Ottos Wathne og byggi fyrir strt shs Akureyri og stri v 6 r. ri 1905 fr hann a ba nglabakka orgeirsfiri. ar drukknai hann rmlega ri sar, 4. jl 1906.

rtt fyrir erfitt rferi og rngan efnahag essum rum, var rist shsbyggingar vsvegar um landi. Vi Faxafla voru bygg nokkur hs nstu r og eins hr Vestfjrum. ri 1903 voru alls 40 shs landinu, aallega tlu til ess a frysta og geyma sld til beitu. Fjlgai eim rt nstu rum og uru jafnframt strri og fullkomnari og hleyptu nju bli sjvartveg landsmanna.

Sagan um sak Jnsson er tekin beint upp r grein
Hfundur Jn Pl Halldrsson,

Titill: Beitugeymsla og upphaf shsa slandi,

gir, 4. Tlubla (01.04.1983), Blasa 170

http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4882761

Myndir af shsum:

http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Icehouses


Vitni a Hruni

gr fr g Hrpu fyrsta sinn. ar var Aljagjaldeyrissjurinn me rstefnu, rstefnuna Iceland's Recovery. g fr vegna ess a g vildi hlusta Krugman og fleiri gta frimenn tj sig um slenskan veruleika og g fr sem andfsmaur, andfi gegn kasnkaptalisma og eim hkjum sem hann styst vi. g fr lka vegna ess a g vil taka tt a afhjpa blekkingu, blekkingu um a allt s upplei slandi og a hafi tekist a n tkum "vandanum" me aferum og hugmyndafri IMF.

Rstefnan ea s hluti hennar sem g sat (eftir hdegi) kom vart. Ekki glrusningar me stplaritum r hagtlum, Ekki heldur varp Steingrms Sigfssonar fjrmlarherra, ar kom ekkert vart nema hva hann fri IMF miklar akkir fyrir veitta asto og hva hann eyddi miklu pri a segja hva honum tti srt a allir krfuhafar og innistueigendur hefu ekki fengi btt upp topp og hva sland tti ekki a vera fordmi v etta ml vri allt svo leiinlegt, menn sem rki ttu a borga skuldir snar. Orra Steingrms var eins og hann hefur tala san hann komst til valda nema hann er kokhraustari nna, stainn fyrir "vi--miju-bjrgunarstarfinu" er kominn tnninn "vi-erum-bin-a-n-tkum--vandanum".

En a kom vart hvernig sumir tluu og orra eirra endurmai varnaaror yfir kerfi sem ekki er lagi, kerfi sem getur sprungi og egar me miklum hvelli. Og var ekki veri a tala um neitt slenskt hrun. annig var Simon Johnson afar hugaverur, hann ttar sig vel stu slands og hefur fylgst vel me hva hr er a gerast og hann ttar sig lka vel stu hagkerfa heimsins dag. a sem hann sagi var grafalvarlegt en hann sagi a me hrfnum hmor annig a au avrunaror sem hann hrpai t salinn voru eins og glettni.

Hann sagi m.a. "Only the Paranoid will survive" eirri merkingu a a s mikilvgt a gera r fyrir eim mguleika a allt fari versta veg (worst case scenario) og hann fr me salinn inn heim samtarmanna heimskreppunni miklu og hvernig flk hefi haldi a kreppan vri bin ur en hn skall enn alvarlegri og hvernig a hefi veri vanmeti eim tma hvernig hagsveiflurnar berast t um kerfi. Bi Simon Johnson og Paul Krugman lstu hyggjum hva gti gerst ef brotlending yri evrulandi og hvaa hrif s brotlending gti haft USA og ar me heimshagkerfi.

a var ekkert minnst Kna essari rstefnu, nema a kom fram a allt benti til a IMF myndi flytja hfustvar snar til Kna fyrr en seinna v sjurinn arf skv. skipulagsskr a vera stasettur ar sem hagkerfi er strst. a hafi ekkert veri rtt velti g fyrir mr hvaa hrif a hefur fyrir knverskt hagkerfi ef USA brotlendir. Grarlegir fjrmunir fr Kna eru bundnir USA og raunar fjrmagna USA stjrnvld sig nna knversku f.

a var hollt a f greiningu utanakomandi slandi og m.a. kom fram hve lti tflutningur fr slandi breytist astur hafi veri tflutningi afar hagstar. a s vegna ess a 2/3 hlutar tflutning su l og fiskur og ar rist tflutt magn ekki af efnahagsastum hrna. essi framleisla er annig a a er ekki hgt a gera eins og sumum rum greinum, framleia meira og meira ef a er hagsttt ver (leyfilegur veiddur fiskur er fast magn og kvtinn rst ekki af v hva fst miki evrum ea dollurum fyrir fiskkli).

a var lka athyglisvert a sj og finna hva hagfringar lesa mismunandi stuna og eru ekki allir sama mli um aferir. Sumir eirra eru mjg arrogant og nefni g ar t.d. Jn Danelsson sem ltur sjlfan sig og r kenningar sem hann boar eins og web 2.0 mdel hagfri (hann notai sjlfur slka samlkingu), nir og ferskir straumar takt vi tmann. En egar g hlusta Jn Danelsson hlusta g rbotahagfring r smiju eirrar hagfri sem aflandseyjan City of London er bygg , hagfri sem smellpassar vi annig samflagsger, passar eins vel eins rstjrnarrkjahagfri passai vi jrnbrslur Sovtsins ur en a kerfi fll saman kringum 1989. g gat ekki merkt anna en Krugman vri verulega ndverum meii og g held a Krugman tti sig miklu betur en Jn Danielsson eim brotalmum sem eru v kerfi sem nna getur hruni og egar og tti sig lka v a bak vi tlur er flk og samflag flks.

a stakk mig verulega hve mikill samanburur var essari rstefnu mli margra rlandi og slandi og lti veri vaka a rland hefi gert mistk en sland gert a rtta, a lta bankana falla og sji bara hvernig fr fyrir rlandi. a er ekki svo, a var ekki mgulegt fyrir sland a gera anna stunni og s sta sem Bretar og jverjar hafa fyrir a vilja hneppa slensku jina skuldafangelsi vegna netbanka er s sama og nna er alls staar fjrmlakerfum heimsins. Eignir nar eru sndarpeningar reikningum en a m fyrir alla muni ekki frttast a a s ekkert bak vi essar tlur, a m ekki niurskrifa tapaar skuldir vegna ess a ltur bkhaldi ekki ngu vel t, er ekki hgt a blekkja lengur.

En margar skuldir heiminum dag eru sndarskuldir, skuldir sem enginn borgunarmaur finnst a nema a me klkindum og bellibrgum s hgt a koma einhverjum annig astu a honum s rngva til a borga essa skuld og allra best virkar blekkingin ef hann virkilega trir sjlfur a hann eigi a borga. a er v miur alltaf auveldast a blekkja og hlekkja sem eru valdalausastir orru og jflagi og sem egar eru hlekkjum. ess vegna taka flug stjrnvld (og valdalaus stjrnvld eins og hin slensku) tt blekkingarleiknum og koma skuldafjtrum almenning.

Vandaml ra val ljst alveg fr eim tmum sem bankarnir fllu slandi. umrtinu eirra daga sogaist f fr tjrum evrulands yfir stai eins og skaland ea alls staar sem peningamenn tldu a eir vru vari og miki frsog var rlandi og vi l hruni. Stjrnvld ar brugu a r a tryggja allar innistur bnkum a fullu og hfu eim tma a traust a a tkst a hemja tfli og raunar streymdi f sem reki var fltta annars staar um skei til rlands. a var alveg ljst llum sem horfu og um a var rtt efnahagsvefsum a fyrr ea sar kmi a rskum skuldadgum.

rar hfu me essari ager keypt sr fri um stundarsakir og hfu til ess traust. Sm slands og str slenskra banka var hins vegar annig a a var engan hgt a blekkja og hugsanlega munum vi sj a afturbliki sgunnar egar lengra lur fr a slenska hruni var essum tma einfaldlega vegna smar landsins sem og ess hvernig a var stasett jarinum. a var hugavert og ntt fyrir mig a einhver erlendu fyrirlesaranna (man ekki hver, minnir Johnson) taldi hrif af gengismunaviskipta (carry trade) sem srstaklega tengdust slandi ofmetin, a hefi gerst allst staar a peningar leituu r hinum gmlu miju Evrpu (skaland) ar sem vextir voru ofurlgir yfir jarana og hann varai vi vntingum rkja varandi evruland, jrkin hldu a me v a komast anga inn fengju au lga vexti en annig yri a ekki, au yru skaland.

Fyrir utan varnaaror Simon Johnson og glgga sn hans hagsveiflu ntmans, myntir og viskipti landa milli fannst mr Gylfi Zoega bera af og lsa vel eirri tilfinningu sem g hef gagnvart v sem gerist og er a gerast slandi. Paul Krugman mltist vel eins og g tti reyndar von en g les oft pistla hans Nytimes.com

egar slensk stjrnvld (j hinn sami Steingrmur og c) reyndu a tjnka vi okkur og f okkur til a kokgleypa Icesave var gjarnan notu orra um a vi vrum brn hengiflugsins. Nna tala slensk stjrnvld (j hinn sami Steingrmur og c) um a nna sum vi upplei og bin a ra vi vandann. En annig var ekki tnninn lok rstefnunnar Hrpu. a er alveg ljst a a er alvarlegt stand efnahagsmlum okkar heimshluta og a getur vel fari kollsteypur og dmnhrif eirra geta ori fyrirsjanlegar og svo strar a okkur rar ekki fyrir v.

etta var tilfinningin sem g fkk eftir essa rstefnu. a getur veri a essi samkoma Hrpu s punktur tmalnu ess stands sem varir nna, punktur milli ess stands sem setti sta hrun slandi og leysti upp a samflag sem hr var og ess stands sem mun vara lengi og setja sta ldur va um lnd, ldur sem hfum ekki astur og tki til a meta nna hvar muni fjara t. En ef a gerist fylgir eim strldum "social disruption", breytingar samflagi sem ekki eru hagfrilegar og a getur veri byltingar og str og breyttar jflagsgerir og allt ar milli. a IMF hafi umdeilanlega fari mjkari hndum um sland er a hefur gert rum lndum er a a endurreisa sams konar hagkerfi og fll saman, hagkerfi sem virkar illa eirri samflags- og framleisluger sem vi stefnum inn .

Ef til vill erum vi vitni. Vitni a v sem Slavoj Žižek kallar fjrbrot kerfis sem er a eya sr sjlfu og vi getum bjartsni okkar vona a vi taki ruvsi kerfi, kerfi almenninganna (commons). En a getur lka fari verri veg.

Slavoj talai um nlega Wall Street mtmlunum me manngerum endurmi (human microphone) og sagi hann :

They tell you we are dreamers. The true dreamers are those who think things can go on indefinitely the way they are. We are not dreamers. We are awakening from a dream which is tuning into a nightmare. We are not destroying anything. We are only witnessing how the system is destroying itself.

Hr er grein me torgvarp Slavoj Wall Street

Or hagfringa egar eir tala til almennings og tala ml sem flk skilur geta veri hrifark. annig er slagor eirrar hreyfingar sem mestar vonir eru bundnar vi dag, hreyfingar sem hfst Wall Street en skir einnig rtur evrpsk mtmli og mtmli mi-austurlndum og breiist um heiminn stt orru hagfringsins Stiglitz, stt grein sem hann skrifai Vanity fair um 1% flki.

Upp risu 99%.


mbl.is Evran hefi ekki bjarga
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband