Skrżtin umsvif Skśla .... og sérbankažjónustan

Ķ mörgum löndum sem sem bóla fjįrmagns hefur sprungiš eins og geršist į Ķslandi žį er slagnum milli alžżšu (99 % fólksins) og fjįrmįlaelķtu (1% fólksins) ekki lokiš viš žaš heldur veršur ķ kjölfariš gķfurleg eignatilfęrsla og žaš myndast įstand hamfarakapķtalisma. Viš į Ķslandi ęttum aš skoša hvaš gerist annars stašar viš svipaš galopiš kapķtalķskt aflandseyjuhagkerfi og einnig aš lęra af hvaš geršist į Ķslandi žegar Björgólfur kom frį Pétursborg meš sitt fé inn ķ ķslenskt bankakerfi og hvaš skamman tķma tók aš setja hér allt į hvolf og breyta samfélaginu, atvinnulķfinu, stjórnmįlalķfinu og fjölmišlum ķ skopparakringlur sem skoppušu ķ kringum hans hagsmuni og sog afar fįrra manna į aušlegš Ķslands. Ķ žessu sogi voru bankarnir eins og hįžrżstiryksugur. Ķ ljósi žessa žį er ešlilegt aš viš spyrjum spurninga um aškomu og umsvif Skśla Mogesens nśna ķ ķslensku athafnalķfi. Hann er skrifašur fyrir félagi, Tķtan en hrein eign žess mun ekki vera nema 35 milljónir en félagiš hefur samt haft mikil umsvif, keypt hér upp eignir. Skśli hefur lķka keypt sig inn ķ MP banka og keypt hśs og jaršir og sitt hvaš smįlegt og stórt. Žaš er engin įstęša til annars en skoša aškomu manna eins og Skśla og rįša ķ hver greišir leiš žeirra og hvort žeir eru aš vinna aš uppkaupum ķ įstandi hamfarakapķtalisma og tryggja hagsmuni fjįrfesta, hugsanlega sķn sjįlfs en hugsanlega lķka annarra sem  eru ekki ķ svišsljósinu en eru    vinir Ķslands eša ślfar ķ saušagęru?

Viš vitum aš erlendir fjįrfestar eins og Endre Rųsjų  og Joe Lewis  http://en.wikipedia.org/wiki/Joe_Lewis_(British_businessman)    hafa tengst MP banka og žaš er fróšlegt aš fara yfir feril žeirra og velta fyrir sér hvort slķkir menn  og fjįrfestingar žeirra eru žaš sem viš viljum į Ķslandi. Viljum viš keppast  viš aš bśa ķ haginn fyrir slķka fjįrfesta, fjįrfesta sem hafa sópaš til sķn fé meš gjaldeyrisbraski eins og Joe Lewis eša fjįrfesta sem hafa veriš ķ vafasömu samkrulli til aš komast yfir orkulindir ķ fjarlęgum löndum eins o og Endre Rosjo. 

Kannski er besta leišin til aš komast yfir eignir į Ķslandi ķ dag aš vera tengdur ķ banka og ekki skašar aš hafa żmis samband til aš fį sérfyrirgreišslu ķ bönkum. Bestu sérfyrirgreišsluna fį žeir sem eiga bankana, žannig var žaš į björgólfatķmanum og žannig viršist žaš vera nśna. Žaš er margt sem bendir til aš Skśli Mogesen hafi fengiš sérstaka fyrirgreišslu ķ  björgólfsbankanaum  fyrir hrun, afar sérstaka.

Ég vil hér benda į pistil Sigrśnar Davķšsdóttur  um sérbankažjónustunaŽ

MP og endursżningin http://www.ruv.is/pistlar/sigrun-davidsdottir/mp-og-endursyningin

Ég lķmi hann hér inn:

MP og endursżningin

20.04.2011

 

Skśli Mogensen fer fyrir hópi fjįrfesta sem eru aš endurfjįrmagna og nį undirtökunum ķ MP banka. Spegillinn kannar višskipti Skśla viš Landsbankann 2003. Oz virtist framsękiš fyrirtęki en draumarnir ręttust ekki. Ķ kjölfariš lį svo skuldaslóš. Margir trśšu į aš fyrirtękiš ętti mikla möguleika, keyptu hlutabréf ķ Oz į grįa markašnum og fóru illa śt śr žvķ. Landsbankinn hafši lįnaš Skśla Mogensen einn milljarš. Af žvķ voru rśmlega 400 milljónir afskrifašar, samkvęmt gögnum sem Spegillinn hefur undir höndum.

                                         ***

Margt af žvķ sem geršist ķ ķslensku višskiptalķfi į 10. įratugnum varš eins og ašalęfing fyrir uppsveifluna og hruniš įratuginn į eftir. Žaš var mikiš kapp og ekki alltaf mikil forsjį. Gullęši greip um sig, žaš var Oz og Ķslensk erfšagreining. Žaš fóru margir flatt į višskiptum meš bréf žeirra į grįa markašnum sem er, eins og nafniš bendir til, ógagnsęr og ętti ašeins aš vera fyrir fagfjįrfesta. En ekki į Ķslandi.

Oz var tęknifyrirtęki og eins og oft er meš slķk fyrirtęki reyndu menn fyrir sér meš hitt og žetta, allt mjög snjallt en višskiptamódeliš gekk ekki upp. Samningur viš Ericsson lofaši góšu en kom of seint, dotkom bólan sprakk.

Žaš sem einkennir oft frumkvöšla ķ tęknigeiranum er grķšarleg einbeiting į višfangsefniš. Öšruvķsi hefst žetta ekki. Žetta er žrotlaus vinna, menn uppskera išulega lķtiš lengi framan af, endalaus barningur og öldungis óvķst hvort žetta verši nokkurn tķma barn ķ brók. Žetta er hin klassķska frumkvöšlasaga. Og oft sagt aš besta leišarljósiš sé vonin um aš skapa gott fyrirtęki, ekki gróšavonin.

Tilfinningin meš Oz er aš žar hafi gróšinn įtt aš vera heldur skjótfengnari. Og athyglin veriš į öšru braski, ekki bara veriš aš byggja upp öflugt fyrirtęki. Lįnasaga Skśla Mogensens hjį Landsbankanum bendir ķ žessa įtt.

Spegillinn hefur undir höndum afskriftayfirliti Landsbankans frį 30. jśnķ 2003. Žar segir aš Skśli hafi gengiš ķ Sérbankažjónustu Landsbankans įriš 2000 ,og tók veruleg lįn ķ bankanum į žvķ įri og setti aš veši hlutabréf sķn ķ Oz og önnur hlutabréf sem hann fjįrfesti ķ. Skuldir Skśla uršu hęstar rśmar 1.000 milljónir króna įriš 2001.’ Hękkušu mešal annars žaš įr vegna gengislękkunar krónunnar.

En hvernig var žessi Sérbankažjónustu Landsbankans?* Žetta var einkabankažjónusta, įtti aš vera fyrir gulltryggša eignamenn og svo mikiš einkamįl aš lįn til žeirra voru ekki afgreidd ķ lįnanefnd bankans. Žaš įtti enginn aš vita um lįnin nema sį sem fór meš mįlin ķ Sérbankažjónustunni og aušvitaš įtti aš velja višskiptavinina vel. Žaš mistókst žó ķ tilfelli Skśla.

Skśli skuldaši persónulega rśman milljarš. Aš veši voru aš mestu óskrįš hlutabréf. Ķ įrslok 2001 yfirtók bankinn um helminginn af hlutabréfunum sem hann  hafši aš veši en žau voru aš hrapa nišur ķ nįnast ekkert. Hlutabréf Skśla ķ Oz voru metin į 2-3 milljarša en fóru nišur ķ lķtiš. Žį stóš enn eftir 500 milljón króna skuld. Žegar kom fram į 2003 afskrifaši bankinn žetta allt. Setti 421 milljón króna til aš męta fyrirsjįanlegu śtlįnatapi ķ žessu mįli og lagši til aš afskrifašar yršu endanlega 400 milljónir króna.

Žetta er sagan śr afskriftaryfirlitinu. Įriš 2004 afskrifaši Landsbankinn svo 45 milljónir į Oz Communications. Žaš lįn var tryggingalausir tékkar.

En hvernig var žį stašan hjį Oz įriš 2000 og 2001 žegar Skśli er aš taka lįn upp į milljarš til hlutabréfakaupa? Hśn var reyndar ekki buršug. Heildartap Oz į fyrsta įrsfjóršungi 2000 nam tępum 100 milljónum sem var rķflegt tap mišaš viš aš tapiš allt įriš 1999 var tępar 70 milljónir króna. Veltan allt įriš 1999 var um 70 milljónir, var 130 milljónir į žessum fyrsta įrsfjóršungi 2000. Žetta eru ekki tölur sem viršast réttlęta lįn śt į bréf į grįa markašnum upp į milljarš. Og žaš er varla rķfandi jįkvętt fyrir fyrirtęki aš forstjórinn sé meš hugann viš eigiš brask.

Sagan sem žarna er sögš er af umsvifamanni sem ętlar ekki aš bķša eftir aš fyrirtękiš sem hann er aš byggja upp skili arši heldur tekur lįn til hlutabréfakaupa. Og žetta er lķka kunnugleg saga um banka sem tekur léleg veš og žarf sķšan aš afskrifa eftir žvķ. Žess mį geta aš ķ breskum bankaheimi og reyndar vķšast į žroskušum mörkušum lķta bankar ekki viš óskrįšum bréfum sem vešum. Bara alls ekki.

Bankinn afskrifar žarna yfir 400 milljónir króna. Į žessum tķma kostušu mešal einbżlishśs 20-24 milljónir svo afskriftin hefši dugaš fyrir 17-20 einbżlishśsum, hķbżli fyrir 80-100 manns. En bankinn fékk reyndar aldrei mikiš af žessum milljarša lįni sķnu til baka. Hér er įhugavert aš hafa ķ huga aš lįnin eru veitt įšur en Björgólfsfešgar koma aš bankanum en afskriftirnar verša eftir aškomu žeirra.

Žaš hefur įšur veriš nefnt aš žaš er leišinlegt aš vera meš stöšuga neikvęšni žegar menn taka til höndunum og byggja eitthvaš upp. Žaš er ekkert śtilokaš aš Skśli hafi lęrt af óförum Oz og óförunum sem Landsbankinn létti af honum. En sagan um endurreisn MP banka į sér kunnuglegar hlišstęšur. Žarna kemur til sögunnar Ķslendingur sem hefur selt fyrirtęki erlendis, žó ekki vitaš hvort žaš eru žeir peningar eša lįn, lķkt og žegar Björgólfur Thor Björgólfsson og fašir hans keyptu Landsbankann. Samkvęmt heimildum Spegilsins žekkjast žeir Skśli og Björgólfur Thor vel frį fornu fari. Svo eru žaš erlendir fjįrfestar sem eru engir fagfjįrfestar ķ bankageiranum. Og fenginn mętur mašur sem stjórnarformašur en sem hefur žó hvorki reynslu af né séržekkingu į bankarekstri. Og menn stefna į 15-20 prósenta aršsemi eigin fjįr sem er bratt ķ umhverfi meš 1-5 prósenta vexti. Žaš er erfitt aš verjast žeirri hugsun aš žetta hljómi allt eins og endurflutningur į gömlu leikriti.

*Žessi lżsing į Sérbankažjónustunni var höfš eftir heimildarmanni sem įšur vann ķ Landsbankanum. Eftir flutning pistilsins fékk Spegillinn žęr upplżsingar frį öšrum fyrrum starfsmanni aš višskiptavinir žjónustunnar hefšu veriš sérvaldir, bestu višskiptavinir bankans meš aš lįgmarki 50 milljónir ķ reišufé ķ eignastżringu. Žeir įttu aš geta fengiš skjóta lįnafyrirgreišslu en meš samžykki lįnanefndar 1 žar sem stjórnendur bankans sįtu. Stjórnendur vissu žvķ hverjir fengu lįn ķ gegnum Sérbankažjónustuna. - Žaš breytir žvķ žó ekki aš ķ tilfelli Skśla Mogensen tókst ekki vel til og mįl hans ollu, samkvęmt heimildum Spegilsins, miklu hugarangri ķ Landsbankanum. 

 

 


mbl.is Stofna nżtt flugfélag
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Įsthildur Cesil Žóršardóttir

Takk fyrir žessar upplysingar Salvör, žaš er įgętt aš rifja upp söguna svona af og til.

Įsthildur Cesil Žóršardóttir, 26.10.2011 kl. 11:57

2 Smįmynd: Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir

Upprifjun er naušsynleg, žegar ekkert viršist breytast...  Žaš mį įbyggilega skipta śt Lżšveldiš fyrir Bankaveldiš Ķsland

Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir, 27.10.2011 kl. 01:17

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband